Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYoksulluk Türleri ve Endeksleri

Bir ülkenin gelir dağılımı ve sosyal politikalar raporunda, yoksullukla mücadele stratejilerine ilişkin şu tespitlere yer verilmiştir:

I. Bireylerin yalnızca biyolojik olarak hayatta kalabilmeleri için gerekli asgari tüketim düzeyini karşılayamaması durumundan ziyade, toplumun genel gelir ortalamasının veya medyan gelirinin belirli bir oranının altında kalan kesimlerin de mali politikalarla desteklenmesi elzemdir.
II. Uygulanan sosyal yardımların başarısını ölçerken sadece yoksulluk sınırının altındaki kişi sayısına (oranına) odaklanmak eksik bir yaklaşımdır. Yoksulların gelirlerinin yoksulluk sınırından ne kadar uzaklaştığı (derinlik) ve yoksul kesimin kendi içindeki gelir dağılımı adaletsizliği de mutlaka hesaplamaya dâhil edilmelidir.

Bu raporda; I. maddede politika kapsamına alınması gerektiği vurgulanan yoksulluk türü ile II. maddede özellikleri açıklanan ve yoksulluğu üç farklı boyutuyla ölçen endeks kavramları, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

  1. Göreli Yoksulluk – Sen Yoksulluk EndeksiCevap
  2. B
    Mutlak Yoksulluk – Gini Katsayısı
  3. C
    Sübjektif Yoksulluk – Yoksulluk Açığı Endeksi
  4. D
    Mutlak Yoksulluk – Lorenz Eğrisi
  5. E
    Göreli Yoksulluk – Kafa Sayımı Endeksi

Cevap

Birinci maddede desteklenmesi gerektiği vurgulanan kavram Göreli Yoksulluk, ikinci maddede özellikleri verilen kapsamlı ölçüt ise Sen Yoksulluk Endeksi'dir.
Soruda verilen birinci madde, toplumun ortalama gelir düzeyinin belirli bir yüzdesinin (genellikle %50 veya %60) altında kalan kesimi tanımlamaktadır ki bu maliye literatüründe 'Göreli (Nispi) Yoksulluk' olarak adlandırılır. İkinci maddede eleştirilen eksiklikleri gidererek yoksul sayısını (Kafa Sayımı), yoksulluk açığını (derinliği) ve yoksullar arasındaki gelir eşitsizliğini tek bir matematiksel formülde sentezleyen kavram ise Nobel ödüllü iktisatçı Amartya Sen tarafından geliştirilen 'Sen Yoksulluk Endeksi'dir. Doğru seçenek bu iki kavramı sırasıyla ve eksiksiz olarak eşleştirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. maddedeki yoksulluk tanımını analiz etmek
Bu durumun 'Göreli Yoksulluk' olduğu belirlenir.
Toplumun genel gelir ortalamasının veya medyan gelirinin belirli bir oranının altında kalma durumu, mutlak asgari ihtiyaçların ötesinde toplumsal refah seviyesini referans alan göreli (nispi) yoksulluğun tanımıdır.
2
II. maddedeki ölçütün bileşenlerini tanımlamak
Bu üç değişkeni (oran, derinlik, yoksullar arası eşitsizlik) birleştiren ölçütün 'Sen Yoksulluk Endeksi' olduğu tespit edilir.
Amartya Sen tarafından geliştirilen endeks; kafa sayımı ve yoksulluk açığı endekslerinin eksikliklerini gidermek amacıyla, yoksullar arasındaki gelir eşitsizliğini (yoksulların Gini katsayısını) hesaba katan en kapsamlı yoksulluk ölçütüdür.

Anahtar Kavram

Yoksulluk Türleri (Mutlak, Göreli) ve Yoksulluğu Ölçen Endeksler (Özellikle Sen Endeksi)
Bu soruyu puanla

Konular

Yoksulluk Türleri ve Endeksleri

Bu konudan daha fazla soru