Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTahakkuk İşlemi

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 378378. maddesi uyarınca mükellefler, beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamazlar. Bu kuralın en bilinen istisnaları vergi hataları ve ihtirazi kayıtla verilen beyannamelerdir.

Buna göre, kanuni süresi geçtikten sonra kendiliğinden (pişmanlık talebi içermeksizin) elektronik ortamda verilen bir vergi beyannamesi üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve bu işleme karşı dava açma hakkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle vergi tahakkuk eder; ancak beyanname kanuni süresinden sonra verildiği için bu işlem bir re'sen tarhiyat niteliğindedir ve mükellef ihtirazi kayıt koymuş olmasına bakılmaksızın bu işleme karşı dava açabilir.Cevap
  2. B
    Tahakkuk fişi düzenlendiği anda vergi tahakkuk eder ve mükellefin kendi rızasıyla yaptığı bir beyan söz konusu olduğu için, vergi hatası hariç olmak üzere bu işleme karşı hiçbir şekilde vergi mahkemesinde dava açılamaz.
  3. C
    Kanuni süresinden sonra verilen beyannameler için tahakkuk fişi düzenlenmesi hukuken mümkün değildir; vergi dairesinin önce takdir komisyonuna başvurması ve komisyon kararına istinaden ihbarname tebliğ ederek tahakkuku sağlaması gerekir.
  4. D
    Süresinden sonra verilen beyanname üzerine düzenlenen tahakkuk fişine karşı dava açılabilmesi için, beyannamenin verildiği günün mesai bitimine kadar vergi dairesine yazılı bir ihtirazi kayıt dilekçesi sunulmuş olması zorunludur.
  5. E
    Bu durumda tahakkuk eden verginin ödeme süresi, tahakkuk fişinin düzenlendiği tarihten itibaren 3030 gündür ve bu süre içinde dava açılması verginin tahsilatını kendiliğinden durdurur.

Cevap

Kanuni süresinden sonra kendiliğinden verilen beyanname üzerine düzenlenen tahakkuk fişi re'sen tarhiyat hükmünde olduğundan, mükellef ihtirazi kayıt şartı aranmaksızın dava açma hakkına sahiptir.
Doğru cevap olan seçenek, vergi hukukundaki en ince detaylardan birini vurgular: Kanuni süresinden sonra verilen beyannameler VUKVUK 3030. madde kapsamında re'sen tarhiyatın bir türü olarak kabul edilir. Bu nedenle, mükellefin kendi beyanına karşı dava açmasını engelleyen VUKVUK 378378. madde hükmü burada uygulanmaz. Mükellef, düzenlenen tahakkuk fişine karşı, herhangi bir ihtirazi kayıt koymasına gerek kalmaksızın 3030 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Beyannamenin hukuki niteliğini saptamak.
Kanuni süresinden sonra verilen beyanname, VUKVUK 30/430/4 uyarınca re'sen tarh nedenidir.
Mükellefin kanuni süresinde beyan görevini yapmaması, idareye re'sen takdir yetkisi verir.
2
Tahakkuk mekanizmasını belirlemek.
Vergi dairesi, beyannameyi kabul eder ve VUKVUK 2828 uyarınca tahakkuk fişi keserek vergiyi tahakkuk ettirir.
Elektronik sistemlerde beyana dayalı vergilerin tahakkuk yöntemi tahakkuk fişi düzenlenmesidir.
3
VUKVUK 378378 yasağını değerlendirmek.
Bu işlem 'isteyerek yapılan normal bir beyan' değil, 're'sen tarhiyatın mükellef eliyle ikmali' sayıldığından dava yasağı kapsamı dışındadır.
Danıştay içtihatları, mükellefin süresi geçtikten sonraki beyanını idari bir işlem olan re'sen tarhiyata temel teşkil eden bir veri olarak görür.
4
Dava açma ve ihtirazi kayıt ilişkisini kurmak.
İhtirazi kayıt beyanname verme süresi içinde anlam ifade eder; süresi geçen beyanda dava hakkı doğrudan doğar.
İşlemin niteliği gereği mükellefin korunması gereken hukuki menfaati dava açma hakkını saklı tutar.

Anahtar Kavram

Süresinden Sonra Verilen Beyannamelerde Tahakkuk ve Dava Hakkı

İpuçları

1
Normal süresinde verilen bir beyannameye karşı dava açmak için 'ihtirazi kayıt' şarttır; peki süre geçtikten sonra verilen beyannamenin hukuki statüsü nedir?
2
VUKVUK 3030. maddeye göre süresinde beyanname verilmemesi bir re'sen tarh nedenidir. Re'sen tarhiyatlar idari işlemlerdir ve idari işlemlere karşı dava hakkı anayasal bir güvencedir.
3
Danıştay, süresinden sonra verilen beyannamelerin 'kendi rızasıyla matrah beyanı' değil, 'idarenin re'sen tarh yetkisini mükellef beyanıyla kullanması' olduğunu kabul eder.

Daha Fazla Pratik

İhtirazi kayıtla verilen beyannamelerde tahakkuk anı ile yürütmenin durdurulması arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Tahakkuk İşlemi

Bu konudan daha fazla soru