Examkin

Soru

Zorluk: Zorİçsel Büyüme Modelleri ve Üretken Kamu Harcamaları

Orta gelir tuzağından çıkmayı hedefleyen bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı, hazırladığı uzun vadeli strateji belgesinde şu ifadeye yer vermiştir:

"Sürdürülebilir büyümenin temin edilmesi amacıyla, kamu bütçesinden doğrudan fiziki sermaye desteklerine ayrılan pay kademeli olarak azaltılacaktır. Bunun yerine, ileri teknoloji araştırma merkezlerinin finansmanı, ulusal dijital altyapı ağının genişletilmesi ve nitelikli insan sermayesini geliştirecek eğitim projeleri önceliklendirilecektir."

İçsel büyüme teorileri bağlamında, strateji belgesinde benimsenen bu harcama politikası değişikliğinin temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Teknolojik ilerlemenin ve nüfus artışının dışsal birer faktör olarak kabul edilerek, tasarruf oranlarının kalıcı bir şekilde kamu müdahalesiyle artırılması.
  2. B
    Artan kamu harcamalarının çarpan mekanizmasını çalıştırarak, ekonomide yetersiz olan toplam talebi kısa dönemde tam istihdam seviyesine taşıması.
  3. Bu harcamaların üretim sürecinde yarattığı pozitif dışsallıklar sayesinde, ekonomideki toplam sermayenin marjinal verimliliğindeki kaçınılmaz düşüşün engellenmesi.Cevap
  4. D
    Kamu yatırımlarının artırılmasıyla birlikte marjinal vergi oranlarının düşürülerek, girişimcilerin risk alma eğiliminin ve emek arzının uyarılması.
  5. E
    Devletin kaynak tahsisinden ziyade fonksiyonel gelir dağılımına doğrudan müdahale ederek toplumdaki ortalama tüketim eğilimini maksimize etmesi.

Cevap

İçsel büyüme teorilerine göre doğru yanıt, bu tür harcamaların üretim sürecinde yarattığı pozitif dışsallıklar sayesinde sermayenin marjinal verimliliğindeki düşüşün engellenmesini ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt, içsel büyüme teorilerinin kalbinde yer alan 'pozitif dışsallıklar ve azalan verimler yasasının aşılması' mekanizmasını tam olarak ifade etmektedir. Paul Romer, Robert Lucas ve Robert Barro gibi iktisatçıların öncülük ettiği içsel büyüme modellerinde, uzun dönemli büyümenin anahtarı, beşeri sermaye, Ar-Ge ve altyapı yatırımlarıdır. Bu yatırımlar tüm ekonomi için yayılma etkileri (spillover effects) ve pozitif dışsallıklar yaratır. Neoklasik modelde sermaye birikimi arttıkça sermayenin marjinal verimliliği kaçınılmaz olarak düşerken, içsel büyüme modellerinde bu dışsallıklar sayesinde sermayenin verimliliği düşmez, böylece ekonomi durağan duruma (steady-state) girmeden sürekli büyümeye devam edebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki harcama türlerinin ekonomik niteliğini analiz etmek.
Araştırma merkezleri (Ar-Ge), dijital altyapı ve eğitim harcamaları 'insan sermayesi' ve 'bilgi birikimi' oluşturan üretken kamu harcamalarıdır.
İçsel büyüme teorilerinde (örneğin Barro veya Romer modelleri) devlet harcamalarının niteliği (üretken vs. transfer) büyüme üzerindeki etkiyi belirler.
2
Neoklasik (Solow) model ile İçsel büyüme modelleri arasındaki temel farkı hatırlamak.
Neoklasik modelde sermayenin azalan marjinal verimliliği nedeniyle büyüme eninde sonunda durur (teknoloji dışsaldır). İçsel büyüme modellerinde ise teknoloji ve insan sermayesi içseldir.
Bakanlığın politikasının 'içsel büyüme' bağlamındaki teorik karşılığını bulmak için bu ayrımın yapılması şarttır.
3
Üretken harcamaların marjinal verimlilik üzerindeki etkisini tanımlamak.
Eğitim, altyapı ve Ar-Ge harcamaları firmalar için 'pozitif dışsallık' yaratır. Bu dışsallıklar, fiziki sermaye biriktikçe ortaya çıkması beklenen 'azalan verimler' (marjinal verimlilikte düşüş) etkisini ortadan kaldırır veya telafi eder.
İçsel büyüme teorisinde sürekli büyümenin (sürdürülebilir büyümenin) yegane kaynağı, azalan verimler yasasının pozitif dışsallıklarla aşılmasıdır.

Anahtar Kavram

İçsel Büyüme Modellerinde Kamu Harcamaları ve Dışsallık (Endogenous Growth and Externalities)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İçsel Büyüme Modelleri ve Üretken Kamu Harcamaları

Bu konudan daha fazla soru