Soru

Zorluk: OrtaDiğer Teorik Sınıflandırmalar (Dalton, Bastable)

Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırılmasında Hugh Dalton, gelirlerin cebri niteliği ile bireye sağlanan özel fayda arasındaki ilişkiyi temel alırken; C.F. Bastable devleti 'iktisadi bir varlık' (economic entity) ve 'hukuki bir varlık' (juridical entity) olarak iki farklı kapasitede değerlendirmiştir. Buna göre, Bastable'ın devletin mülk ve teşebbüslerinden elde ettiği 'iktisadi varlık gelirleri' kategorisi, Dalton'un sınıflandırmasında yer alan aşağıdaki gelir türlerinden hangisiyle kavramsal olarak örtüşmektedir?

  1. FiyatlarCevap
  2. B
    Vergiler
  3. C
    Harçlar
  4. D
    Şerefiyeler
  5. E
    Akdi Gelirler

Cevap

Bastable'ın iktisadi varlık gelirleri, Dalton'un sınıflandırmasındaki 'Fiyatlar' kategorisi ile örtüşmektedir.
C.F. Bastable'ın 'iktisadi varlık gelirleri', devletin kamu gücünü kullanmadan, adeta özel bir birey veya işletme gibi mülklerinden ve teşebbüslerinden elde ettiği gelirlerdir. Bu gelirler iradi (akdi) niteliktedir. Hugh Dalton'un sınıflandırmasında ise cebri niteliği bulunmayan, piyasa fiyatına benzeyen ve ödeyene doğrudan özel fayda sağlayan gelir türü 'Fiyatlar' olarak adlandırılır. Bu nedenle her iki kategoride de devletin 'müteşebbis' kimliği ve gelirin 'gönüllü' karakteri ön plandadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bastable'ın teorisini analiz etme
Bastable devleti 'iktisadi varlık' (özel hukuk kişisi gibi hareket eden, mülk ve teşebbüs sahibi) ve 'hukuki varlık' (kamu hukuku gücünü kullanan) olarak ikiye ayırır.
Soruda sorulan 'iktisadi varlık gelirleri'nin niteliğini (iradi/sözleşmeli) belirlemek için gereklidir.
2
Dalton'un kriterlerini uygulama
Dalton gelirleri cebir (zorlama) ve özel fayda derecesine göre ayırır.
İki kuramcı arasındaki kavramsal köprüyü kurmak için Dalton'un kategorilerinin (Vergi, Fiyat, Harç, Şerefiye) özelliklerini hatırlamak gerekir.
3
Kavramsal eşleştirme yapma
Bastable'ın mülk ve teşebbüs gelirleri (iktisadi varlık) piyasa koşullarına yakındır. Dalton'da piyasa koşullarına en yakın, cebir içermeyen ve fayda odaklı gelir 'Fiyatlar'dır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için iki farklı teorik çerçevenin ortak noktası olan 'özel ekonomi benzerliği' tespit edilir.

Anahtar Kavram

Kamu gelirlerinin teorik sınıflandırmasında kurumsal kimlik (Bastable) ile cebir/fayda (Dalton) arasındaki ilişki.

Daha Fazla Pratik

Seligman'ın 'Akdi (Sözleşmeli), Yarı Cebri ve Cebri' sınıflandırması ile Dalton'un kategorilerini kıyaslayan sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla