Soru

Zorluk: ZorTüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

(X)(X) Limited Şirketi’nin kanuni temsilcisi olan Bay (B)(B), şirketin vergi beyannamelerinde bilerek hesap ve muhasebe hileleri yaparak (213)(213) sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (359)(359). maddesi kapsamında kaçakçılık suçunu işlemiş ve şirketin vergi ziyaına uğramasına neden olmuştur. Vergi dairesi tarafından söz konusu fiiller tespit edilip ceza kesilmeden önce Bay (B)(B) vefat etmiştir.

Bu durumda, ortaya çıkan vergi ziyaı cezası ve hürriyeti bağlayıcı ceza ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Vergi ziyaı cezası tüzel kişilik adına kesildiği ve şirketin varlığı devam ettiği için Bay (B)(B)’nin ölümü bu cezayı etkilemez; buna karşın hürriyeti bağlayıcı ceza suçun şahsiliği ilkesi gereği Bay (B)(B)’nin ölümüyle düşer.Cevap
  2. B
    Ölüm hali vergi hukukunda cezayı sona erdiren genel bir neden olduğundan, hem şirket adına kesilecek vergi ziyaı cezası hem de hürriyeti bağlayıcı ceza Bay (B)(B)’nin vefatıyla birlikte ortadan kalkar.
  3. C
    Vergi ziyaı cezası Bay (B)(B)’nin mirasçılarına geçerek miras payları oranında tahsil edilir, hürriyeti bağlayıcı ceza ise adli para cezasına çevrilerek mirasçılardan talep edilir.
  4. D
    Kaçakçılık suçlarında ceza sorumluluğu sadece fiili işleyene ait olduğundan, Bay (B)(B)’nin ölümüyle birlikte ne şirkete ne de mirasçılara herhangi bir mali ceza uygulanması mümkün değildir.
  5. E
    Şirket adına kesilecek vergi ziyaı cezası Bay (B)(B)’nin ölümü nedeniyle usulsüzlük cezasına dönüştürülür, hürriyeti bağlayıcı ceza ise şirketin diğer ortaklarına intikal eder.

Cevap

Vergi ziyaı cezasının tüzel kişilik adına kesilmesi nedeniyle temsilcinin ölümüyle düşmeyeceği, ancak hapis cezasının şahsiliği nedeniyle düşeceği ifadesi doğrudur.
Vergi Usul Kanunu’nun 333333. maddesi uyarınca, tüzel kişilerin vergi kanunlarına aykırı fiilleri nedeniyle kesilecek vergi ziyaı cezaları doğrudan tüzel kişilik adına kesilir. Kanun’un 372372. maddesinde düzenlenen 'ölüm halinde cezanın düşmesi' kuralı, cezanın muhatabı olan mükellefin ölümüyle ilgilidir. Olayda vergi ziyaı cezasının muhatabı (X)(X) Limited Şirketi olduğundan, temsilci Bay (B)(B)’nin vefatı şirketin cezasını düşürmez. Ancak kaçakçılık suçundan doğan hapis cezası şahsi bir ceza olduğu için Bay (B)(B)’nin ölümüyle birlikte düşer.

Adım Adım Çözüm

1
VUK 333. Madde Analizi
Tüzel kişilerin idare ve tasfiyesinde vergi kanununa aykırı hareketlerden doğan vergi cezaları tüzel kişiler adına kesilir.
Mali cezaların muhatabı gerçek kişi temsilci değil, tüzel kişiliğin kendisidir.
2
VUK 372. Madde (Ölüm) Analizi
Ölüm halinde vergi cezası düşer ancak bu, cezanın kesildiği 'mükellef' için geçerlidir.
Burada mükellef şirket olduğundan ve şirket tüzel kişiliği sona ermediğinden, temsilcinin ölümü şirketin cezasını düşürmez.
3
Hürriyeti Bağlayıcı Ceza Değerlendirmesi
VUK 333 ve TCK ilkeleri gereği hapis cezası sadece fiili işleyen gerçek kişiye verilir.
Suç ve cezaların şahsiliği ilkesi gereği, kişi öldüğünde hapis cezası düşer ve kimseye intikal etmez.

Anahtar Kavram

Tüzel Kişilerde Ceza Sorumluluğu ve Ölümün Etkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla