Soru

Zorluk: OrtaSıfır Tabanlı Bütçe Sistemi

Peter Pyhrr tarafından 1970'li yıllarda geliştirilen ve kamu kaynaklarının tahsisinde geleneksel "artırımcı" (incremental) yaklaşımı reddeden Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde (STBS), bütçeleme sürecinin işleyişini sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Karar birimleri tarafından hazırlanan karar paketlerinin, amaç ve maliyet-fayda kriterlerine göre analiz edilerek öncelik sırasına dizilmesiCevap
  2. B
    Bir önceki yılın bütçe ödeneklerinin, ekonomik büyüme ve enflasyon beklentileri doğrultusunda belirli oranlarda artırılarak yeni döneme aktarılması
  3. C
    Kamu hizmetlerinin sadece somut çıktıları ve performans göstergeleri üzerinden değerlendirilerek verimlilik ölçümüne odaklanılması
  4. D
    Uzun vadeli stratejik planların beş yıllık programlara dönüştürülerek sistem analizleri yoluyla bütçelenmesi
  5. E
    Bütçe ödeneklerinin sadece yeni açılacak hizmet birimleri için sıfırdan, mevcut birimler için ise otomatik olarak belirlenmesi

Cevap

Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi'nde süreç; karar birimlerinin belirlenmesi, bu birimlerce karar paketlerinin oluşturulması ve bu paketlerin maliyet-fayda analizine göre sıralanması (ranking) adımlarından oluşur.
Doğru yanıt olan seçenek, STBS'nin operasyonel mantığını tam olarak yansıtmaktadır. Sistemde her yönetici (karar birimi), yürüttüğü faaliyetleri 'karar paketleri' şeklinde sunar. Bu paketler sadece maliyeti değil, o işin alternatif yapılış şekillerini ve faydalarını da içerir. Üst yönetim ise bu paketleri önem sırasına dizerek bütçeyi oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Karar birimlerini ve faaliyetleri tanımlama
Kurumsal yapının bütçe kararı verilebilecek en küçük birimlerine ayrılması.
Gerekçelendirmenin hangi seviyede yapılacağını belirlemek için gereklidir.
2
Karar paketlerinin oluşturulması
Her faaliyetin amacı, maliyeti, alternatif yöntemleri ve yapılmaması durumundaki sonuçlarının dokümante edilmesi.
Sıfırdan gerekçelendirme kuralının somutlaşmış halidir.
3
Sıralama (Ranking) işleminin yapılması
Kısıtlı kaynakların en yüksek fayda sağlayan paketlerden başlanarak tahsis edilmesi.
Ödeneklerin rasyonel dağılımını sağlamak için en kritik adımdır.

Anahtar Kavram

Sıfır Tabanlı Bütçe Sistemi (STBS) ve Karar Paketleri

İpuçları

1
Bu sistemde bütçe hazırlanırken geçen yılın harcamaları bir 'taban' olarak kabul edilmez.
2
Peter Pyhrr tarafından önerilen bu yöntemde yöneticiler 'karar paketleri' hazırlar.
3
Hazırlanan paketler, kısıtlı kaynaklara göre en önemliden en az önemliye doğru bir hiyerarşiye dizilir.

Daha Fazla Pratik

STBS'nin neden olduğu yüksek kırtasiyecilik ve personel üzerindeki psikolojik baskı gibi dezavantajlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla