A ve B gibi iki farklı malın işlem gördüğü tam rekabet piyasalarında; A malının talebinin … — KPSS Maliye

$A$ ve $B$ gibi iki farklı malın işlem gördüğü tam rekabet piyasalarında; $A$ malının talebinin fiyat esnekliği ( $|e_d|$ ) $0,4$ ve arz esnekliği ( $e_s$ ) $0,6$ ; $B$ malının ise talebinin fiyat esnekliği ( $|e_d|$ ) $0,8$ ve arz esnekliği ( $e_s$ ) $0,2$ olarak belirlenmiştir. Bu iki mala da eşit tutarda maktu vergi uygulanması durumunda, vergi yükünün (vergi incidansı) paylaşımıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

$A$ malında vergi yükünün büyük kısmı tüketiciye, $B$ malında ise üreticiye yansır.Cevap
B
$B$ malında vergi yükünün %80'i tüketiciye yansırken, $A$ malında bu oran %40 düzeyindedir.
C
Her iki malda da talebin fiyat esnekliği arz esnekliğinden yüksek olduğu için vergi tamamen tüketiciye yansır.
D
$A$ malının tüketicileri, $B$ malının tüketicilerine göre maktu vergi karşısında oransal olarak daha az yük taşırlar.
E
$B$ malında arzın talebe göre daha inelastik olması, verginin tüketiciye yansıtılmasını kolaylaştıran bir unsurdur.

Cevap

A

malında arz esnekliği talepten yüksek olduğu için yükün %60'ı tüketiciye,

B

malında ise talep esnekliği arzdan yüksek olduğu için yükün %80'i üreticiye yansır.

Vergi yansıması teorisine göre, vergi yükü esneklikle ters orantılıdır.

A

malında

e_s > |e_d|

(

0,6 > 0,4

) olduğu için vergi yükü daha az esnek olan tüketiciye (%60) yansır.

B

malında ise

|e_d| > e_s

(

0,8 > 0,2

) olduğu için vergi yükü daha az esnek olan üreticide (%80) kalır. Bu durum, yükün

A

malında tüketicide,

B

malında üreticide yoğunlaştığını gösteren ifadenin doğruluğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

Vergi yükünün paylaşım formülünü belirleme.

Tüketici Payı (

T_c

) =

t \times \frac{e_s}{e_s + |e_d|}

ve Üretici Payı (

T_p

) =

t \times \frac{|e_d|}{e_s + |e_d|}

Tam rekabet piyasasında maktu verginin piyasa aktörleri arasındaki dağılımı arz ve talep esnekliklerinin toplamı içindeki ağırlıklarına bağlıdır.

A

malı için hesaplama yapma.

T_c = 0,6 / (0,6 + 0,4) = 0,6

(%60);

T_p = 0,4 / (0,6 + 0,4) = 0,4

(%40).

A

malında arz daha esnek olduğu için vergi yükü daha inelastik olan tarafa (tüketici) daha çok yansır.

B

malı için hesaplama yapma.

T_c = 0,2 / (0,2 + 0,8) = 0,2

(%20);

T_p = 0,8 / (0,2 + 0,8) = 0,8

(%80).

B

malında talep daha esnek olduğu için tüketiciler fiyata çok tepki verir ve vergi yükü daha inelastik olan tarafa (üretici) kalır.

Sonuçları karşılaştırarak en doğru ifadeyi seçme.

A

malında tüketicinin (%60),

B

malında üreticinin (%80) yükü fazladır.

Seçeneklerdeki ifadelerin sayısal verilerle tutarlılığı kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Vergi Yansıması ve Esneklik İlişkisi

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru