Faiz oranlarının sıfıra çok yaklaştığı (likidite tuzağı) ve özel kesim yatırım talebinin faiz değişikliklerine karşı tamamen duyarsızlaştığı derin bir deflasyonist süreç yaşayan bir ekonomide, toplam talebi canlandırmak amacıyla uygulanacak politikalara ilişkin Keynesyen yaklaşım çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Aynı miktarda uygulandığında, kamu harcamalarındaki artışın milli gelir üzerindeki genişletici çarpan etkisi, vergi indirimlerinin yaratacağı etkiden daha büyüktür.Cevap
- BDenk bütçe çarpanının mekanizması gereği, kamu harcamalarındaki artışın tamamının vergilerle finanse edilmesi milli gelirde herhangi bir genişletici etki yaratmaz.
- Cİradi maliye politikalarının uygulanmasındaki yasal ve idari gecikmeler nedeniyle, artan oranlı gelir vergisi sistemi gibi otomatik istikrar sağlayıcıların tek başına ekonomiyi canlandırması beklenmelidir.
- DPara politikasının aktarım mekanizması bu dönemde en yüksek etkinliğe ulaştığından, mali müdahaleler yerine öncelikle merkez bankasının açık piyasa işlemleriyle piyasaya likidite sağlaması tercih edilmelidir.
- EPiyasa güvenini yeniden tesis etmek ve kamu borçlanmasının yaratacağı dışlama etkisini (crowding-out) önlemek amacıyla, kamu harcamaları kısılarak güçlü bir bütçe fazlası politikası izlenmelidir.
Cevap
Kamu harcamalarındaki artışın milli gelir üzerindeki çarpan etkisinin, aynı tutardaki vergi indirimlerinin etkisinden mutlak değerce daha büyük olduğunu ifade eden seçenektir.
Keynesyen makroekonomik modelde, kamu harcamaları çarpanı (), vergi çarpanından () mutlak değerce her zaman daha büyüktür (, marjinal tüketim eğilimini temsil eder ve aralığındadır). Likidite tuzağı ve derin deflasyon durumlarında özel sektörün geleceğe dair beklentileri son derece olumsuzdur. Bu karamsar ortamda, vergi indirimleriyle hanehalkına sağlanan ek harcanabilir gelirin tüketime yönelmek yerine ihtiyat amacıyla tasarruf edilme veya borç ödemeye gitme ihtimali çok yüksektir. Bu nedenle, devletin mal ve hizmet alımı veya altyapı yatırımları yoluyla doğrudan piyasaya girmesi (kamu harcaması artışı), toplam talebi canlandırmada vergi indirimlerine kıyasla çok daha doğrudan, garantili ve güçlü bir genişletici etki yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Likidite Tuzağında Maliye Politikasının Etkinliği ve Çarpanlar Arası Büyüklük İlişkisi