Soru

Zorluk: Zor2001 Sonrası Borçlanma ve 4749 Sayılı Kanun

4749 sayılı 'Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun', 2001 ekonomik krizi sonrasında Türkiye'de kamu borç yönetiminin tek elde toplanması, mali disiplinin tesisi ve borçlanmada şeffaflığın artırılması amacıyla yürürlüğe girmiştir.

Bu Kanun'un getirdiği yasal çerçeve ve borç yönetimi ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kanun'a göre bir borcun 'dış borç' olarak sınıflandırılmasındaki temel ölçüt, borcun döviz cinsinden ihraç edilmiş olması değil, borç verenin Türkiye'de yerleşik olmama durumudur.
  2. B
    İlgili mali yıl içinde sağlanabilecek net borçlanma limiti, yılı bütçe kanununda belirtilen başlangıç ödenekleri ile tahmin edilen gelirler arasındaki bütçe açığı tutarı kadardır.
  3. Kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım projelerini finanse etmek amacıyla hem yurt içinden hem de yurt dışından sağlayacakları krediler için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 'Hazine Garantisi' verilebilir.Cevap
  4. D
    Verilmiş olan Hazine garantilerinden doğabilecek olası geri ödeme yükümlülüklerini bütçe dengesini bozmadan karşılayabilmek amacıyla, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde bir 'Risk Hesabı' oluşturulmuştur.
  5. E
    Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülkelerden, uluslararası piyasalardan veya kurumlardan devlet dış borcu sağlamaya ve tahvil ihraç etmeye tek yetkili merci Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.

Cevap

Kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım projelerini finanse etmek amacıyla hem yurt içinden hem de yurt dışından sağlayacakları krediler için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 'Hazine Garantisi' verilebileceğini belirten ifadedir.
Doğru yanıt olan seçenekte iç borçlanmalar için de Hazine garantisi verilebileceği iddia edilmektedir. Ancak 4749 sayılı Kanun'un temel kurallarından biri, 2001 krizi öncesi yaşanan ve kamu kurumlarının kontrolsüz iç borçlanmalarıyla oluşan görev zararlarını önlemek amacıyla 'iç borçlanmalar için hiçbir şekilde Hazine garantisi verilemez' kuralının getirilmiş olmasıdır. Hazine garantileri münhasıran dış finansman (yurt dışı) kaynakları için düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün ve istenen bilginin analizi
Soruda 4749 sayılı Kanun'un getirdiği borç yönetimi kurallarına dair yanlış olan bilginin bulunması gerektiği tespit edilir.
Doğru analizi yapabilmek için Kanun'un temel sınırlandırma ve istisnalarını hatırlamak gerekir.
2
Hazine Garantileri ile ilgili kuralların değerlendirilmesi
4749 sayılı Kanun'un 8. maddesinde yer alan 'İç borçlanmalar için hiçbir şekilde Hazine garantisi verilemez' kuralı hatırlanır.
Hazine garantisinin kapsamı Kanun'un en sık test edilen ve 2001 krizi öncesi görev zararlarını engelleyen en kritik maddesidir.
3
Seçeneklerin bu kural ışığında elenmesi
İç borçlanmalara garanti verilemeyeceği için, 'hem yurt içinden hem de yurt dışından' sağlanacak kredilere garanti verilebileceğini iddia eden ifadenin yanlış olduğuna karar verilir.
Yanlış olan seçenek yasal dayanağıyla kesin olarak belirlenmiş olur.

Anahtar Kavram

4749 Sayılı Kanun Kapsamında Hazine Garantileri ve Borç Yönetimi
Bu soruyu puanla