Soru

Zorluk: OrtaKamu Hukuku ve Özel Hukuk Gelirleri Ayrımı

Kamu ekonomisi içerisinde devletin, mülkiyetindeki bir taşınmazı özel bir kişiye kiralaması veya bir kamu iktisadi teşebbüsü aracılığıyla piyasaya mal/hizmet sunması sonucunda elde ettiği gelirler "özel hukuk gelirleri" (jus gestionisjus\ gestionis) olarak nitelendirilir. Bu tür gelirleri; vergi, resim ve harç gibi "kamu hukuku gelirlerinden" (jus imperiijus\ imperii) ayıran en temel hukuki ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Gelirin taraflar arasında karşılıklı rızaya dayalı bir sözleşme ilişkisinden doğmasıCevap
  2. B
    Gelirin elde edilmesinde devletin tek taraflı belirleme ve zorlama yetkisini kullanması
  3. C
    Gelirin ödenmemesi durumunda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanması
  4. D
    Gelirin konusunun ve miktarının doğrudan Anayasa'daki kanunilik ilkesine göre belirlenmesi
  5. E
    Gelirin yalnızca toplumsal ihtiyaçların finansmanı amacıyla karşılıksız olarak toplanması

Cevap

Özel hukuk gelirlerini kamu hukuku gelirlerinden ayıran temel ölçüt, bu gelirlerin devletin egemenlik gücüne (jus imperiijus\ imperii) değil, tarafların eşitliği ve irade serbestisi ilkesine dayanan bir sözleşme ilişkisinden (jus gestionisjus\ gestionis) doğmasıdır.
Özel hukuk gelirleri (jus gestionisjus\ gestionis), devletin özel bir kişi gibi hareket ederek elde ettiği gelirlerdir. Bu gelirlerin temel kaynağı egemenlik hakkı değil, taraflar arasında akdedilen bir sözleşmedir. Bu ilişkide irade serbestisi hakimdir ve uyuşmazlıklar genellikle adli yargıda çözülür.

Adım Adım Çözüm

1
Gelirin elde edilme yöntemini analiz etme
Devletin mülk ve teşebbüs gelirlerinde bir piyasa aktörü gibi hareket ettiği saptanmıştır.
Özel hukuk gelirlerinde devlet, egemenlik gücünü bir kenara bırakarak özel hukuk kurallarına tabi olur.
2
Hukuki rejimi karşılaştırma
Vergi ve harçlar tek taraflı (unilateral) iken, kira ve satış gelirleri iki taraflı (bilateral) bir irade uyuşmasına dayanır.
Kamu hukuku ve özel hukuk ayrımı, ilişkinin dayandığı otorite veya rıza unsuruna göre yapılır.

Anahtar Kavram

Özel Hukuk Gelirleri ve Sözleşme Serbestisi

Daha Fazla Pratik

Mülk ve teşebbüs gelirlerinin (dometik gelirler) bütçe içerisindeki yerini ve vergi dışı gelirlerle olan ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla