Dışa kapalı bir ekonomide, ortaya çıkan talep enflasyonu ile mücadele etmek amacıyla maliye otoritesi iradi bir kamu harcaması kesintisi yapmayı planlamaktadır. Politika yapıcılar, makroekonomik dengenin sağlanması sürecinde kısıntının reel harcamalar (cari ve yatırım) veya transfer harcamaları üzerinden yapılmasının toplam talep üzerindeki daraltıcı etkilerini karşılaştırmaktadır.
Hanehalkının marjinal tüketim eğiliminin aralığında olduğu bilindiğine göre, bu analiz bağlamında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi iktisadi olarak doğrudur?
- Reel harcamalarda yapılacak bir birimlik kesintinin toplam talep üzerindeki daraltıcı etkisi, transfer harcamalarında yapılacak aynı miktardaki bir kesintiye göre daha güçlü olacaktır.Cevap
- BTransfer harcamalarının çarpan katsayısı, reel harcamaların çarpan katsayısından mutlak değerce daha büyük olduğu için enflasyonla mücadelede en hızlı sonuç transfer kısıntılarından alınır.
- CFiyatlar genel düzeyindeki artışı durdurmak için kısa vadede otonom kamu yatırımlarının artırılması ve vergilerin düşürülmesi toplam arzı uyararak enflasyonu düşürecektir.
- DKlasik iktisat yaklaşımına göre, bu tür iradi harcama kesintileri çarpan mekanizması yoluyla milli geliri dengeye getirmede ve fiyat istikrarını sağlamada temel politika aracıdır.
- EHükümetin meclis kararıyla cari harcamalarda yapacağı bu tür kısıntılar, bütçe sistemi içinde otomatik istikrar sağlayıcı bir mekanizma olarak işlev görecektir.
Cevap
Reel harcamalarda yapılacak bir birimlik kesintinin toplam talep üzerindeki daraltıcı etkisi, transfer harcamalarında yapılacak aynı miktardaki bir kesintiye göre daha güçlü olacaktır.
Makroekonomik teoride reel kamu harcamaları (cari ve yatırım harcamaları) doğrudan otonom talebi oluşturduğu için çarpanı 'dir. Transfer harcamaları ise hanehalkı harcanabilir gelirini değiştirerek dolaylı yoldan (tüketim eğilimi oranında) talebi etkiler ve çarpanı 'dir. Marjinal tüketim eğilimi () 0 ile 1 arasında olduğu için, reel harcama çarpanı mutlak değerce her zaman transfer çarpanından büyüktür. Bu nedenle enflasyonla mücadelede reel harcamalardan yapılacak birim kesinti, toplam talebi çok daha güçlü daraltır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Harcama Türlerine Göre Çarpan Etkilerinin Büyüklüğü