Soru

Zorluk: OrtaEkonomik Büyümeyi Etkileyen Maliye Politikası Araçları

Bir ekonomide makroekonomik politika yapıcılar, kısa vadeli konjonktürel dalgalanmaları yönetmek yerine, ekonominin uzun dönemli potansiyel üretim kapasitesini artırmayı ana hedef olarak belirlemişlerdir. Bu süreçte maliye politikası tasarlanırken;

I. Özel sektör yatırımlarının dışlanması (crowding out) riskinin sınırlandırılması,
II. Enflasyonist ortamlarda vergi sisteminin yaratabileceği mali sürüklenme (fiscal drag) etkisinin önlenmesi,
III. Üretim faktörleri üzerindeki olumsuz teşvik etkilerinin ortadan kaldırılması

temel kısıtlar olarak kabul edilmiştir.

Buna göre, söz konusu ekonomide aşağıdaki maliye politikası uygulamalarından hangisi bu hedeflerle en uyumludur?

  1. Kamu harcamalarının bileşimini sosyal transferlerden çok beşeri sermaye ve Ar-Ge teşviklerine kaydırmak ve gelir vergisi tarife dilimlerini enflasyon oranına endekslemekCevap
  2. B
    Dikey adaleti sağlamak amacıyla gelir vergisinin artan oranlılığını keskinleştirmek ve toplam talebi canlandırmak için koşulsuz sosyal yardım transferlerini genişletmek
  3. C
    Enflasyonist büyüme evrelerinde nominal vergi tarife dilimlerini sabit tutarak elde edilen ek vergi hasılatını cari harcamaların finansmanında kullanmak
  4. D
    Kısa vadeli çarpan mekanizmasını hızlandırmak için kamu tüketim harcamalarını artırmak ve artan bütçe açıklarını salt iç borçlanma yoluyla finanse etmek
  5. E
    Toplam arzı artırmak maksadıyla kurumlar vergisini tamamen kaldırırken, ortaya çıkan kamu geliri kaybını telafi etmek için altyapı yatırımlarını askıya almak

Cevap

Kamu harcamalarının üretken alanlara (beşeri sermaye ve Ar-Ge) kaydırıldığı ve mali sürüklenmeyi önlemek için vergi dilimlerinin enflasyona endekslendiği politika karmasıdır.
Doğru yanıt, uzun dönemli içsel ekonomik büyümeyi destekleyen iki temel stratejiyi bir araya getirmektedir. Birincisi, kamu harcamalarının cari veya transfer harcamaları yerine beşeri sermaye, Ar-Ge ve altyapı gibi üretken alanlara kaydırılmasıdır. İkincisi, enflasyon nedeniyle nominal gelirleri artan bireylerin reel satın alma güçleri değişmese dahi üst vergi dilimlerine geçerek fazladan vergi ödemesi durumunu (mali sürüklenme) önlemek için vergi dilimlerinin enflasyona endekslenmesidir. Bu durum, vergi sisteminin emek arzı ve yatırımlar üzerindeki caydırıcı (olumsuz teşvik) etkisini ortadan kaldırır.

Adım Adım Çözüm

1
Ekonomik hedefin niteliğini (kısa vadeli istikrar vs. uzun dönemli büyüme) analiz etmek.
Hedef, toplam talebi değil, potansiyel üretim kapasitesini (toplam arzı) artırmaktır. Bu nedenle içsel büyüme teorisine uygun olarak altyapı, eğitim ve Ar-Ge yatırımları gereklidir.
Maliye politikasının tahsis ve büyüme işlevi, üretken (kalkınma odaklı) kamu harcamalarına öncelik verilmesini zorunlu kılar.
2
Kısıtlarda belirtilen kavramsal riskleri (dışlama etkisi, mali sürüklenme, olumsuz teşvik) incelemek.
Mali sürüklenme (fiscal drag), enflasyon ortamında vergi dilimleri güncellenmezse kişilerin üst dilime geçerek reel gelirlerinin ve çalışma isteklerinin azalmasıdır. Bunu önlemek için endeksleme şarttır.
Teşvik etkilerinin korunması arz yönlü iktisadın ve büyüme odaklı politikaların temel koşuludur.
3
Seçenekleri hedefler ve kısıtlar bağlamında elemek.
Tüketim ve sosyal transfer harcamaları ile iç borçlanmaya dayalı genişletici politikalar dışlama etkisi yaratır ve kısıtları ihlal eder. Yalnızca üretken harcama ve endeksleme içeren seçenek hedeflerle tam uyumludur.
Büyümeyi etkileyen mali araçların doğru kullanımı, harcamaların kalitesinin artırılmasını ve vergi sisteminin enflasyondan arındırılmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

İçsel Büyüme ve Arz Yönlü Maliye Politikası Araçları
Bu soruyu puanla