Examkin

Tahakkuk İşlemi

23 soru

Soru 1Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca, beyanname üzerinden alınan vergilerde "tahakkuk" sürecine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Beyannamenin vergi dairesine elden verilmesi hâlinde, vergi dairesince tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle birlikte vergi tahakkuk etmiş olur.

Cevap

Beyannamenin vergi dairesine elden verilmesi durumunda, tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle verginin tahakkuk etmiş sayılması doğru bir ifadedir.
Vergi Usul Kanunu'nun 28. maddesine göre, beyannamenin elden verilmesi durumunda vergi dairesi bir tahakkuk fişi düzenler ve bir nüshasını mükellefe verir. Bu işlemin tamamlanmasıyla birlikte vergi tahakkuk etmiş olur. Bu usul, beyana dayalı tarhiyatta tarh, tebliğ ve tahakkuk aşamalarının eş zamanlı olarak gerçekleşmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Beyana dayalı tarhiyat usulünü analiz etme
Mükellef beyannamesini vergi dairesine sunar.
VUK m. 25-28 uyarınca beyanname üzerinden alınan vergilerde tarh ve tahakkuk süreci iç içe geçmiştir.
2
Tahakkuk fişinin işlevini belirleme
Vergi dairesi personeli bilgileri sisteme girer ve tahakkuk fişini oluşturur.
VUK m. 28, tahakkuk fişinin düzenlenmesini tahakkukun gerçekleşme anı olarak belirlemiştir.
3
Elden verme ile posta yolu arasındaki farkı değerlendirme
Elden vermede anında tahakkuk gerçekleşirken, posta yoluyla gönderimde daireye ulaştıktan sonra 7 günlük süre vardır.
Kanun koyucu idari işlemlerin tamamlanması için posta yoluyla gönderilen beyannamelerde ek süre tanımıştır.

Anahtar Kavram

Beyana Dayalı Tahakkuk ve Tahakkuk Fişi

İpuçları

1
Tahakkukun kelime anlamı 'kesinleşme, ödenebilir hale gelme'dir; beyannameli vergilerde bu süreç genellikle vergi dairesine gidildiğinde biter.
2
VUK m. 28'e bakın. Tahakkuk fişi düzenlendiği anda ne olur?
3
Elden verilen beyannamelerde tahakkuk fişinin kesilmesi ile vergi anında kesinleşir, posta yoluyla gönderimde ise daireye ulaştıktan sonra 7 günlük bir işlem süresi tanınmıştır.

Daha Fazla Pratik

İkmalen ve re'sen tarhiyatlarda tahakkuk anının ihbarname tebliği ve dava açma süresi ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tahakkuk kavramını vergilendirme basamakları (Tarh-Tebliğ-Tahakkuk-Tahsil) içinde bir kronoloji olarak düşünün. Beyanname usulünde ilk üç basamak tahakkuk fişi ile aynı anda tamamlanır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 2Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 2222. maddesinde yer alan kanuni tanıma göre; tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesini ifade eden vergilendirme aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk

Cevap

Tahakkuk işlemi, verginin ödenebilir bir aşamaya gelmesini ifade eder.
Vergi Usul Kanunu'nun 2222. maddesi tahakkuku; tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesi olarak tanımlar. Bu aşama, vergi borcunun artık ifa edilebilir (ödenebilir) olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Tanımı
VUK 2222. madde
Vergi hukukunda terimlerin yasal dayanağını belirlemek.
2
Aşamaları Karşılaştırma
Tarh (Hesaplama) → Tebliğ (Bildirim) → Tahakkuk (Kesinleşme/Ödenebilirlik)
Vergilendirme sürecindeki mantıksal sırayı analiz etmek.
3
Sonuçlandırma
Tahakkuk
Ödenmesi gereken safhaya gelme ifadesinin karşılığını bulmak.

Anahtar Kavram

Tahakkuk, vergi borcunun miktar ve mahiyet itibarıyla kesinleşerek ödenebilir hale gelmesidir.

İpuçları

1
Bu kavram, verginin 'ödenebilir' bir aşamaya gelmesini tanımlar.
2
Vergilendirme sürecinde tarh ve tebliğden hemen sonra gelen aşamadır.

Daha Fazla Pratik

Beyana dayalı vergilerde tahakkuk fişinin işlevini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 3Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca, vergi dairesi tarafından re'sen yapılan bir tarhiyata karşı mükellef tarafından yasal süresi içerisinde vergi mahkemesinde dava açılmıştır. Vergi mahkemesinin, tarh edilen verginin bir kısmını tasdik eden (onayan) bir karar vermesi durumunda; mahkemece yerinde bulunan bu vergi borcu miktarının vergilendirme süreci bakımından "tahakkuk" zamanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi mahkemesi kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarih

Cevap

Dava konusu yapılan vergi tarhiyatlarında tahakkuk, vergi mahkemesi kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarihte gerçekleşir.
Vergi Usul Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun etkileşimi çerçevesinde, dava konusu edilen tarhiyatlarda tahakkuk aşaması yargılamanın sonucuna bağlıdır. Vergi mahkemesi bir karar verdiğinde, bu kararın vergi alacağını takip eden idareye (vergi dairesine) tebliğ edilmesiyle birlikte vergi 'tahakkuk' etmiş sayılır ve ödeme süreci başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açılmasının tahakkuka etkisini belirlemek
Dava açılması, tahakkuku ve dolayısıyla tahsilatı kendiliğinden durdurur.
25772577 sayılı İYUK uyarınca vergi mahkemesinde dava açılması yürütmeyi durdurur.
2
Yargılama sonucunda verilen kararın mahiyetini analiz etmek
Mahkemenin tasdik (onama) kararı, verginin ödenebilir aşamaya geldiğini gösterir.
Yargı organı vergi alacağının varlığını ve miktarını onaylamıştır.
3
Tahakkuk anını saptamak
Karar vergi dairesine tebliğ edildiği an tahakkuk fişi düzenlenir.
213213 sayılı VUK ve ilgili genel tebliğler uyarınca tahakkuk süreci karar tebliğiyle başlar.

Anahtar Kavram

Yargı Kararının Tahakkuka Etkisi

İpuçları

1
Dava açılan vergilerde tahakkuk süreci, normal beyana dayalı veya itirazsız süreçlerden farklı işler.
2
Bir verginin tahakkuk etmesi için ödenmesi gereken aşamaya gelmesi gerekir. Yargı kararı kime ulaştığında idare bu vergi için tahakkuk fişi düzenleyebilir?

Daha Fazla Pratik

Mahkeme kararından sonra yapılan bu tahakkuk üzerine verginin kaç gün içinde ödenmesi gerektiğini (VUK Madde 112) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Bir mükellef adına ikmalen tarh edilen vergiye karşı süresi içinde vergi mahkemesinde dava açılmıştır. Vergi mahkemesi, yargılama sonucunda tarhiyatın yerinde olduğuna karar vererek davanın reddine hükmetmiştir. Bu hukuki süreçte, mahkeme kararına konu olan verginin "tahakkuk" aşaması ve ödeme süreciyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dava konusu vergi, mahkeme kararının vergi dairesine ulaştığı tarihte tahakkuk eder; ancak mükellefin bu vergiyi ödeme süresi, karara istinaden düzenlenen ihbarnamenin mükellefe tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.

Cevap

Dava konusu vergi, mahkeme kararının vergi dairesine ulaştığı tarihte tahakkuk eder; ancak mükellefin bu vergiyi ödeme süresi, karara istinaden düzenlenen ihbarnamenin mükellefe tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar.
Vergi hukukunda dava konusu edilen vergilerde tahakkuk süreci 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 25772577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun ortak uygulama alanına girer. VUK Madde 112/3112/3 uyarınca; vergi mahkemesinin davanın reddine dair kararı vergi dairesine ulaştığı (geldiği) anda tahakkuk gerçekleşmiş kabul edilir. Ancak mükellefe savunma ve ödeme hazırlığı için tanınan 11 aylık ödeme süresi, bu kararın içeriğini bildiren ihbarnamenin (22 no.lu ihbarname) mükellefe tebliğ edilmesiyle başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dava sürecinde tahakkukun durumunu belirleme
Dava açılması, tarh edilen verginin tahakkukunu ve tahsilatını kendiliğinden durdurur.
İYUK Madde 27 uyarınca vergi mahkemesinde açılan davalar tahsilatı durdurur.
2
Mahkeme kararı sonrası tahakkuk anını saptama
Mahkeme kararının davanın reddi (tarhiyatın onanması) yönünde olması durumunda, vergi mahkeme kararının vergi dairesine geldiği tarihte tahakkuk eder.
VUK Madde 112/3'teki açık hüküm gereğidir.
3
Ödeme süresinin başlangıcını belirleme
Tahakkuk eden verginin mükellef tarafından ödenmesi gereken 11 aylık süre, kararın mükellefe tebliğini sağlayan 22 no.lu ihbarnamenin tebliğiyle başlar.
İYUK Madde 28 ve VUK hükümleri arasındaki uyum gereği uygulama bu yöndedir.

Anahtar Kavram

Vergi Yargısı Kararı Sonrası Tahakkuk ve Ödeme Süreci

İpuçları

1
Vergi mahkemesinde açılan davaların tahsilatı durdurma etkisi davanın karara bağlanmasıyla sona erer.
2
VUK Madde 112112'deki tahakkuk anı ile İYUK Madde 2828'deki tebliğ ve ödeme zorunluluğu arasındaki ayrımı düşünün.
3
Mahkeme kararı vergi dairesine ulaştığında sistem borcu 'tahakkuk' olarak kaydeder, ancak size gönderilen yeni ihbarname ile ödeme süreniz başlar.

Daha Fazla Pratik

İhtirazi kayıtla verilen beyannamelerde davanın tahakkuk sürecine etkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 5Soru →

Vergi dairesi tarafından adına vergi ziyaı cezası kesilen bir mükellefin, yasal süresi içerisinde 'Tarhiyat Sonrası Uzlaşma' yoluna başvurması ve yapılan görüşmeler neticesinde uzlaşmanın vaki olması (anlaşmaya varılması) durumunda; söz konusu cezanın 'tahakkuk' etme anı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzlaşma tutanağının düzenlendiği ve taraflarca imza altına alındığı tarih itibarıyla tahakkuk gerçekleşmiş sayılır.

Cevap

Uzlaşma tutanağının düzenlendiği ve taraflarca imza altına alındığı tarih itibarıyla tahakkuk gerçekleşmiş sayılır.
Vergi Usul Kanunu Ek Madde 88 uyarınca, üzerinde uzlaşılan vergi ve cezalar hakkında bir daha dava açılamaz. Bu nedenle, uzlaşma tutanağının imzalanması borcu kesinleştirir ve tutanak tahakkuk fişi yerine geçtiği için imza tarihi itibarıyla tahakkuk gerçekleşmiş sayılır.

Adım Adım Çözüm

1
Uzlaşma sürecinin hukuki sonucunu analiz etme
Uzlaşma sağlandığında 'Uzlaşma Tutanağı' düzenlenir.
Mükellef ve idare arasında varılan mutabakatın resmi belgeye bağlanması gerekir.
2
VUK Ek Madde 8 hükmünü uygulama
Uzlaşma tutanağı, beyanname üzerinden alınan vergilerdeki 'Tahakkuk Fişi' hükmündedir.
Mükellef uzlaşarak dava açma hakkından vazgeçtiği için vergi borcu o an kesinleşmiş olur.
3
Tahakkuk anını belirleme
İmzaların atıldığı tarih tahakkuk tarihidir.
Ekstra bir tebliğ veya bekleme süresine gerek kalmaksızın borç ödenebilir aşamaya gelmiştir.

Anahtar Kavram

Uzlaşma Tutanağının Tahakkuk Fişi Hükmünde Olması

İpuçları

1
Vergi hukukunda bir belgenin 'tahakkuk fişi yerine geçmesi' ne anlama gelir, bunu düşünün.
2
Mükellef uzlaşma tutanağını imzaladığında dava açma hakkından vazgeçmiş olur. Bu durum süreci hızlandırır mı?

Daha Fazla Pratik

Vergi mahkemesi kararlarının tahakkuk üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru →

Bir kurumlar vergisi mükellefi, 20242024 yılı hesap dönemine ait beyannamesini kanuni süresinin son günü olan 3030 Nisan 20252025 tarihinde posta yoluyla 'taahhütlü' olarak vergi dairesine göndermiştir. Söz konusu beyanname 44 Mayıs 20252025 tarihinde vergi dairesi kayıtlarına girmiş; vergi dairesi ise 77 Mayıs 20252025 tarihinde tahakkuk fişini düzenleyerek 88 Mayıs 20252025 tarihinde postaya vermiştir. Tahakkuk fişi mükellefe 1212 Mayıs 20252025 tarihinde ulaşmıştır.

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca, bu vergi borcunun 'tahakkuk' ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 88 Mayıs 20252025

Cevap

Vergi Usul Kanunu uyarınca postayla gönderilen beyannamelerde vergi, tahakkuk fişinin postaya verildiği tarih olan 88 Mayıs 20252025 tarihinde tahakkuk etmiş sayılır.
Vergi Usul Kanunu'nun 2828. maddesine göre; beyannamesini ilgili vergi dairesine postayla gönderen mükellefler adına vergi dairesince düzenlenen tahakkuk fişinin postaya verildiği tarih, verginin tahakkuk ettiği tarih olarak kabul edilir. Senaryoda tahakkuk fişi 88 Mayıs 20252025 tarihinde postaya verildiğinden doğru cevap bu tarihtir.

Adım Adım Çözüm

1
Beyannamenin gönderim usulünün tespiti
Mükellef beyannamesini 'taahhütlü posta' yoluyla göndermiştir.
VUK 2828. madde, beyannamenin elden verilmesi veya postayla gönderilmesi durumları için farklı tahakkuk anları öngörmüştür.
2
İlgili kanun hükmünün (VUK Madde 2828) uygulanması
Posta ile gönderilen beyannamelerde vergi, tahakkuk fişinin postaya verildiği tarihte tahakkuk eder.
Elden verilen beyannamelerde tahakkuk fişinin verildiği an tahakkuk gerçekleşirken, postada bu an fişin idarece postaya verilmesine bağlanmıştır.
3
Senaryodaki tarihlerin eşleştirilmesi
Tahakkuk fişinin postaya verildiği tarih olan 88 Mayıs 20252025 tahakkuk tarihi olarak belirlenir.
Beyannamenin postaya verilmesi (3030 Nisan) veya fişin mükellefe ulaşması (1212 Mayıs) tahakkuk anı için kanuni ölçüt değildir.

Anahtar Kavram

Beyana Dayalı Tarhiyatta Tahakkuk Fişinin Postaya Verilme Anı

İpuçları

1
Beyanname elden verilseydi, tahakkuk fişinin mükellefe verildiği an tahakkuk gerçekleşmiş olurdu.
2
Vergi Usul Kanunu'nun 'Tahakkuk Fişi' kenar başlıklı 2828. maddesine odaklanın.
3
Kanun koyucu, postayla gönderilen beyannamelerde tahakkuk anını idarenin kontrolünden çıkan 'postaya verilme' anına bağlamıştır.

Daha Fazla Pratik

İhtirazi kayıtla verilen beyannamelerde tahakkuk fişinin düzenlenmesinin dava açma süresine etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca, beyana dayalı tarhiyatta verginin "tahakkuk" aşaması aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiş olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi dairesince tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle

Cevap

Beyana dayalı tarhiyatta verginin tahakkuku, vergi dairesince tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle gerçekleşir.
Vergi Usul Kanunu uyarınca beyana dayalı tarhiyatta, beyannamenin vergi dairesine sunulmasıyla birlikte vergi dairesi tarafından bir tahakkuk fişi düzenlenir. Bu fişin düzenlenmesi, tarh edilen verginin tebliğ edilmiş sayılmasını ve aynı zamanda tahakkuk etmesini (ödenebilir aşamaya gelmesini) sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Vergilendirme sürecindeki aşamaları belirleme
Tarh -> Tebliğ -> Tahakkuk -> Tahsil
Verginin kanuni olarak ödenmesi gereken aşamaya gelmesi için tahakkukun tamamlanması gerekir.
2
Beyana dayalı tarhiyatın özelliğini hatırlama
Mükellef beyanname verir, vergi dairesi tahakkuk fişini keser.
Beyana dayalı vergilerde tarh ve tahakkuk işlemleri neredeyse eş zamanlı gerçekleşir.
3
213213 sayılı VUK m. 2828 hükmünü uygulama
Tahakkuk fişinin düzenlenmesi.
Kanun gereği beyanname üzerinden alınan vergilerde tahakkuk fişi, verginin tahakkuk ettiğini belgeleyen temel araçtır.

Anahtar Kavram

Tahakkuk Fişi ve Tahakkuk Safhası

İpuçları

1
Tahakkuk, verginin ödenmesi gereken aşamaya gelmesidir.
2
Beyana dayalı vergilerde ihbarname gönderilmesine gerek kalmadan kesilen belgeyi düşünün.

Daha Fazla Pratik

İkmalen ve resen tarhiyatlarda tahakkukun ne zaman gerçekleştiğini (tebliğden 3030 gün sonra veya dava sonucu) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

Vergi hukukunda vergilendirme süreci; vergiyi doğuran olay, tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamalarından oluşur. Bu süreçte yer alan "tahakkuk" ve "tahsil" kavramları sıklıkla birbirine karıştırılabilmektedir.

Buna göre, vergilendirme sürecindeki işleyiş dikkate alındığında, "tahakkuk" işlemini "tahsil" işleminden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkukun verginin ödenecek aşamaya gelmesini; tahsilin ise verginin ödenmesiyle vergi borcunun sona ermesini ifade etmesi

Cevap

Tahakkuk verginin ödenecek aşamaya gelmesini ifade ederken; tahsil, verginin kanuna uygun olarak ödenmesi ve borcun sona ermesidir.
Vergi Usul Kanunu'nun 2222. maddesine göre tahakkuk; tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesini ifade eder. Tahsil ise verginin ödenmesidir. Dolayısıyla tahakkuk ödeme öncesindeki son aşamayı, tahsil ise ödemenin kendisini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Vergilendirme sürecinin aşamalarını sıralamak.
Süreç: Vergiyi Doğuran Olay → Tarh → Tebliğ → Tahakkuk → Tahsil.
Kavramların süreç içindeki yerini belirlemek karışıklığı önler.
2
VUK 22. maddeye göre tahakkuku tanımlamak.
Tahakkuk: Tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesidir.
Tahakkukun hukuki niteliği verginin kesinleşip ödenme vaktinin belirlenmesidir.
3
Tahsil kavramını tanımlamak.
Tahsil: Verginin kanuna uygun surette ödenmesi ve devlet hazinesine girmesidir.
Tahsil, vergi borcunu fiilen sona erdiren aşamadır.
4
İki kavramı karşılaştırarak farkı netleştirmek.
Tahakkuk borcu ödenebilir kılar, tahsil ise borcu ödeme ile kapatır.
Soruda istenen temel fark bu iki eylemin hukuki sonuçları arasındaki ayrımdır.

Anahtar Kavram

Tahakkuk ve Tahsil Ayrımları

İpuçları

1
Vergilendirme sürecinde tahakkuk, verginin ödenmesinden hemen önceki adımdır.
2
VUK Madde 2222 ve Madde 2323 tanımlarına odaklanın; biri ödeme safhasına gelişi, diğeri ödemeyi anlatır.
3
Tahakkuk verginin 'vadesinin' kesinleştiği andır; tahsil ise paranın kasaya girdiği andır.

