Soru

Zorluk: OrtaWagner Kanunu (Sürekli Artış Teorisi)

Bir uluslararası kalkınma örgütünün hazırladığı "Gelişen Ülkelerde Kamu Kesimi" başlıklı raporda; X ülkesinde yaşanan yoğun kentleşme ve sanayileşme sürecinin, mülkiyet ve sözleşme hukuku gibi alanlardaki ilişkileri giderek daha karmaşık hale getirdiği tespit edilmiştir. Raporda ayrıca, vatandaşların eğitim ve sağlık gibi hizmetlere yönelik taleplerinin milli gelirdeki artıştan daha hızlı büyüdüğü (talebin gelir esnekliği e>1e > 1) ve piyasadaki tekelci eğilimleri önlemek amacıyla büyük sermaye gerektiren altyapı yatırımlarının zorunlu olarak devlet tarafından üstlenildiği ifade edilmiştir.

Buna göre, X ülkesi için betimlenen kamu harcamalarındaki bu yapısal genişleme süreci, aşağıdaki maliye teorisi yaklaşımlarından hangisinin temel argümanlarıyla doğrudan örtüşmektedir?

  1. Ekonomik ve sosyal ilerlemenin devlete atfedilen görevleri içsel (endojen) olarak artırdığını savunan Wagner KanunuCevap
  2. B
    Sosyal sarsıntıların ve krizlerin toplumdaki yerleşik vergi yükü algısını kırarak harcamaları yukarı taşıdığını ileri süren Peacock ve Wiseman Sıçrama Tezi
  3. C
    Harcama kompozisyonunun ülkenin içinde bulunduğu ekonomik kalkınmanın erken, olgunluk ve kitle tüketim evrelerine göre şekillendiğini savunan Musgrave ve Rostow Yaklaşımı
  4. D
    Kamu hizmetlerindeki emek-yoğun yapının verimlilik artışını kısıtlayarak kamu sektörü maliyetlerini sürekli yükselttiğini açıklayan Baumol Hastalığı
  5. E
    Devletin sunduğu hizmet hacmi fiziki olarak değişmese de fiyatlar genel düzeyindeki artışlar nedeniyle harcama rakamlarının şiştiğini ifade eden Görünüşte Artış Nedeni

Cevap

Ekonomik ve sosyal ilerlemenin devlete atfedilen görevleri içsel (endojen) olarak artırdığını savunan Wagner Kanunu
Doğru cevap, harcamalardaki artışın ekonomik büyümenin içsel bir sonucu olduğunu vurgulayan yaklaşımdır. Adolph Wagner, Sürekli Artış Teorisi'nde devletin büyümesini üç temel organik nedene bağlar: İdari ve koruyucu fonksiyonların artması (kentleşme ve hukuki karmaşa), kültürel ve sosyal fonksiyonların artması (eğitim ve sağlığın üstün mal niteliği taşıması, gelir esnekliğinin 1'den büyük olması) ve ekonomik müdahale fonksiyonunun artması (doğal tekelleri kırma ve büyük yatırımları üstlenme). Soru kökünde verilen rapor, bu üç unsuru birebir tarif etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Rapordaki harcama artışına neden olan temel faktörleri belirle.
Faktörler: 1) Kentleşme/sanayileşme kaynaklı hukuki karmaşa ve artan asayiş ihtiyacı, 2) Eğitim/sağlık talebinin gelir esnekliğinin 1'den büyük olması (e>1e > 1), 3) Tekelleri önlemek için büyük altyapı yatırımlarının üstlenilmesi.
Soruda hangi maliye teorisinin test edildiğini bulmak için olayın dayandığı temel mekanizmayı analiz etmek gerekir.
2
Belirlenen faktörleri teorilerin öne sürdüğü argümanlarla eşleştir.
Belirlenen üç faktör, Adolph Wagner'in devletteki büyümeyi sanayileşmenin doğal ve içsel bir sonucu olarak gören 'Sürekli Artış Teorisi'nin (Wagner Kanunu) üç ana dayanağıdır.
Diğer teoriler savaş/kriz şoklarına (Peacock-Wiseman) veya verimlilik farklarına (Baumol) odaklanırken, Wagner doğrudan sanayileşmenin yarattığı organik ve içsel büyüme mekanizmalarını açıklar.

Anahtar Kavram

Wagner Kanunu (Sürekli Artış Teorisi)

Alternatif Yöntem

Soruyu doğrudan anahtar kavramlardan çözmek de mümkündür: Metindeki 'gelir esnekliğinin 1'den büyük olması (e>1e > 1)' ifadesi, literatürde istisnasız olarak Wagner Kanunu ile özdeşleştirilen matematiksel ilişkidir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla