Devletin iktisadi faaliyetleri sonucunda elde ettiği gelirler, devletin bu süreçteki hukuki konumu ve yetkilerine göre farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bir kamu kurumunun mülkiyetindeki bir binayı özel bir şirkete kiraya vermesi ile aynı şirketten kurumlar vergisi tahsil etmesi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- Kira gelirinin elde edilmesinde 'irade serbestisi' ve 'özel hukuk' hükümleri, vergi tahsilatında ise 'egemenlik gücü' ve 'kamu hukuku' kurallarının geçerli olmasıCevap
- BKira gelirinin 'cebri' (zorunlu) bir nitelik taşıması, vergi gelirinin ise tarafların rızasına dayalı 'iradi' bir gelir olması
- CKira gelirinin devletin 'olağanüstü' gelirleri arasında, vergi gelirinin ise 'olağan' gelirleri arasında yer alması
- DVerginin belirli bir hizmetin karşılığı () olarak alınması, kira gelirinin ise karşılıksız bir bedel olması
- EKira gelirinin sadece sosyal güvenlik kurumları tarafından elde edilen 'parafiskal' bir gelir olması, verginin ise genel bütçe geliri olması
Cevap
Kira geliri ile vergi geliri arasındaki temel fark; kira gelirinin 'irade serbestisi' ve 'özel hukuk' hükümlerine (jus gestionis), verginin ise 'egemenlik gücü' ve 'kamu hukuku' kurallarına (jus imperii) tabi olmasıdır.
Maliye literatüründe devletin mülk sahibi veya teşebbüs işletmecisi sıfatıyla, taraflar arasında hukuksal eşitlik ve irade serbestisi çerçevesinde elde ettiği gelirler özel ekonomi gelirleri ( ) olarak adlandırılır. Buna karşılık, devletin egemenlik gücünü kullanarak, tek taraflı ve cebri bir şekilde kamu hukuku hükümlerine göre elde ettiği gelirler kamu ekonomisi gelirleri ( ) sınıfına girer. Kira geliri özel hukuk rejimine, vergi ise kamu hukuku rejimine tabidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jus Gestionis (Özel Ekonomi Gelirleri) ve Jus Imperii (Kamu Ekonomisi Gelirleri) ayrımında devletin hukuki statüsü.
Tahmini Süre:1m 15s