Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKamu ve Özel Giderlerin Karşılaştırılması

Ekonomik kaynakların kullanımında merkezi otorite ile piyasa aktörlerinin motivasyonları, finansman yöntemleri ve karar alma mekanizmaları birbirinden önemli ölçüde farklılaşmaktadır. Bir altyapı projesinin hayata geçirilmesinde devletin yaklaşımı ile kurumsal bir firmanın üretim tesisi kurma yaklaşımı bu yapısal ayrımın somut örnekleridir.

Buna göre, devlet harcamalarının karakteristik özellikleri ve piyasa aktörlerinin harcamalarından ayrılan yönleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Her iki kesim de kıt kaynaklarla en rasyonel tahsisi hedeflediğinden, devletin büyük ölçekli altyapı yatırımlarında temel karar alma kriteri tıpkı özel kesimde olduğu gibi piyasa faiz oranları ve ticari karlılıktır.
  2. B
    Devletin sosyal amaçlarla gerçekleştirdiği transfer harcamaları, özel sektör firmalarının faktör piyasalarından yaptığı alımlar gibi doğrudan doğruya bir mal veya hizmetin karşılığını oluşturur.
  3. Devletin harcama kararları sosyal faydayı sağlamak amacıyla siyasal süreçlerle şekillenip genellikle egemenlik gücüne dayalı cebri gelirlerle finanse edilirken; piyasa aktörlerinin harcamaları kar maksimizasyonu hedefiyle iradi ve gönüllü mübadele esasına dayanır.Cevap
  4. D
    Bir kamu harcamasının meşruiyeti ve fiilen gerçekleştirilebilmesi için parlamentonun bütçe yetkisine dayanması zorunlu olmayıp, işlemin piyasa fiyat mekanizmasına uygunluğu yeterli görülmektedir.
  5. E
    Dar anlamda kamu giderleri; merkezi yönetimin yanı sıra, faaliyetlerini özel hukuk hükümlerine göre yürüten ve kar amacı güden kamu iktisadi teşebbüslerinin harcamalarını da zorunlu olarak kapsar.

Cevap

Devletin harcama kararları sosyal faydayı sağlamak amacıyla siyasal süreçlerle şekillenip genellikle egemenlik gücüne dayalı cebri gelirlerle finanse edilirken; piyasa aktörlerinin harcamaları kar maksimizasyonu hedefiyle iradi ve gönüllü mübadele esasına dayanır.
Devlet, harcamalarını finanse ederken sahip olduğu egemenlik gücüne dayanarak vergi gibi cebri (zorlayıcı) gelir kaynaklarına başvurabilir. Ayrıca kamu karar alma süreçleri siyasal mekanizmalar (parlamento, hükümet) aracılığıyla sosyal fayda hedeflenerek yürütülür. Buna karşın özel kesim, faaliyetlerini bireysel getiri ve kar maksimizasyonu amacıyla gerçekleştirir, piyasa şartlarında tamamen gönüllü mübadeleye dayanan iradi yöntemler kullanır. Bu yapısal karşılaştırmayı en net şekilde ortaya koyan yargı doğru ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu ve özel kesimin harcamalarındaki temel motivasyonların belirlenmesi
Devletin sosyal faydayı, piyasa aktörlerinin ise ticari karı ve finansal getiriyi öncelediği tespit edilir.
Harcanan kaynağın amacını saptamak, iki kesim arasındaki en belirgin kavramsal farkı ortaya koyar.
2
Karar alma ve finansman süreçlerinin hukuki niteliklerinin karşılaştırılması
Devlet karar alırken parlamento onayına (siyasal sürece) ihtiyaç duyar ve egemenlik gücüyle vergi gibi cebri (zorlayıcı) kaynaklar kullanabilir; özel kesim ise tamamen kendi iradesiyle piyasa şartlarında gönüllü finansman bulur.
Ekonomik faaliyetin arkasındaki yaptırım gücü ve bağlayıcılık, kamu harcamasını özel harcamadan ayıran idari unsurlardır.
3
Seçeneklerin bu kavramsal çerçevede analiz edilmesi
Devletin karar sürecinde siyasi mekanizmaları kullanmasını, cebri finansman yöntemlerine sahip olmasını ve sosyal fayda motivasyonunu doğru bir şekilde yansıtan ifadenin seçilmesi.
Diğer ifadeler kamu maliyesinin temel prensipleriyle çelişen yapısal hatalar içermektedir.

Anahtar Kavram

Kamu ve Özel Giderlerin Temel Farklılıkları
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu ve Özel Giderlerin Karşılaştırılması

Bu konudan daha fazla soru