Soru

Zorluk: ZorVergi Tarifeleri

Bir vergi sisteminde tam artan oranlı (global) vergi tarifesi uygulanmaktadır. Söz konusu tarifeye ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Vergi MatrahıVergi Oranı
0200.0000 - 200.000 TL%20\%20
200.000200.000 TL üzeri%25\%25 (Matrahın tamamına)

Vergi matrahı 200.000200.000 TL olan bir mükellefin geliri 5.0005.000 TL artış göstererek 205.000205.000 TL'ye yükselmiştir. Buna göre, bu mükellefin söz konusu gelir artışı üzerindeki marjinal vergi oranı yüzde kaçtır?

  1. A
    25
  2. B
    45
  3. 225Cevap
  4. D
    250
  5. E
    125

Cevap

Mükellefin marjinal vergi oranı %225'tir.
Tam artan oranlı vergi tarifelerinde, matrah belirli bir sınırı aştığında yeni ve daha yüksek olan oran matrahın sadece artan kısmına değil, tamamına uygulanır. Bu durum, sınırda gerçekleşen küçük bir matrah artışının toplam vergi yükünde orantısız bir artışa (sıçrama etkisi) neden olmasına yol açar. Örnekte 5.0005.000 TL'lik gelir artışı, vergi borcunu 11.25011.250 TL artırmıştır. Marjinal vergi oranı formülü olan vergi artışının matrah artışına oranı (11.250/5.00011.250 / 5.000) uygulandığında sonucun 2,252,25 yani %225\%225 olduğu görülür.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durumdaki (200.000 TL) vergi borcunu hesapla.
200.000×0,20=40.000200.000 \times 0,20 = 40.000 TL
Mevcut matrah üzerinden ödenecek toplam vergiyi bulmak için.
2
Artış sonrası durumdaki (205.000 TL) vergi borcunu hesapla.
205.000×0,25=51.250205.000 \times 0,25 = 51.250 TL
Tam artan oranlı tarifede yeni oran matrahın tamamına uygulandığı için toplam borcu yeniden hesaplamak gerekir.
3
Vergi borcundaki artışı (ΔT) ve matrahtaki artışı (ΔY) hesapla.
ΔT=51.25040.000=11.250ΔT = 51.250 - 40.000 = 11.250 TL; ΔY=205.000200.000=5.000ΔY = 205.000 - 200.000 = 5.000 TL
Marjinal vergi oranı, vergi miktarındaki değişimin matrahtaki değişime oranıdır.
4
Marjinal vergi oranını (MVO) hesapla.
MVO=11.2505.000=2,25%225MVO = \frac{11.250}{5.000} = 2,25 \rightarrow \%225
Sıçrama etkisi nedeniyle marjinal oran %100'ü aşmıştır.

Anahtar Kavram

Tam Artan Oranlı Tarife ve Sıçrama Etkisi (Jump Effect)
Bu soruyu puanla