Soru

Zorluk: ZorArz ve Talep Esnekliklerinin Yansımaya Etkisi

Tam rekabet şartlarının hakim olduğu bir piyasada işlem gören bir malın arz esnekliği (ese_s) 0,250,25 iken, talebinin fiyat esnekliğinin mutlak değeri (ed|e_d|) birim esnekliğe (11) eşittir. Bu mal üzerine maktu bir birim vergisi ihdas edilmesi durumunda, vergi yükünün (vergi incidansı) üretici ve tüketici arasındaki paylaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Vergi yükünün beşte biri tüketiciye yansıtılırken, beşte dördü üretici üzerinde kalır.Cevap
  2. B
    Vergi yükünün beşte dördü tüketiciye yansıtılırken, beşte biri üretici üzerinde kalır.
  3. C
    Talep esnekliği arz esnekliğinden daha yüksek olduğu için vergi yükünün tamamı tüketiciye yansıtılır.
  4. D
    Arz esnekliğinin düşük olması nedeniyle vergi yükünün tamamı üretici tarafından üstlenilir.
  5. E
    Piyasa fiyatındaki artış vergi tutarı kadar gerçekleşerek verginin tamamı ileriye yansıtılır.

Cevap

Vergi yükünün beşte biri tüketiciye yansıtılırken, beşte dördü üretici üzerinde kalır.
Vergi yansıması teorisine göre, verginin taraflar arasındaki paylaşımı tarafların göreceli esnekliklerine bağlıdır. Esnekliği daha düşük olan taraf (fiyat değişimlerine daha az tepki veren taraf) vergi yükünün daha büyük bir kısmını üstlenir. Bu soruda arz esnekliği (0,250,25), talep esnekliğinden (11) daha küçüktür, dolayısıyla üretici daha fazla vergi yükü taşıyacaktır. Matematiksel olarak tüketici payı 0,25/(1+0,25)=1/50,25 / (1 + 0,25) = 1/5 (beşte bir), üretici payı ise 1/(1+0,25)=4/51 / (1 + 0,25) = 4/5 (beşte dört) olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam esneklik katsayısını belirle.
es+ed=0,25+1=1,25e_s + |e_d| = 0,25 + 1 = 1,25
Vergi yükü dağılımı hesaplanırken tarafların göreceli esnekliklerinin toplamı payda olarak kullanılır.
2
Tüketiciye yansıyan payı hesapla.
Tu¨keticiPayı=eses+ed=0,251,25=15=%20Tüketici Payı = \frac{e_s}{e_s + |e_d|} = \frac{0,25}{1,25} = \frac{1}{5} = \%20
Verginin tüketiciye yansıyan kısmı, arz esnekliğinin toplam esnekliğe oranıyla belirlenir.
3
Üretici üzerinde kalan payı hesapla.
U¨reticiPayı=edes+ed=11,25=45=%80Üretici Payı = \frac{|e_d|}{e_s + |e_d|} = \frac{1}{1,25} = \frac{4}{5} = \%80
Üreticinin vergi yükü payı, talep esnekliğinin toplam esnekliğe oranıyla belirlenir.

Anahtar Kavram

Vergi Yansıması ve Esneklik İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla