Soru

Zorluk: OrtaDeflasyonla Mücadelede Maliye Politikası Uygulamaları

Faiz oranlarının sıfıra çok yaklaştığı (likidite tuzağı) ve özel kesim yatırım talebinin faiz değişikliklerine karşı tamamen duyarsızlaştığı derin bir deflasyonist süreç yaşayan bir ekonomide, toplam talebi canlandırmak amacıyla uygulanacak politikalara ilişkin Keynesyen yaklaşım çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Aynı miktarda uygulandığında, kamu harcamalarındaki artışın milli gelir üzerindeki genişletici çarpan etkisi, vergi indirimlerinin yaratacağı etkiden daha büyüktür.Cevap
  2. B
    Denk bütçe çarpanının mekanizması gereği, kamu harcamalarındaki artışın tamamının vergilerle finanse edilmesi milli gelirde herhangi bir genişletici etki yaratmaz.
  3. C
    İradi maliye politikalarının uygulanmasındaki yasal ve idari gecikmeler nedeniyle, artan oranlı gelir vergisi sistemi gibi otomatik istikrar sağlayıcıların tek başına ekonomiyi canlandırması beklenmelidir.
  4. D
    Para politikasının aktarım mekanizması bu dönemde en yüksek etkinliğe ulaştığından, mali müdahaleler yerine öncelikle merkez bankasının açık piyasa işlemleriyle piyasaya likidite sağlaması tercih edilmelidir.
  5. E
    Piyasa güvenini yeniden tesis etmek ve kamu borçlanmasının yaratacağı dışlama etkisini (crowding-out) önlemek amacıyla, kamu harcamaları kısılarak güçlü bir bütçe fazlası politikası izlenmelidir.

Cevap

Kamu harcamalarındaki artışın milli gelir üzerindeki çarpan etkisinin, aynı tutardaki vergi indirimlerinin etkisinden mutlak değerce daha büyük olduğunu ifade eden seçenektir.
Keynesyen makroekonomik modelde, kamu harcamaları çarpanı (11c\frac{1}{1-c}), vergi çarpanından (c1c\frac{-c}{1-c}) mutlak değerce her zaman daha büyüktür (cc, marjinal tüketim eğilimini temsil eder ve 0<c<10 < c < 1 aralığındadır). Likidite tuzağı ve derin deflasyon durumlarında özel sektörün geleceğe dair beklentileri son derece olumsuzdur. Bu karamsar ortamda, vergi indirimleriyle hanehalkına sağlanan ek harcanabilir gelirin tüketime yönelmek yerine ihtiyat amacıyla tasarruf edilme veya borç ödemeye gitme ihtimali çok yüksektir. Bu nedenle, devletin mal ve hizmet alımı veya altyapı yatırımları yoluyla doğrudan piyasaya girmesi (kamu harcaması artışı), toplam talebi canlandırmada vergi indirimlerine kıyasla çok daha doğrudan, garantili ve güçlü bir genişletici etki yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Likidite tuzağı durumunda Keynesyen yaklaşımın politika önceliklerini belirlemek
Para politikası etkisizdir, maliye politikası (özellikle iradi olanlar) yegane etkili araçtır.
Faizlerin sıfır sınırında olması nedeniyle para arzı artışları faizi daha fazla düşüremez ve yatırımları canlandıramaz.
2
Maliye politikası araçlarının çarpan etkilerini karşılaştırmak
Kamu harcamaları çarpanı (11c\frac{1}{1-c}), vergi çarpanından (c1c\frac{-c}{1-c}) mutlak değer olarak daha büyüktür.
Kamu harcamaları toplam talebe tam ve doğrudan katılırken, vergi indirimlerinden elde edilen gelirin bir kısmı (marjinal tasarruf eğilimi kadarı) sızıntı olarak tasarrufa gider.
3
Deflasyonla mücadelede en garantili genişletici aracı tespit etmek
Doğrudan talep yaratan kamu harcaması artışları en güçlü ve öncelikli araçtır.
Derin deflasyonda ekonomik birimlerin beklentileri olumsuz olduğundan, vergi indirimleri tüketime dönüşmek yerine ihtiyat güdüsüyle tasarruf edilebilir, bu da vergi politikasının etkinliğini zayıflatır.

Anahtar Kavram

Likidite Tuzağında Maliye Politikasının Etkinliği ve Çarpanlar Arası Büyüklük İlişkisi
Bu soruyu puanla