Daha Fazla Pratik

Beyana dayalı tarhiyatta tahakkuk fişinin düzenlenme zamanı ve sonuçları konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 9Soru →

Vergi dairesi tarafından mükellef adına düzenlenen re’sen tarhiyat ihbarnamesi, 1010 Mayıs 20262026 tarihinde mükellefin elektronik tebligat adresine ulaşmıştır. Mükellef söz konusu tarhiyata karşı herhangi bir dava açmamış, uzlaşma veya cezada indirim talebinde bulunmamıştır.

Buna göre, söz konusu vergi alacağının tahakkuk ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 15 Haziran 2026

Cevap

Söz konusu vergi alacağı 15 Haziran 2026 tarihinde tahakkuk eder.
Vergi hukukunda ikmalen, re'sen veya idarece yapılan tarhiyatlarda tahakkuk, vergi ihbarnamesinin tebliğinden itibaren dava açma süresinin geçmesiyle gerçekleşir. Olayda elektronik tebligat 1010 Mayıs'ta ulaşmış, 55 gün sonra yani 1515 Mayıs'ta tebliğ edilmiş sayılmıştır. 3030 günlük dava açma süresi 1616 Mayıs'ta başlamış ve normalde 1414 Haziran'da dolmaktadır. Ancak 1414 Haziran Pazar gününe denk geldiği için süre 1515 Haziran Pazartesi günü mesai bitimine uzamıştır. Bu sürenin dolmasıyla birlikte vergi tahakkuk eder.

Adım Adım Çözüm

1
Elektronik tebligat tarihinin belirlenmesi
1010 Mayıs + 55 gün = 1515 Mayıs 20262026
VUK Madde 107/A107/A uyarınca elektronik tebligat, muhatabın adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
2
Dava açma süresinin hesaplanması
1616 Mayıs'ta başlar, normal şartlarda 1414 Haziran'da biter.
VUK Madde 377377 uyarınca re'sen tarhiyatlarda dava açma süresi tebliğ tarihinden itibaren 3030 gündür. Süre, tebliğin ertesi günü başlar.
3
Tatil günü kontrolü
1414 Haziran 20262026 Pazar gününe denk gelmektedir.
VUK Madde 1818 uyarınca sürenin son günü resmi tatile rastlarsa, süre tatili takip eden ilk iş gününe uzar.
4
Tahakkuk anının tespiti
1515 Haziran 20262026 Pazartesi
Dava açma süresi Pazartesi günü mesai saati bitiminde sona erdiğinden, vergi bu tarihte tahakkuk etmiş sayılır.

Anahtar Kavram

Re'sen tarhiyatta tahakkuk, tebliğ edilen ihbarnameye karşı yasal dava açma süresinin (30 gün) dava açılmaksızın sona ermesiyle gerçekleşir.

İpuçları

1
Elektronik tebligatlarda tebliğ tarihini hesaplarken +5+5 gün kuralını hatırlayın.
2
Re'sen tarhiyatlarda verginin tahakkuk etmesi için dava açma süresinin (30 gün) dolması gerektiğini unutmayın.
3
1414 Haziran 20262026 tarihinin Pazar gününe denk geldiğini ve sürenin Pazartesiye uzayacağını göz önünde bulundurun.

Daha Fazla Pratik

Eğer mükellef dava açsaydı tahakkukun ne zaman ve hangi belgeyle gerçekleşeceğini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri dikkate alındığında, vergilendirme sürecinin temel aşamalarından biri olan "tahakkuk" işlemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesidir.

Cevap

Tahakkuk; tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesini ifade eder.
Vergi Usul Kanunu'nun 2222. maddesine göre tahakkuk, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesidir. Bu aşama, vergi borcunun miktar olarak kesinleştiğini ve ödeme süresinin işlemeye başladığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 2222. maddesindeki yasal tanımı incelemek.
Kanun, tahakkuku "tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesidir" şeklinde tanımlar.
Tahakkuk işleminin hukuki sınırlarını ve sürecin hangi aşamasında yer aldığını belirlemek için yasal tanıma bakılır.
2
Vergilendirme sürecindeki sıralamayı analiz etmek.
Sıralama: Vergiyi Doğuran Olay →\rightarrow Tarh →\rightarrow Tebliğ →\rightarrow Tahakkuk →\rightarrow Tahsil şeklindedir.
Tahakkukun, tarh ve tebliğden sonra, tahsilden ise önce geldiğini teyit ederek kavramsal karışıklığı önlemek.

Anahtar Kavram

Verginin Tahakkuku (VUK Madde 22)

İpuçları

1
Vergi Usul Kanunu'ndaki vergilendirme aşamalarının (tarh, tebliğ, tahakkuk, tahsil) sırasını hatırlayın.
2
Tahakkuk, verginin ödenmesi değil, ödenmesi gereken safhaya gelmesidir.

Daha Fazla Pratik

Beyana dayalı tarhiyatta tarh ve tahakkukun nasıl eş zamanlı gerçekleştiğini ve tahakkuk fişinin işlevini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 11Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde; vergi dairesince yapılan bir re'sen tarhiyata karşı mükellef tarafından süresi içinde Vergi Mahkemesinde dava açılması ve mahkemenin davanın reddine karar vermesi durumunda, söz konusu vergi alacağının tahakkuk zamanı ve hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarihte vergi tahakkuk eder ve bu tarihten itibaren bir aylık ödeme süresi başlar.

Cevap

Vergi mahkemesinde dava konusu edilen vergilerde tahakkuk, mahkeme kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarihte gerçekleşir ve bu tarihten itibaren bir aylık ödeme süresi başlar.
Vergi Usul Kanunu'nun 112112. maddesine göre, vergi mahkemesinde dava açılması nedeniyle tahsili durdurulan vergilerden haksız çıkılan kısmın ödeme süresi, mahkeme kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarihten itibaren başlar. Bu durum, verginin 'ödenebilir aşamaya gelmesi' olan tahakkuk işleminin, mahkeme kararının idareye tebliği ile gerçekleştiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açılmasının etkisini belirleme
Dava açılması süreci durdurur.
Vergi mahkemesinde açılan davalar, yürütmenin durdurulması kararına gerek kalmaksızın tahsilatı durdurur (25772577 sayılı İYUK Madde 2727).
2
Mahkeme kararı sonrası tahakkuk anını tespit etme
Kararın idareye tebliği asıldır.
213213 sayılı VUK Madde 112/3112/3 uyarınca, davanın reddi halinde vergi, mahkeme kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarihte tahakkuk eder.
3
Ödeme süresini hesaplama
Bir aylık süre başlar.
Tahakkuk tarihinden itibaren mükellefin vergiyi ödemesi gereken yasal süre bir aydır.

Anahtar Kavram

Vergi Yargılamasında Tahakkuk Zamanı

İpuçları

1
Vergi mahkemesinde dava açılmasının süreci durdurup durdurmadığını hatırlayın.
2
Tahakkukun tanımı olan 'ödenebilir aşamaya gelme' durumu mahkeme kararıyla nasıl değişir?
3
VUK 112112. maddeye göre ödeme süresinin başlangıcı, kararın vergi dairesine ulaştığı andır.

Daha Fazla Pratik

Tahakkuk ve tahsil zamanaşımı arasındaki farkları bu senaryo üzerinden inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

Vergilendirme sürecinde; hesaplanan ve mükellefe bildirilen bir vergi borcunun, kanunda öngörülen sürelerin geçmesi veya idari/yargısal yolların tamamlanması sonucunda ödenebilir bir safhaya gelmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk

Cevap

Tahakkuk, tarh ve tebliğ edilen bir verginin kanuni sürelerin geçmesiyle ödenebilir aşamaya gelmesini ifade eder.
Vergi Usul Kanunu'na göre tahakkuk; tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken safhaya gelmesidir. Bu aşama, vergi borcunun kesinleştiği ve ödeme sürecinin başladığı noktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Vergilendirme sürecinin temel aşamalarını hatırla.
Süreç: Vergiyi Doğuran Olay → Tarh → Tebliğ → Tahakkuk → Tahsil.
Soruda istenen kavramın süreçteki yerini belirlemek için gereklidir.
2
Tanımdaki anahtar ifadeyi analiz et.
"Ödenebilir safhaya gelme" ifadesi Tahakkuk kavramının yasal tanımıdır.
Vergi Usul Kanunu madde 2222'de yer alan tanım ile eşleşme sağlanır.

Anahtar Kavram

Tahakkuk İşlemi

İpuçları

1
Vergilendirme sürecinin dördüncü aşamasını düşünün.
2
Bu kavram, verginin 'ödenebilir' hale gelmesiyle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Beyana dayalı tarhiyatta tahakkukun nasıl gerçekleştiğini (tahakkuk fişi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 13Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde; kendisine ikmalen vergi tarh edilen bir mükellefin, vergi ihbarnamesinin tebliğinden itibaren süresi içinde "Tarhiyat Sonrası Uzlaşma" yoluna başvurduğu, ancak komisyonla anlaşma sağlanamadığı için "uzlaşmanın vaki olmadığı" bir senaryo düşününüz. Mükellef, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın kendisine tebliğinden itibaren kanunen tanınan ek süreyi de geçirerek vergi mahkemesinde dava açmıştır. Mahkeme, yapılan başvurunun yasal süresi içinde olmadığını tespit ederek davayı "süre aşımı" gerekçesiyle reddetmiştir.

Bu durumda, uyuşmazlık konusu vergi alacağının tahakkuk aşaması ve tarihi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, uzlaşmanın vaki olmadığına dair tutanağın tebliğinden sonra dava açmak için kalan yasal sürenin (veya eklenen 1515 günlük sürenin) son günü itibarıyla tahakkuk etmiş sayılır.

Cevap

Vergi, uzlaşma sonrası dava açmak için tanınan yasal sürenin sona erdiği gün itibarıyla tahakkuk etmiş sayılır.
Vergi hukukunda kural olarak dava açılması tahakkuku durdurur (VUKVUK 112/3112/3). Ancak bu kural, yasal süresi içinde açılan davalar için geçerlidir. Bir davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi, o verginin aslında dava açma süresinin sonunda kesinleştiğini ve tahakkuk ettiğini gösterir. Mahkemenin ret kararı sadece bu hukuki durumu tescil eder. Bu nedenle tahakkuk, mahkeme kararının tebliğinde değil, mükellefin dava açma hakkını kaybettiği (sürenin sona erdiği) tarihte gerçekleşmiş sayılır. Bu durum özellikle gecikme faizi hesaplamasında kritik önem taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarhiyat türünü ve uzlaşma etkisini belirleme
İkmalen tarhiyatta uzlaşma talebi, dava açma süresini durdurur.
213213 sayılı VUK Ek Madde 77 uyarınca uzlaşma talebi süreyi keser.
2
Uzlaşma sonrası süreyi hesaplama
Uzlaşma vaki olmazsa, mükellefin tutanağın tebliğinden itibaren dava açmak için kalan süresi (eğer 1515 günden azsa 1515 gün) vardır.
Mükellefin yargı yoluna başvurma hakkının korunması gerekir.
3
Dava açma ve süre aşımı durumunu analiz etme
Dava yasal süre geçtikten sonra açıldığı için "tahakkuku durdurma" etkisi oluşmaz.
Hukuken geçerli bir dava süreci (zamanında açılmış) bulunmamaktadır.
4
Tahakkuk tarihini tespit etme
Tahakkuk, dava açma hakkının hukuken sona erdiği (sürenin bittiği) gün gerçekleşmiş kabul edilir.
VUK 112112 ve Danıştay içtihatları uyarınca, süre aşımı ile reddedilen davalarda tahakkuk, dava açma süresinin son gününe geri gider.

Anahtar Kavram

Tahakkuk ve Yargı Süreci Etkileşimi

İpuçları

1
VUK 112112. maddeye göre dava açılması tahakkuku durdurur ancak davanın usulüne uygun (süresinde) açılması gerekir.
2
Süre aşımı nedeniyle reddedilen bir dava, verginin daha dava açılmadan önce kesinleştiği anlamına gelir mi?
3
Mahkeme esasa girip reddetseydi cevap 'karar tebliği' olurdu; ancak süre aşımı tahakkuk tarihini sürenin bittiği güne çeker.

