Examkin

Soru

Zorluk: ZorTüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

(A)(A) Anonim Şirketi'nin kanuni temsilcisi olan Bay (B)(B), şirketin hesap dönemine ilişkin yasal defter ve kayıtlarında tahrifat yaparak vergi ziyaına sebebiyet vermiş; söz konusu fiil inceleme elemanlarınca 213213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUKVUK) kapsamında "kaçakçılık" suçu olarak tespit edilmiştir. Vergi incelemesi ve yargılama süreci devam ederken Bay (B)(B) vefat etmiştir.

Bu durumda, söz konusu vergi suçu ve cezaları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Şirket adına kesilen vergi ziyaı cezası Bay (B)(B)’nin ölümüyle ortadan kalkmaz, ancak Bay (B)(B) hakkında açılan ceza davası ve hapis cezası ölüm nedeniyle düşer.Cevap
  2. B
    Vergi cezalarının şahsiliği ilkesi gereği, kanuni temsilcinin ölümüyle birlikte şirket adına kesilen vergi ziyaı cezası ve gecikme faizleri tamamen ortadan kalkar.
  3. C
    Bay (B)(B)’nin mirasçıları, murisin fiilinden kaynaklanan vergi ziyaı cezasından ve hürriyeti bağlayıcı cezalardan miras payları oranında sorumlu tutulurlar.
  4. D
    Kanuni temsilci öldüğü için vergi ziyaı cezası, VUKVUK m. 1212 uyarınca "özel usulsüzlük" cezasına dönüştürülerek şirketin diğer yönetim kurulu üyelerinden tahsil edilir.
  5. E
    Kaçakçılık suçuna iştirak hükümleri gereği, Bay (B)(B)’nin ölümü durumunda ceza sorumluluğu ve hapis cezası şirketin ortaklarına müteselsilen intikal eder.

Cevap

Şirket adına kesilen vergi ziyaı cezası kanuni temsilcinin ölümüyle ortadan kalkmazken, temsilcinin şahsi sorumluluğundaki hapis cezası ölüm nedeniyle düşer.
Doğru cevap, şirket adına düzenlenen vergi ziyaı cezasının temsilcinin ölümüyle silinmeyeceğini, ancak temsilcinin şahsen muhatap olduğu hapis cezasının şahsiliği ilkesi gereği düşeceğini belirten seçenektir. 213213 sayılı VUKVUK m. 333333 uyarınca tüzel kişilerde vergi cezaları tüzel kişilik adına kesilir. VUKVUK m. 372372 ise ölüm halinde sadece cezası kesilen kişinin cezasının düşeceğini hükme bağlar. Burada ceza şirket adına kesildiğinden, temsilcinin vefatı şirketin mali ceza borcunu etkilemez. Öte yandan hapis cezası doğrudan suçu işleyen gerçek kişiye yönelik bir yaptırım olduğundan, failin ölümüyle bu ceza ortadan kalkar.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzel kişilerde cezanın muhatabını belirle.
VUKVUK madde 333333 uyarınca, tüzel kişilerin vergi ödevlerini yerine getirmemesi sonucu doğan vergi ziyaı cezaları tüzel kişilik adına kesilir.
Mali nitelikteki vergi cezalarında sorumluluk tüzel kişiliğe aittir.
2
Ölümün cezalar üzerindeki etkisini (VUKVUK m. 372372) analiz et.
Ölüm, cezası kesilenin (failin) ölümü halinde cezayı düşürür. Ancak burada ceza şirket adına kesilmiştir.
Şirket tüzel kişiliği sona ermediği için şirket adına kesilen ceza varlığını korur.
3
Hürriyeti bağlayıcı cezaların (hapis) durumunu değerlendir.
VUKVUK m. 359359 kapsamındaki kaçakçılık suçları için hapis cezası suçu işleyen gerçek kişiye verilir ve ölümle birlikte ceza davası düşer.
Ceza hukukunun temel ilkesi olan "cezaların şahsiliği" gereği hapis cezası mirasçılara veya şirkete geçemez.

Anahtar Kavram

Tüzel kişilerde mali cezaların (VUKVUK 333) şirket adına kesilmesi ve cezaların şahsiliği ilkesinin (VUKVUK 372) sadece ceza muhatabının ölümü halinde uygulanması.
Bu soruyu puanla

Konular

Tüzel Kişilerde ve Mirasçılarda Ceza Sorumluluğu

Bu konudan daha fazla soru