Soru

Zorluk: Çok zorGenellik İlkesinin İstisnaları

50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 13.13. maddesinde düzenlenen bütçe ilkeleri uyarınca, "belirli kamu gelirlerinin belirli kamu giderlerine tahsis edilmemesi esastır" hükmü bütçenin genellik ilkesinin "adem-i tahsis" boyutunu oluşturmaktadır. Kamu mali disiplinini sağlamaya yönelik bu kuralın temel amacı, bütçe kaynaklarının önceliklere göre esnek bir şekilde dağıtılmasına imkan tanımaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan söz konusu "adem-i tahsis" kuralının yasal bir istisnası olarak değerlendirilebilir?

  1. Kamu idarelerine yapılan şartlı bağışlar ile belirli hizmetlerin karşılığı olan özel gelirlerin özel ödeneklerle ilişkilendirilmesiCevap
  2. B
    Bütçe dışı fonların ve bazı fon benzeri hesapların merkezi yönetim bütçesi kapsamı dışında izlenmesi
  3. C
    Sosyal güvenlik kurumlarının bütçelerinin merkezi yönetim bütçe kanununa ekli cetvellerde yer almaması
  4. D
    Kamu idarelerinin elde ettikleri gelirlerin, herhangi bir giderle mahsup edilmeden gayrisafi olarak hazineye yatırılması
  5. E
    Genel bütçe kapsamındaki idarelerin faaliyetleri sonucu oluşan bütçe açıklarının hazine yardımıyla kapatılması

Cevap

Kamu idarelerine yapılan şartlı bağışlar ile belirli hizmetlerin karşılığı olan özel gelirlerin özel ödeneklerle ilişkilendirilmesi
Genellik ilkesinin 'adem-i tahsis' boyutu, genel bütçeye giren her kuruş gelirin, bütçedeki her türlü gideri karşılaması esasına dayanır. Ancak 50185018 sayılı Kanun çerçevesinde, bağışçının belirli bir amaca yönelik şart koyduğu 'şartlı bağışlar' ile kanunla belirli hizmetlere harcanması öngörülen 'özel gelirler', bu gelirin sadece o amaca harcanması zorunluluğu nedeniyle adem-i tahsis kuralının doğrudan ve yasal bir istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Genellik ilkesinin alt boyutlarını analiz etme
Genellik ilkesi; 'Gayrisafi Usul' (gelir ve giderlerin netleştirilmemesi) ve 'Adem-i Tahsis' (gelirlerin giderlere bağlanmaması) olarak ikiye ayrılır.
Sorunun odaklandığı istisnanın hangi kurala ait olduğunu netleştirmek gerekir.
2
50185018 sayılı Kanun'un 13/g13/g maddesini değerlendirme
İlgili madde adem-i tahsis kuralını temel ilke olarak belirler ancak yasal olarak şartlı bağışları ve özel gelirleri bu kuralın dışında tutar.
Yasal çerçevedeki spesifik istisnaları tespit etmek için kanun maddesi temel alınmalıdır.
3
Seçenekleri ilke bazlı tasnif etme
Birlik ilkesi istisnaları (SGK, Fonlar vb.) ile genellik ilkesi istisnaları (Özel gelirler, net bütçe vb.) arasındaki ayrım yapılarak doğru cevap saptanır.
KPSS düzeyindeki sorularda en yaygın çeldirici, farklı bütçe ilkelerinin istisnalarının birbirine karıştırılmasıdır.

Anahtar Kavram

Adem-i Tahsis Kuralı ve İstisnaları

Alternatif Yöntem

Genellik ilkesini bir 'havuz' olarak düşünün. Adem-i tahsis, havuza giren her suyun her yere akabilmesidir. Eğer bir hortum (özel gelir) sadece belirli bir kovayı (özel ödenek) doldurmak için tasarlanmışsa, bu bir tahsis (istisna) durumudur.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla