Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

Maliye teorisinde kamu kesimi ve özel kesim arasındaki yapısal farklar analiz edilirken; bireylerin piyasada tüketici olarak her bir mal için ayrı ayrı 'marjinal' kararlar verebilmesine karşın, siyasal süreçte seçmen olarak farklı hizmet bileşimlerinden oluşan 'paket (bütüncül) programlar' arasında seçim yapmak zorunda kalmaları temel bir ayrım noktasıdır.

Bu durumun temel gerekçesi ve işleyiş sonucu aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

  1. Kamu hizmetlerinin teknik olarak bölünemezliği ve ortak tüketim özellikleri nedeniyle siyasal kararların 'her ya da hiç' (all-or-nothing) kuralına tabi olarak kolektif bir paket halinde alınması.Cevap
  2. B
    Kamu kesiminde finansmanın vergi gibi cebri yöntemlerle sağlanmasının, bireyin ödediği vergi ile aldığı hizmetin marjinal faydası arasında doğrudan bir fiyat-miktar ilişkisi kurması.
  3. C
    Özel kesimde üretilen malların dışlanamazlık ve rekabetin olmaması özelliklerini taşıması sebebiyle, her bir birimin marjinal maliyetine göre fiyatlandırılmasının zorunlu olması.
  4. D
    Siyasal karar alma sürecinde kullanılan oylama mekanizmasının, piyasadaki fiyat sinyalleri gibi bireysel tercihleri tam bir hassasiyetle yansıtarak kaynak tahsisinde kendiliğinden etkinliği sağlaması.
  5. E
    Kamu kesiminde temel amacın kar maksimizasyonu olması sebebiyle, sunulan hizmetlerin sadece ödeme gücü yüksek olan kesimlere yönelik olarak piyasa fiyatları üzerinden sunulması.

Cevap

Kamu hizmetlerinin bölünemez ve ortak tüketim özelliklerine sahip olması, siyasal süreçte kararların marjinal değil, 'her ya da hiç' kuralı çerçevesinde paket tercihler olarak alınmasına neden olur.
Kamu kesimi ile özel kesim arasındaki en temel işleyiş farklarından biri karar alma biçimidir. Özel kesimde tüketiciler piyasada her bir malın marjinal birimi için fayda-maliyet analizi yaparak bağımsız seçimler yapabilirler. Ancak kamu hizmetleri teknik olarak bölünemez (indivisible) karakterde olduğu için, bu hizmetlerin sunumu ve finansmanı siyasal süreçte bir bütün olarak (paket programlar) karara bağlanır. Seçmen, bir partinin vergi ve harcama bileşimini ya tamamen kabul eder ya da tamamen reddeder; bu durum 'her ya da hiç' (all-or-nothing) kuralı olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Karar alma birimlerini ve yöntemlerini karşılaştırın.
Özel kesimde kararlar bireysel ve marjinaldir (11 birim daha tüketip tüketmeme kararı). Kamu kesiminde kararlar kolektif ve bütüncüldür (AA partisi programı mı, BB partisi programı mı?).
Mekanizma farkını anlamak için seçimlerin niteliğini belirlemek gerekir.
2
Malın niteliği ile seçim biçimi arasındaki bağı kurun.
Piyasa malları bölünerek talep edilebilirken, kamu hizmetleri bölünemezliği nedeniyle bir bütün olarak sunulur ve oylanır.
Teknik özelliklerin (bölünemezlik) ekonomik davranış üzerindeki etkisini saptamak için.
3
Siyasal sürecin kısıtlarını değerlendirin.
Seçmen, hizmetlerden bir kısmını beğenip bir kısmını reddetme şansına piyasadaki kadar sahip değildir; sunulan paketi bir bütün olarak kabul eder veya reddeder (all-or-nothing).
Piyasa ve siyaset arasındaki temel işlem farkını (paket seçim kısıtı) doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Bölünemezlik ve Bütüncül (Paket) Karar Alma

Alternatif Yöntem

Özel kesimi 'çatalla yemek yemek' (her lokmayı ayrı ayrı seçmek), kamu kesimini ise 'tabldot menü' (önceden hazırlanmış sabit paketi almak) olarak düşünmek farkı kavramayı kolaylaştırabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Sektörü ve Özel Sektör Karşılaştırması

Bu konudan daha fazla soru