Examkin

Soru

Zorluk: ZorDevletin Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu

Piyasada negatif dışsallıkların (olumsuz dışsal etkiler) bulunduğu bir üretim sürecinde, devletin bu dışsallığı içselleştirmek amacıyla uyguladığı 'Pigoucu Vergi' (Pigouvian Tax), Musgrave’in maliye fonksiyonlarından hangisinin kapsamında yer alır ve bu müdahalenin temel iktisadi amacı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu – Marjinal özel maliyeti marjinal sosyal maliyete eşitleyerek üretimi toplumsal optimum seviyeye indirmekCevap
  2. B
    Gelir Dağılımı (Distribution) Fonksiyonu – Dışsallıktan zarar gören bireylere tazminat ödenmesi için gerekli mali kaynağı bütçede oluşturmak
  3. C
    Ekonomik İstikrar (Stabilization) Fonksiyonu – Üretimdeki aşırı artışı vergilendirme yoluyla engelleyerek enflasyonist baskıları minimize etmek
  4. D
    Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu – Piyasa fiyatını marjinal maliyetin altına çekerek tüketici rantını ve toplumsal faydayı maksimize etmek
  5. E
    Gelir Dağılımı (Distribution) Fonksiyonu – Şirket karlarını azaltarak sermaye sahiplerinden kamuya gelir aktarmak ve sınıfsal adaleti sağlamak

Cevap

Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu – Marjinal özel maliyeti marjinal sosyal maliyete eşitleyerek üretimi toplumsal optimum seviyeye indirmek
Negatif dışsallıkların bulunduğu bir piyasada, üretim miktarı toplumsal olarak arzulanan seviyenin üzerindedir çünkü üreticiler sadece kendi özel maliyetlerini dikkate alırlar. Devlet, kaynak tahsisi (allocation) fonksiyonu çerçevesinde, Pigoucu vergi uygulayarak bu dışsal maliyeti üreticinin kararına dahil eder (içselleştirme). Bu işlem sonucunda marjinal özel maliyet (MPCMPC), marjinal sosyal maliyete (MSCMSC) eşitlenir ve üretim toplumsal optimum seviyeye çekilerek refah kaybı ortadan kaldırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa başarısızlığının türünü belirleme
Negatif dışsallık durumunda, üretimin MPCMPC (Marjinal Özel Maliyet) üzerinden yapıldığı ancak toplumun MSCMSC (Marjinal Sosyal Maliyet) kadar maliyet yüklendiği tespit edilir.
Dışsallıklar, özel maliyet ile sosyal maliyet arasında fark (MSC>MPCMSC > MPC) yaratarak piyasanın aşırı üretim yapmasına neden olur.
2
Devletin müdahale fonksiyonunu sınıflandırma
Müdahalenin amacı 'etkinlik' (Pareto optimumu) olduğu için bu işlem Musgrave'in 'Kaynak Tahsisi' (Allocation) fonksiyonuna girer.
Piyasa başarısızlıklarının giderilmesi ve refah kaybının önlenmesi doğrudan tahsis etkinliği ile ilgilidir.
3
Pigoucu verginin çalışma mekanizmasını analiz etme
Vergi miktarı dışsal maliyete eşitlenerek firmanın MPCMPC eğrisi MSCMSC seviyesine yükseltilir.
Böylece firma, üretim kararını verirken topluma verdiği zararı da dikkate alır ve üretim miktarı Q∗Q^* (toplumsal optimum) seviyesine geriler.

Anahtar Kavram

Negatif dışsallıkların içselleştirilmesi yoluyla kaynak tahsisinde etkinliğin sağlanması.
Bu soruyu puanla

Konular

Devletin Kaynak Tahsisi (Allocation) Fonksiyonu