Examkin

Soru

Zorluk: ZorEnflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası

Kapalı bir ekonomide marjinal tüketim eğilimi (cc) 0,75'tir. Ekonomi yönetimi, yaşanan şiddetli talep enflasyonunu kontrol altına almak amacıyla toplam talebi (milli geliri) tam 400 milyar TL daraltmayı planlamaktadır. Bu amaçla, bütçede iradi bir harcama kesintisine gidilecektir.

Ekonomi yönetiminin politika tasarımında uymak zorunda olduğu iki temel kısıt bulunmaktadır:
I. İstenilen talep daralmasını sağlarken bütçe hacminde yapılacak iradi kesinti miktarını minimize etmek.
II. Ekonominin uzun dönemli üretim kapasitesini (arz potansiyelini) daraltmamak.

Keynesyen çarpan mekanizması ve kamu harcamalarının ekonomik nitelikleri dikkate alındığında, ekonomi yönetiminin benimsemesi gereken optimal maliye politikası stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 100 milyar TL tutarında reel harcama kesintisine gidilmeli ve bu kesinti yatırım harcamaları yerine cari harcamalar kaleminde yoğunlaşmalıdır.Cevap
  2. B
    133,3 milyar TL tutarında transfer harcaması kesintisine gidilmeli ve böylece yatırım harcamalarına dokunulmadan talep doğrudan kısıtlanmalıdır.
  3. C
    100 milyar TL tutarında reel harcama kesintisine gidilmeli ve etkisinin daha hızlı ortaya çıkması için bu kesinti tamamen kamu yatırım harcamalarından karşılanmalıdır.
  4. D
    100 milyar TL tutarında karşılıksız transfer harcaması kesintisine gidilmeli ve bu yolla sadece tüketim talebi kısılarak üretim kapasitesi tam korumaya alınmalıdır.
  5. E
    Denk bütçe çarpanı (Haavelmo) mekanizmasından yararlanılarak, kamu harcamaları ve vergiler eşanlı olarak 400 milyar TL artırılmalı, böylece bütçe dengesi bozulmadan piyasaya müdahale edilmelidir.

Cevap

100 milyar TL tutarında reel harcama kesintisine gidilmeli ve bu kesinti yatırım harcamaları yerine cari harcamalar kaleminde yoğunlaşmalıdır.
Verilen marjinal tüketim eğilimi (c=0,75c = 0,75) ile reel harcama çarpanı 1/(1−0,75)=41/(1-0,75) = 4, transfer harcaması çarpanı ise 0,75/(1−0,75)=30,75/(1-0,75) = 3 olarak hesaplanır. 400 milyar TL'lik bir talep daralması yaratmak için, reel harcamalarda 100 milyar TL (−400/4-400/4) veya transfer harcamalarında 133,3 milyar TL (−400/3-400/3) kesinti yapılmalıdır. I. Kısıt olan kesintiyi minimize etme kuralı gereği, 100 milyar TL'lik reel harcama kesintisi optimaldir. Ayrıca, II. Kısıt olan uzun dönem kapasiteyi daraltmama kuralı gereği, bu reel kesintinin arz kapasitesi yaratan yatırım harcamalarından değil, tüketim niteliğindeki cari harcamalardan yapılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Reel harcama ve transfer harcaması çarpanlarını hesapla.
Reel Harcama Çarpanı (kGk_G) = 1/(1−0,75)=1/0,25=41 / (1-0,75) = 1 / 0,25 = 4. Transfer Harcaması Çarpanı (kTrk_{Tr}) = 0,75/(1−0,75)=0,75/0,25=30,75 / (1-0,75) = 0,75 / 0,25 = 3.
Farklı harcama türlerinin milli gelir üzerindeki etkilerini bulmak için çarpan katsayılarına ihtiyaç vardır.
2
400 milyar TL'lik daralma hedefi için gereken kesinti miktarlarını belirle.
Reel harcama kullanılırsa: −400/4=−100-400 / 4 = -100 milyar TL kesinti gerekir. Transfer harcaması kullanılırsa: −400/3≈−133,3-400 / 3 \approx -133,3 milyar TL kesinti gerekir.
I. Kısıt olan 'kesinti miktarını minimize etme' hedefine hangi aracın daha uygun olduğunu görmek için.
3
Kısıt I'e göre optimal harcama türünü seç.
100 milyar TL <133,3< 133,3 milyar TL olduğundan, bütçede daha az kesinti yaparak aynı etkiyi yaratan reel harcamalar tercih edilmelidir.
Reel harcamalar ekonomiden doğrudan kaynak çektiği için çarpan etkisi daha yüksektir ve daha küçük bir bütçe müdahalesi ile hedefe ulaşılmasını sağlar.
4
Kısıt II'ye göre reel harcama kalemleri (cari vs. yatırım) arasında seçim yap.
Kesinti yatırım harcamalarından değil, cari harcamalardan yapılmalıdır.
Yatırım harcamalarının kesilmesi fiziksel sermaye birikimini durdurarak uzun dönem üretim kapasitesini (arz potansiyelini) daraltır. Cari harcamalar ise kapasite yaratmaz, sadece tüketim niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Harcama Çarpanları ve Kamu Harcamalarının Ekonomik Sınıflandırması

Alternatif Yöntem

Matematiksel hesaplama yapmadan da sonuca ulaşmak mümkündür: Reel harcama çarpanı daima transfer harcaması çarpanından büyüktür (1/(1−c)>c/(1−c)1/(1-c) > c/(1-c)). Bu nedenle, hedeflenen bir talep daralmasını sağlamak için reel harcamalarda yapılması gereken kesinti miktarı her zaman daha küçüktür. Bütçe müdahalesini minimize etmek isteyen otorite mecburen reel harcamayı seçecektir (Kısıt I). Reel harcamalar ise cari ve yatırım harcamalarından oluşur. Yatırımların kesilmesi arz kapasitesini düşüreceğinden (Kısıt II), mantıksal olarak tek optimal seçenek cari harcamalarda kesinti yapmaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyonla Mücadelede Kamu Harcamaları Politikası

Bu konudan daha fazla soru