Bir ekonomide derin bir resesyon yaşanmakta ve hanehalkının geleceğe yönelik belirsizlik algısı ile kötümser beklentileri nedeniyle marjinal tasarruf eğilimi tarihsel olarak en yüksek seviyelerinde seyretmektedir. Bu koşullar altında durgunluktan çıkmayı hedefleyen politika yapıcılar, farklı maliye politikası araçlarının etkinliğini değerlendirmektedir.
Keynesyen yaklaşıma göre, bu ekonomide uygulanacak iradi vergi indirimlerinin, aynı miktardaki doğrudan kamu alımı (reel harcama) artışlarına kıyasla efektif talebi canlandırmada daha zayıf kalmasının temel teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- Vergi indirimlerinin yarattığı harcanabilir gelir artışının önemli bir kısmının yüksek tasarruf eğilimi nedeniyle tüketime dönüşmeyerek sistemden sızması, oysa doğrudan kamu alımlarının otonom bir harcama olarak çarpan mekanizmasını ilk aşamadan itibaren sızıntısız başlatmasıCevap
- BTransfer ödemeleri ve vergi çarpanlarının mutlak değerinin kamu alımları çarpanından her zaman daha büyük olması sebebiyle, vergi politikalarının toplam talep üzerinde daha yavaş ve sınırlı bir etki yaratması
- CVergi oranlarındaki indirimlerin hiçbir yasal düzenleme gerektirmeden çalışan bir otomatik istikrar sağlayıcı olması, doğrudan kamu alımlarının ise hükümet kararına bağlı iradi bir araç olarak piyasaya hızlıca yön vermesi
- DKeynesyen modele göre vergi indirimlerinin öncelikli olarak üretim maliyetlerini düşürüp toplam arz eğrisini sağa kaydırmayı hedeflemesi ve bu yapısal etkinin resesyon dönemlerinde gecikmeli ortaya çıkması
- EKamu alımlarının artırılmasının bütçe açığı yaratmayarak tam istihdama giden yolda dışlama (crowding-out) etkisini engellemesi, vergi indirimlerinin ise bütçe açığı yaratarak faizleri anında yükseltmesi
Cevap
Vergi indirimlerinin yarattığı harcanabilir gelir artışının yüksek tasarruf eğilimi sebebiyle tüketime dönüşmeyerek sızması ve doğrudan kamu alımlarının otonom olarak çarpanı doğrudan başlatması.
Keynesyen maliye politikasında doğrudan kamu alımları harcama akımına otonom bir enjeksiyon olarak katılır. Vergi indirimleri ise önce harcanabilir geliri artırır; bu gelirin marjinal tasarruf eğilimi kadarlık kısmı ilk aşamada sistemden sızar. Özellikle kriz ve kötümser beklentilerin hakim olduğu dönemlerde tasarruf eğilimi yüksek olduğundan, vergi indirimlerinin efektif talebi canlandırma gücü kamu alımlarına göre çok daha zayıf kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Keynesyen Çarpan Mekanizması ve Vergi/Harcama Çarpanı Asimetrisi