Bir yerel yönetim, su dağıtım şebekesinde yaptığı teknolojik yenileme sayesinde sistemdeki su kayıplarını minimize ederek maliyet tasarrufu sağlamıştır. Elde edilen bu tasarruf, kamu hizmetlerinin kalitesini artırmak için kullanılırken vergi oranlarında veya diğer hizmet bedellerinde herhangi bir artışa gidilmemiştir. Bu durum sonucunda bazı vatandaşların fayda düzeyi artarken diğer hiçbir vatandaşın mevcut refah seviyesinde bir azalma meydana gelmemiştir. Refah iktisadı çerçevesinde, kimsenin durumu kötüleşmeden en az bir kişinin durumunun iyileştiği bu değişim süreci aşağıdakilerden hangisidir?
- Toplumdaki en az bir bireyin refahı artarken diğerlerinin durumunun değişmediği Pareto iyileşmesiCevap
- BBir bireyin refahını artırmak için en az bir başka bireyin refahından ödün vermenin zorunlu olduğu Pareto optimumu
- CToplumsal fayda artışının zarar görenlerin kaybından fazla olduğu ve tazminin teorik olarak mümkün olduğu Kaldor-Hicks kriteri
- DToplumsal refahın ancak toplumdaki en kötü durumdaki bireyin faydası arttığında arttığını savunan Rawlsgil kriter
- EBireysel refah düzeylerinin aritmetik toplamını maksimize etmeye odaklanan Benthamcı toplumsal refah yaklaşımı
Cevap
Toplumdaki en az bir bireyin refahı artarken diğerlerinin durumunun değişmediği Pareto iyileşmesi süreci
Soruda verilen senaryoda, belediyenin tasarrufu sayesinde bazı vatandaşların (kamu hizmetinden yararlananlar) refahı artarken, diğer vatandaşların (mükellefler) durumu vergi artışı olmadığı için kötüleşmemiştir. Bu durum, Pareto kriterinin 'oybirliği' (unanimity) prensibiyle örtüşen ve toplumdaki toplam refahın kimseyi mağdur etmeden artırıldığı 'Pareto İyileşmesi' sürecidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pareto İyileşmesi ve Oybirliği Kriteri