Kamu maliyesi literatüründe 'dometik gelirler' olarak da adlandırılan mülk ve teşebbüs gelirleri ile devletin egemenlik gücünü kullanarak piyasada tekel yaratması sonucu elde ettiği 'mali tekel gelirleri' arasındaki ayrım, gelirin hukuki niteliği ve elde ediliş yöntemi açısından kritik önem arz etmektedir. Buna göre, mülk ve teşebbüs gelirlerini mali tekel gelirlerinden ayıran temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Devletin özel hukuk kişisi (fiskus) sıfatıyla, kamu gücü kullanmadan ve rızai sözleşmelere dayalı olarak bu gelirleri elde etmesiCevap
- BDevletin egemenlik hakkına dayanarak piyasaya girişleri kısıtlaması sonucu oluşan tekel kârlarını bütçeye aktarması
- CSosyal güvenlik kurumları gibi kamu tüzel kişilerinin, üyelerine sundukları hizmet karşılığında zorunlu olarak tahsil ettiği bedeller olması
- DBelirli bir kamu hizmetinden doğrudan yararlananların, hizmetin maliyetine katılım payı olarak ödediği yarı-cebri nitelikli ödemeler olması
- EDevletin para basma imtiyazını kullanması sonucunda, paranın üzerindeki değer ile üretim maliyeti arasındaki farktan sağlanan kazanç olması
Cevap
Mülk ve teşebbüs gelirlerini mali tekel gelirlerinden ayıran temel fark, devletin bu gelirleri elde ederken kamu gücü (imperium) kullanmaması ve bir özel hukuk kişisi (fiskus) gibi rızai sözleşmelere dayalı hareket etmesidir.
Doğru yanıt, devletin mülk ve teşebbüs gelirlerini elde ederken bir özel hukuk kişisi (fiskus) gibi hareket etmesini ve faaliyetlerinde kamu gücü (imperium) kullanmamasını temel alan seçenektir. Bu gelirler, devletin sahip olduğu taşınmazlardan (mülk) veya iktisadi faaliyetlerinden (teşebbüs) elde edilen, rızai ve sözleşmeye dayalı (iradi) gelirlerdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fiskus (Özel Hukuk Kişisi Olarak Devlet) Kavramı
Daha Fazla Pratik
Mali tekeller (tütün, alkol vb.) ile KİT karlarının hukuki rejim farklarını incelemek bu konudaki ayrımı pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s