Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin Üretim Üzerindeki Etkileri

Kamu harcamalarının makroekonomik etkileri incelendiğinde, harcamaların üretim üzerindeki yansımalarının 'doğrudan (dolaysız)' ve 'dolaylı' olmak üzere iki temel mekanizmayla gerçekleştiği görülür. Gerçek (reel) harcamalar ve üreticilere yönelik mali destekler üretim kapasitesini veya üretim maliyetlerini doğrudan etkilerken; diğer bazı harcama türleri, ekonomik birimlerin tüketim kalıplarını ve satın alma güçlerini değiştirerek piyasa talebi üzerinden üretimde gecikmeli ve dolaylı bir uyarılma yaratır.

Buna göre, aşağıda verilen kamu harcaması uygulamalarından hangisinin ulusal üretim hacmi üzerinde öncelikle dolaylı bir etki yaratması beklenir?

  1. Düşük gelirli hanelerin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için düzenli nakdi sosyal destek ödemesi yapılmasıCevap
  2. B
    Tarım sektöründe faaliyet gösteren üreticilerin girdi maliyetlerini düşürmek amacıyla gübre ve mazot sübvansiyonu sağlanması
  3. C
    Organize sanayi bölgelerinin lojistik altyapısını güçlendirmek için devlet tarafından yeni demiryolu ve karayolu bağlantılarının inşa edilmesi
  4. D
    İleri teknoloji ürünleri imal eden firmalara, üretim kapasitelerini artırmaları şartıyla geri ödemesiz sermaye hibesi verilmesi
  5. E
    Kamu hastanelerinde sunulan sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için piyasadan yeni tıbbi cihaz ve donanım satın alınması

Cevap

Düşük gelirli hanelere yapılan düzenli nakdi sosyal destek ödemeleri, üretim üzerinde öncelikle dolaylı etki yaratır.
Doğru cevap olan sosyal transfer harcamaları, devletin bireylere karşılıksız olarak aktardığı fonlardır. Bu harcamalar bizzat bir mal veya hizmet üretimi karşılığında yapılmadığı için üretimi anında artırmazlar. Ancak dar gelirli hanelerin eline geçen bu fonlar tüketim harcamalarına dönüşerek piyasadaki efektif talebi artırır. Firmalar artan bu talebe üretimlerini artırarak cevap verirler. Bu nedenle sosyal transferlerin üretim üzerindeki etkisi, talep mekanizması üzerinden gecikmeli olarak işleyen 'dolaylı' bir etkidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu harcamalarının üretim üzerindeki doğrudan ve dolaylı etki mekanizmalarını tanımla.
Yatırımlar, mal/hizmet alımları (gerçek harcamalar) ve üreticiye verilen sübvansiyonlar üretimi doğrudan etkilerken; hanehalkına yapılan sosyal transferler üretimi dolaylı etkiler.
Sorunun kökünde doğrudan ve dolaylı etki ayrımı üzerinden bir sınıflandırma istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki harcama türlerini 'gerçek harcama', 'ekonomik transfer' ve 'sosyal transfer' olarak sınıflandır.
Seçeneklerde yer alan nakdi sosyal destek ödemesi bir sosyal transfer iken; gübre sübvansiyonu ve sermaye hibesi ekonomik transfer, otoyol inşası yatırım harcaması, tıbbi cihaz alımı ise gerçek harcamadır.
Harcama türünün belirlenmesi, etkinin yönünü (doğrudan/dolaylı) tespit etmenin ön koşuludur.
3
Sınıflandırılan harcamaların üretim üzerindeki etkilerini eşleştir.
Sadece sosyal destek ödemelerini kapsayan transfer harcaması, doğrudan üretime yönelmek yerine önce hanehalkı tüketimini uyararak sonrasında üretimi artırdığı için dolaylı etki grubuna girer.
Sosyal transferler karşılıksızdır ve doğrudan bir üretim faktörüne yönelmez; satın alma gücü yaratarak talebi, talep de üretimi belirler.

Anahtar Kavram

Kamu Harcamalarının Üretime Etkisi (Doğrudan ve Dolaylı Etkiler)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin Üretim Üzerindeki Etkileri

Bu konudan daha fazla soru