Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

X ülkesine ait bir maliye politikası değerlendirme raporunda, kamu harcamalarındaki yapısal artışa dair şu tespitlere yer verilmiştir:

I. Vergi sisteminin giderek karmaşıklaşması ve harcamaların finansmanında dolaylı vergiler ile iç borçlanmanın ağırlık kazanması, vatandaşların katlandıkları gerçek maliyetleri eksik algılamalarına ve sürekli yeni kamu hizmeti talep etmelerine yol açmaktadır.
II. İki partili siyasal sistemde, partiler seçimleri kazanabilmek amacıyla radikal harcama programlarından kaçınmakta; bunun yerine ideolojik yelpazenin tam ortasında yer alan ve seçmen kitlesini iki eşit parçaya bölen grubun taleplerini yansıtan politikalar üretmektedir.

Bu raporda yer alan tespitler, kamu harcamalarının artışını açıklamaya çalışan aşağıdaki kavramlardan hangileriyle sırasıyla ilişkilendirilebilir?

  1. Mali Yanılsama – Ortanca Seçmen TeoremiCevap
  2. B
    Oy Ticareti (Logrolling) – Rant Kollama
  3. C
    Mali Yanılsama – Niskanen Bürokrasi Modeli
  4. D
    Peacock-Wiseman Sıçrama Tezi – Ortanca Seçmen Teoremi
  5. E
    Wagner Kanunu – Niskanen Bürokrasi Modeli

Cevap

Doğru eşleştirme Mali Yanılsama ve Ortanca Seçmen Teoremi kavramlarını içeren seçenektir.
Verilen rapordaki ilk bulgu, dolaylı vergiler ve borçlanma gibi görünürlüğü düşük finansman yöntemlerinin seçmenlerde yarattığı 'Mali Yanılsama'yı açıklamaktadır. İkinci bulgu ise, iki partili sistemlerde politikacıların seçim kazanma güdüsüyle merkezdeki seçmenin tercihlerine yakınsaması durumunu ifade eden 'Ortanca Seçmen Teoremi'ni tanımlamaktadır. Dolayısıyla doğru eşleştirme bu iki kavramı sırasıyla barındıran seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci tespiti analiz et.
Dolaylı vergiler ve borçlanma yoluyla maliyetlerin gizlenmesi, vatandaşların vergi yükünü hafife alarak daha fazla kamu harcaması talep etmesine neden olmaktadır. Bu durum Puviani ve Buchanan tarafından geliştirilen 'Mali Yanılsama' (Fiscal Illusion) kavramının tam tanımıdır.
Mali yanılsama, vergi sisteminin karmaşıklığının yarattığı bilgi eksikliği üzerinden seçmen talebini açıklar.
2
İkinci tespiti analiz et.
Siyasi partilerin iktidara gelmek için uç politikalardan kaçınıp, ideolojik yelpazenin merkezindeki seçmenin (medyan seçmen) faydasını maksimize edecek harcamalara yönelmesi 'Ortanca Seçmen Teoremi' (Median Voter Theorem) ile açıklanır.
Hotelling ve Downs tarafından formüle edilen bu teorem, temsili demokrasilerde partilerin merkezdeki oyları maksimize etme davranışını modeller.
3
Bulguları birleştir ve doğru seçeneği belirle.
Sırasıyla Mali Yanılsama ve Ortanca Seçmen Teoremi kavramları tanımlanmıştır.
Soru kökünde 'sırasıyla' ifadesi kullanıldığı için kavramların verilme sırası eşleştirmede kritik önem taşır.

Anahtar Kavram

Kamu Tercihi Teorisi (Public Choice) kapsamında seçmen ve politikacı davranışları
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi ve Politik Karar Alma Modelleri

Bu konudan daha fazla soru