Daha Fazla Pratik

Farklı bir senaryo olarak; uzlaşmanın sağlandığı (vaki olduğu) durumda tahakkukun ne zaman gerçekleştiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Gecikme faizinin hangi tarihe kadar hesaplanacağını düşünmek tahakkuk tarihini bulmanıza yardımcı olur. Geç açılan davada faiz, mahkeme sürecinde de işlemeye devam eder çünkü tahakkuk sürenin bitiminde gerçekleşmiştir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 14Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 2222. maddesinde yer alan tanıma göre; tarh ve tebliğ edilen bir verginin miktar ve mahiyet itibarıyla kesinleşerek ödenmesi gereken bir safhaya gelmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk

Cevap

Tahakkuk
Vergi hukukunda tahakkuk, vergi borcunun miktar ve mahiyet olarak kesinleşmesini ve mükellef tarafından ödenmesi gereken aşamaya gelmesini ifade eder. 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 2222. maddesi bu işlemi doğrudan bu şekilde tanımlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Vergilendirme sürecindeki kavramları tanımla
Süreç; vergiyi doğuran olay, tarh, tebliğ, tahakkuk ve tahsil aşamalarından oluşur.
Soruda sorulan işlemin hangi aşamaya karşılık geldiğini belirlemek için genel süreci bilmek gerekir.
2
VUK Madde 2222'yi analiz et
Kanun metni, tarh ve tebliğ edilen verginin ödenmesi gereken safhaya gelmesini 'tahakkuk' olarak tanımlar.
Yasal tanım doğrudan doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Verginin Tahakkuku

İpuçları

1
Bu terim, vergilendirme sürecinde tarh ve tebliğden sonra, tahsilden önce gelen aşamadır.
2
VUK Madde 2222 içeriğinde 'ödenecek safhaya gelme' ifadesi doğrudan bu terimle eşleştirilmiştir.
3
Beyana dayalı vergilerde beyanname verildiğinde düzenlenen fişin adı da bu aşamayı temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Beyana dayalı tarhiyatta tahakkukun ne zaman gerçekleştiğini ve tahakkuk fişinin hukuki niteliğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 15Soru →

Beyana dayalı tarhiyat usulünde, mükellefin vergi beyannamesini posta yoluyla vergi dairesine gönderdiği bir senaryoda; verginin tahakkuk aşamasıyla ilgili olarak 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk fişinin posta ile gönderilmesi durumunda vergi tahakkuk etmiş sayılır.

Cevap

Tahakkuk fişinin posta ile gönderilmesi durumunda verginin tahakkuk etmiş sayılacağı ifadesi doğrudur.
Vergi Usul Kanunu'nun 2828. maddesine göre, beyana dayalı tarhiyatta vergi dairesi bir tahakkuk fişi düzenler. Bu fiş mükellefe elden verildiğinde vergi o anda tahakkuk eder; eğer posta ile gönderilirse, fişin postaya verildiği an itibarıyla vergi tahakkuk etmiş sayılır (karine yoluyla tahakkuk).

Adım Adım Çözüm

1
Tarhiyat usulünün belirlenmesi
Soruda beyana dayalı tarhiyat usulü esas alınmıştır.
Beyana dayalı tarhiyatta süreç tahakkuk fişi ile yürütülür.
2
Kanuni dayanağın tespiti
Vergi Usul Kanunu'nun 2828. maddesi incelenir.
Bu madde tahakkuk fişinin mahiyetini ve tahakkuk anını düzenler.
3
Posta ile gönderim kuralının analizi
Maddede 'Fişin posta ile gönderilmesi halinde vergi tahakkuk etmiş sayılır' hükmü yer almaktadır.
Bu, mükellefin beyannamesini posta ile gönderdiği durumlarda idarenin de fişi posta ile iletmesi sürecini açıklar.

Anahtar Kavram

Tahakkuk Fişi ve Tahakkuk Anı

İpuçları

1
Beyana dayalı tarhiyatta vergi dairesinin kestiği belgeyi düşünün.
2
VUK 2828. maddede 'tahakkuk etmiş sayılma' ifadesinin hangi şartla kullanıldığına bakın.
3
Posta yoluyla iletilen belgelerde tahakkuk anı, belgenin idareden çıktığı ana bağlanmıştır.

Daha Fazla Pratik

İkmalen ve re'sen tarhiyatta tahakkuk anını belirleyen VUK 112112. maddeyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) uyarınca "tahakkuk", tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesini ifade eden bir idari işlemdir. Vergilendirme sürecinin bu aşaması ve verginin tahakkuk zamanına ilişkin aşağıda yer alan hukuki değerlendirmelerden hangisi hatalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine tahakkuk fişi kesilmesiyle vergi tahakkuk eder; ancak bu işleme karşı vergi mahkemesinde dava açılması, verginin tahakkukunu ve tahsilatını kendiliğinden durdurur.

Cevap

İhtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine dava açılmasının tahsilatı ve tahakkuku kendiliğinden durduracağını belirten ifade hatalıdır; çünkü bu tür davalar genel kuralın istisnası olarak yürütmeyi kendiliğinden durdurmaz.
İhtirazi kayıtla verilen beyannameler üzerine yapılan işlemler nedeniyle açılan davalar, vergi hukukundaki genel kuralın (dava açılmasının tahsilatı durdurması) bir istisnasıdır. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 27/427/4. maddesi uyarınca, bu durumda dava açılması verginin tahakkukunu ve tahsilatını kendiliğinden durdurmaz; mükellefin ödeme yapması veya ayrıca yürütmeyi durdurma kararı alması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Tahakkuk kavramını tanımlayın.
VUK 2222. maddeye göre tahakkuk, verginin ödenebilir aşamaya gelmesidir.
Sürecin hangi aşamada tamamlandığını anlamak için tanım esastır.
2
Beyana dayalı tarhiyatta tahakkuk usulünü inceleyin.
Tahakkuk fişi kesilmesiyle tahakkuk gerçekleşir (VUKVUK 2828).
Beyanname ile yapılan işlemlerde belgenin mahiyetini belirlemek gerekir.
3
İhtirazi kayıtla dava açma durumundaki özel kuralı (İstisna) belirleyin.
İYUK 27/427/4. maddesi, ihtirazi kayıtla açılan davaların tahsilatı durdurmayacağını hükme bağlar.
Normalde vergi davaları tahsilatı durdururken, ihtirazi kayıtlı beyanda durdurmaz; bu en kritik farktır.
4
Yargı kararı ve üst kanun yollarının etkisini değerlendirin.
VUK 112/3112/3 ve İYUK 5252 uyarınca, ilk derece mahkemesi kararı ile tahakkuk gerçekleşir ve istinaf bu süreci kendiliğinden durdurmaz.
Tahakkukun kesinleşmeden önce de gerçekleşebileceğini teyit etmek içindir.

Anahtar Kavram

İhtirazi Kayıt ve Yürütmenin Durdurulması İstisnası

İpuçları

1
Genel kural olarak vergi davaları tahsilatı durdurur, ancak beyannameye 'ihtirazi kayıt' konulması durumunda bu kural değişir mi?
2
İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2727. maddesindeki 'yürütmenin durdurulması' hükümlerini hatırlayın.
3
İhtirazi kayıtla dava açılması, vergi idaresinin tahakkuk fişi kesmesine engel değildir ve bu dava türü tahsilatı kendiliğinden durdurmaz.

Daha Fazla Pratik

Tahakkuk eden bir verginin 'kesinleşmesi' ile 'tahakkuk etmesi' arasındaki farkları ve bu farkların gecikme faizi hesaplamasındaki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 17Soru →

Vergi hukukunda, beyana dayalı tarhiyat usulünde mükellefin vergi dairesine bizzat başvurarak beyannamesini teslim etmesi durumunda; verginin tarh, tebliğ ve tahakkuk işlemlerinin aynı anda gerçekleşmesini sağlayan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk fişi

Cevap

Tahakkuk fişi
Tahakkuk fişi, beyana dayalı tarhiyat usulünde kullanılan ve verginin hesaplanması (tarh), mükellefe bildirilmesi (tebliğ) ve kesinleşmesi (tahakkuk) işlemlerini tek bir aşamada birleştiren resmi belgedir. Beyannamenin vergi dairesine elden verilmesi durumunda bu fiş düzenlenerek mükellefe verilir ve böylece vergi borcu ödenmesi gereken bir aşamaya gelmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
Beyana dayalı tarhiyat usulünün işleyişini belirlemek
Mükellef beyannamesini vergi dairesine verir.
Vergilendirme süreci mükellefin beyanıyla başlar.
2
Beyanname üzerine düzenlenen belgeyi tespit etmek
Vergi dairesi memuru tarafından 'tahakkuk fişi' düzenlenir.
VUK uyarınca beyana dayalı tarhiyatta özel bir belge türü öngörülmüştür.
3
Belgenin hukuki sonuçlarını analiz etmek
Tahakkuk fişinin kesilmesiyle vergi tarh, tebliğ ve tahakkuk etmiş sayılır.
Bu belgenin düzenlenmesiyle vergi borcu miktar ve mahiyet itibarıyla kesinleşir ve ödeme safhasına gelir.

Anahtar Kavram

Tahakkuk İşlemi ve Tahakkuk Fişi

İpuçları

1
Mükellefin beyanı üzerine vergi dairesinde düzenlenen en temel belgeyi düşünün.
2
Bu belge ile tarh ve tebliğ işlemleri aynı anda yapılmış sayılır.

Daha Fazla Pratik

Tahakkuk fişinin beyannamenin posta ile gönderilmesi durumundaki özelliklerini (posta tarihi vs.) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 18Soru →

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 378378. maddesi uyarınca mükellefler, beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamazlar. Bu kuralın en bilinen istisnaları vergi hataları ve ihtirazi kayıtla verilen beyannamelerdir.

Buna göre, kanuni süresi geçtikten sonra kendiliğinden (pişmanlık talebi içermeksizin) elektronik ortamda verilen bir vergi beyannamesi üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve bu işleme karşı dava açma hakkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle vergi tahakkuk eder; ancak beyanname kanuni süresinden sonra verildiği için bu işlem bir re'sen tarhiyat niteliğindedir ve mükellef ihtirazi kayıt koymuş olmasına bakılmaksızın bu işleme karşı dava açabilir.

Cevap

Kanuni süresinden sonra kendiliğinden verilen beyanname üzerine düzenlenen tahakkuk fişi re'sen tarhiyat hükmünde olduğundan, mükellef ihtirazi kayıt şartı aranmaksızın dava açma hakkına sahiptir.
Doğru cevap olan seçenek, vergi hukukundaki en ince detaylardan birini vurgular: Kanuni süresinden sonra verilen beyannameler VUKVUK 3030. madde kapsamında re'sen tarhiyatın bir türü olarak kabul edilir. Bu nedenle, mükellefin kendi beyanına karşı dava açmasını engelleyen VUKVUK 378378. madde hükmü burada uygulanmaz. Mükellef, düzenlenen tahakkuk fişine karşı, herhangi bir ihtirazi kayıt koymasına gerek kalmaksızın 3030 gün içinde vergi mahkemesinde dava açabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Beyannamenin hukuki niteliğini saptamak.
Kanuni süresinden sonra verilen beyanname, VUKVUK 30/430/4 uyarınca re'sen tarh nedenidir.
Mükellefin kanuni süresinde beyan görevini yapmaması, idareye re'sen takdir yetkisi verir.
2
Tahakkuk mekanizmasını belirlemek.
Vergi dairesi, beyannameyi kabul eder ve VUKVUK 2828 uyarınca tahakkuk fişi keserek vergiyi tahakkuk ettirir.
Elektronik sistemlerde beyana dayalı vergilerin tahakkuk yöntemi tahakkuk fişi düzenlenmesidir.
3
VUKVUK 378378 yasağını değerlendirmek.
Bu işlem 'isteyerek yapılan normal bir beyan' değil, 're'sen tarhiyatın mükellef eliyle ikmali' sayıldığından dava yasağı kapsamı dışındadır.
Danıştay içtihatları, mükellefin süresi geçtikten sonraki beyanını idari bir işlem olan re'sen tarhiyata temel teşkil eden bir veri olarak görür.
4
Dava açma ve ihtirazi kayıt ilişkisini kurmak.
İhtirazi kayıt beyanname verme süresi içinde anlam ifade eder; süresi geçen beyanda dava hakkı doğrudan doğar.
İşlemin niteliği gereği mükellefin korunması gereken hukuki menfaati dava açma hakkını saklı tutar.

Anahtar Kavram

Süresinden Sonra Verilen Beyannamelerde Tahakkuk ve Dava Hakkı

İpuçları

1
Normal süresinde verilen bir beyannameye karşı dava açmak için 'ihtirazi kayıt' şarttır; peki süre geçtikten sonra verilen beyannamenin hukuki statüsü nedir?
2
VUKVUK 3030. maddeye göre süresinde beyanname verilmemesi bir re'sen tarh nedenidir. Re'sen tarhiyatlar idari işlemlerdir ve idari işlemlere karşı dava hakkı anayasal bir güvencedir.
3
Danıştay, süresinden sonra verilen beyannamelerin 'kendi rızasıyla matrah beyanı' değil, 'idarenin re'sen tarh yetkisini mükellef beyanıyla kullanması' olduğunu kabul eder.

Daha Fazla Pratik

İhtirazi kayıtla verilen beyannamelerde tahakkuk anı ile yürütmenin durdurulması arasındaki ilişkiyi inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 19Soru →

Vergi hukukunda beyana dayalı tarhiyat usulünde tahakkuk, kural olarak beyannamenin verilmesiyle birlikte tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle tamamlanır. Ancak mükellefin, beyannameye ihtirazi kayıt koyarak dava açma yoluna gitmesi, bu genel sürecin işleyişini ve verginin ödenebilirliğini etkileyebilir.

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 25772577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; mükellefin ihtirazi kayıtla beyanname vermesi ve süresi içinde vergi mahkemesinde dava açması durumunda tahakkuk ve yürütmenin durması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tahakkuk, beyannamenin verilmesi ve tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle gerçekleşir; dava açılması tahsilat işlemlerini kendiliğinden durdurmaz, durdurma için mahkemeden ayrıca yürütmenin durdurulması kararı alınması gerekir.

Cevap

İhtirazi kayıtla verilen beyannamelerde tahakkuk beyanname anında gerçekleşir ve dava açılması tahsilatı kendiliğinden durdurmaz; durdurma için mahkemeden yürütmenin durdurulması kararı alınmalıdır.
Beyana dayalı tarhiyat usulünde tahakkuk, beyannamenin verilmesiyle (tahakkuk fişinin düzenlenmesiyle) anında gerçekleşir. İhtirazi kayıtla açılan davalarda ise, İYUK 27/427/4 maddesinde yer alan 'vergi mahkemesinde dava açılmasının yürütmeyi kendiliğinden durdurması' kuralı işlemez. Bu nedenle vergi tahakkuk etmiş ve ödenebilir hale gelmiştir; tahsilatın durdurulması ancak mahkemeden alınacak özel bir yürütmeyi durdurma kararı ile mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
Beyana dayalı tarhiyatta tahakkuk usulünün tespiti
VUK Madde 2828 uyarınca beyanname verildiğinde tahakkuk fişi düzenlenir ve vergi tahakkuk eder.
Mükellefin kendi beyanı esas olduğu için idari bir tahkikat beklemeden vergi ödenebilir aşamaya gelir.
2
İhtirazi kayıt (rezervasyon) kavramının hukuki etkisinin analizi
İhtirazi kayıt, mükellefin beyanına rağmen hukuki bir uyuşmazlığı saklı tuttuğunu gösterir ancak tahakkuk fişinin düzenlenmesine engel değildir.
Vergi dairesi beyanı kabul etmek ve tahakkuku gerçekleştirmek zorundadır.
3
İYUK Madde 27/427/4 hükmünün ihtirazi kayıt özelinde değerlendirilmesi
Vergi mahkemelerinde dava açılması yürütmeyi durdursa da, Danıştay ve yerleşik uygulama gereği ihtirazi kayıtla açılan davalar 'tahsilatı' kendiliğinden durdurmaz.
Mükellef kendi beyanıyla borç altına girdiği için, idarenin tek taraflı bir işlemi (ihbarname) söz konusu değildir; bu nedenle otomatik yürütmeyi durdurma kuralı işlemez.
4
Tahakkuk ve tahsilatın nihai durumunun belirlenmesi
Vergi tahakkuk etmiştir ve vadesinde ödenmelidir; davanın ödemeyi durdurması için mahkemeden 'Yürütmenin Durdurulması' (YD) kararı alınması şarttır.
Hukuki güvenliğin ve vergi alacağının tahsilinin devamlılığı için bu ayrım hayati önemdedir.

Anahtar Kavram

İhtirazi Kayıtla Beyan ve Yürütmenin Durdurulması İstisnası

İpuçları

1
Beyana dayalı tarhiyatta sürecin ihbarname ile mi yoksa tahakkuk fişi ile mi başladığını hatırlayın.
2
İhtirazi kayıtla beyan edilen verginin tahsilatı için mahkemeden ayrıca bir karar (YD) gerekip gerekmediğini düşünün.
3
İYUK Madde 27/427/4 genel kuralına ihtirazi kayıt durumunun bir 'istisna' teşkil ettiğini ve davanın ödemeyi durdurmadığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Vergi mahkemesinin esastan kararı sonrası tahakkuk ve gecikme faizi hesaplaması konularına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 20Soru →

Vergi dairesince re'sen takdir edilen bir vergiye karşı mükellef tarafından süresi içinde açılan iptal davasında, vergi mahkemesi davanın reddine (verginin onanmasına) karar vermiştir. Vergi dairesi, bu karar üzerine ilgili vergi ve cezayı içeren "2 no'lu ihbarname"yi düzenleyerek mükellefe tebliğ etmiştir.

213213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca, dava konusu edilen bu verginin tahakkuk anı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, mahkeme kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarihte tahakkuk etmiş sayılır.

Cevap

Vergi mahkemesinde dava açılması nedeniyle tahakkuku duran vergilerde, mahkemenin onama kararı vermesi durumunda tahakkuk, bu kararın vergi dairesine tebliğ edildiği tarihte gerçekleşir.
Doğru ifadeye göre vergi, mahkeme kararının vergi dairesine tebliğ edildiği tarihte tahakkuk eder. 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112112. maddesinin 33. fıkrası, dava açılması nedeniyle duran tahakkuk sürecinin, yargı kararının vergi dairesine (idareye) ulaşmasıyla tamamlanacağını açıkça belirtmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açılmasının tahakkuk üzerindeki etkisini belirle.
İhbarname usulüyle yapılan tarhiyatlara karşı dava açılması, verginin tahakkukunu kendiliğinden durdurur.
İYUK m. 27/3 uyarınca vergi mahkemelerinde vergi tarhiyatlarına karşı açılan davalar tahsilat işlemlerini durdurur (yürütmenin durdurulması etkisi).
2
Yargı kararı sonrası tahakkuk zamanını saptayan kanun hükmünü uygula.
VUK m. 112/3 hükmü uyarınca tahakkuk anı belirlenir.
İlgili madde: "Vergi mahkemesinde dava açma dolayısıyla tahakkuku duran vergilerden yargı mercilerince tasdik edilenler, mahkeme kararının vergi dairesine tebliği tarihinde tahakkuk etmiş sayılır."
3
2 no'lu ihbarnamenin işlevini analiz et.
2 no'lu ihbarname tahakkuk eden verginin ödenmesi için gönderilen bir bildirimdir.
Tahakkuk kararın idareye gelmesiyle zaten bitmiştir; ihbarname sadece tahsilat sürecini başlatır.

Anahtar Kavram

Yargı Kararı Sonrası Tahakkuk Zamanı (VUK m. 112/3)

İpuçları

1
İhbarname usulünde dava açılması verginin tahakkukunu (kesinleşmesini) durdurur.
2
Mahkeme kararı sonrasında idarenin hesaplama yapması için kararın önce vergi dairesine ulaşması gerekir.
3
VUK m. 112/3 hükmüne odaklanın; gecikme faizi hesaplamasının bitiş tarihi ile tahakkuk tarihi aynı andır.

Daha Fazla Pratik

Tahakkuku tahsile bağlı vergiler (VUK m. 23) ile ihbarname usulündeki bu farkı karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Sayfa 1 / 2Sonraki
Tahakkuk İşlemi Alıştırma Soruları — KPSS Maliye | Examkin