Soru

Zorluk: Çok zorZirai Kazançlar

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na göre zirai kazançların vergilendirilmesinde, birden fazla ortağı bulunan müşterek bir zirai işletmede (iştirak halinde mülkiyet dahil) aynı anda hem bitkisel üretim hem de hayvancılık gibi farklı ölçülere tabi faaliyetlerin yürütülmesi durumunda; ortakların gerçek usulde vergilendirilme zorunluluğunun tespiti hangi hukuki esasa göre yapılır?

  1. A
    Ortakların her birinin işletmedeki hissesine isabet eden kapasite miktarı ayrı ayrı hesaplanır ve sadece kendi payı kanuni sınırları aşan ortaklar gerçek usulde vergilendirilir.
  2. İşletme büyüklüğü ölçüleri her bir ortağın hissesi için değil işletmenin tamamı için dikkate alınır ve farklı türdeki faaliyetlerin yasal sınırlara olan nispetleri (oranları) toplanarak bu toplam %100'ü aşarsa tüm ortaklar gerçek usulde vergilendirilir.Cevap
  3. C
    Müşterek işletmelerde şahsi mükellefiyet esas olduğundan, işletme büyüklüğü ölçüleri yerine sadece çiftçinin sahip olduğu motorlu araçların (biçerdöver vb.) varlığına bakılarak gerçek usul tayin edilir.
  4. D
    Farklı türdeki faaliyetlerden sadece hasılatı en yüksek olan türün ölçüsü esas alınır ve bu ölçü ortak sayısına bölünerek elde edilen rakam yasal sınırı aşarsa tevkifat usulünden vazgeçilir.
  5. E
    İşletmenin toplam büyüklüğü ne olursa olsun, ortaklardan en az birinin şahsi ticari kazancı varsa işletmenin tamamı zorunlu olarak gerçek usulde vergilendirilir.

Cevap

İşletme büyüklüğü ölçüleri her bir ortağın hissesi için değil işletmenin tamamı için dikkate alınır ve farklı türdeki faaliyetlerin yasal sınırlara olan nispetleri (oranları) toplanarak bu toplam %100'ü aşarsa tüm ortaklar gerçek usulde vergilendirilir.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 54. maddesinin son fıkraları uyarınca, zirai faaliyetlerde 'gerçek usul' tespiti yapılırken iki temel kural birleşir: 1) Karma faaliyetlerde her faaliyetin yasal limitine olan oranı hesaplanıp toplanır (Nispetlerin Toplanması). 2) Müşterek işletmelerde bu hesaplama ortakların hisseleri üzerinden değil, işletmenin toplam kapasitesi üzerinden yapılır. Eğer toplam nispet %100'ü geçerse, tüm ortaklar gerçek usule tabi olur.

Adım Adım Çözüm

1
Zirai işletme tanımını ve kapsamını analiz etmek
Zirai faaliyetin icra edildiği birim olan 'zirai işletme', vergilendirme rejiminin belirlenmesinde temel alınır.
Gerçek usulün tespiti mükellefin şahsından ziyade işletmenin kapasitesine (büyüklüğüne) bağlıdır.
2
Birden fazla faaliyet türü (karma ziraat) durumunda GVK 54 hükmünü uygulamak
Farklı üretim türleri (buğday, küçükbaş hayvan vb.) için mevcut kapasitenin, kanunda o tür için belirlenen tavan sınıra oranı hesaplanır.
Kanun koyucu, farklı ölçekli işlerin toplam ekonomik hacmini bu 'nispetlerin toplanması' (yüzdelerin toplamı) yöntemiyle ölçer.
3
Müşterek mülkiyet (ortaklık) durumunda sınırların uygulamasını belirlemek
Sınırlar ortakların hissesine bölünmez; işletmenin toplam kapasitesi üzerinden değerlendirme yapılır.
Zirai kazançta işletme bütünlüğü esası, vergi güvenliğini sağlamak amacıyla hisselere bölünerek sınırların aşılmasını engeller.

Anahtar Kavram

Zirai Kazançlarda Nispetlerin Toplanması ve İşletme Bütünlüğü Esası

Daha Fazla Pratik

GVK 54. maddedeki güncel işletme büyüklüğü ölçülerini (dönüm ve hayvan sayıları) inceleyerek sayısal örnekler çözün.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla