Soru

Zorluk: Çok zorTicari Kazançlar

Bay (B)(B), nüfusu 5.000'in altında olan ve büyükşehir belediyesi sınırları dışında kalan bir beldede perakende bakkaliye işletmeciliği yapmakta olup bu faaliyeti nedeniyle Gelir Vergisi Kanunu uyarınca 'basit usulde' vergilendirilmektedir. Bay (B)(B), aynı takvim yılı içerisinde Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları dahilinde ticari bir organizasyon kurarak 'motorlu taşıt yedek parçalarının perakende ticareti' faaliyetine başlamış ve bu yeni iş yerinin yönetimini bir çalışan aracılığıyla yürütmeye karar vermiştir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Bay (B)(B)'nin vergilendirilme durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bakkaliye faaliyeti için basit usulde vergilendirilmeye devam edilir; ancak büyükşehir sınırları içindeki yeni iş yeri için müstakilen gerçek usulde mükellefiyet tesis edilir.
  2. B
    Yeni açılan iş yerindeki yıllık emtia alış ve satış tutarları Gelir Vergisi Kanunu'nda belirtilen özel şartları aşmadığı sürece, her iki faaliyet için de basit usulden yararlanılmaya devam edilir.
  3. Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kapsama giren bir emtia ticareti faaliyetine başlandığı tarihten itibaren, her iki faaliyetten elde edilen kazancın tamamı gerçek usulde tespit edilir.Cevap
  4. D
    Bay (B) yeni iş yerinde bizzat çalışmayıp işi bir müdür vasıtasıyla yürüttüğü için, yedek parça ticareti 'ticari kazanç' değil, 'menkul sermaye iradı' hükümlerine göre vergilendirilir.
  5. E
    Motorlu taşıt yedek parça ticareti teknik uzmanlık gerektirdiği için 'serbest meslek faaliyeti' kapsamında değerlendirilir ve bakkaliye işinden bağımsız olarak beyan edilir.

Cevap

Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde motorlu taşıt yedek parçası ticaretiyle uğraşmaya başlayan mükellefler, ciro sınırlarına bakılmaksızın gerçek usulde vergilendirilirler ve bu durum diğer tüm ticari faaliyetlerini de gerçek usule taşır.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 51. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan 95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde motorlu taşıtların her türlü yedek parçalarının ticareti ile uğraşanlar, basit usulden yararlanma haklarını kaybederler. Bu kişilerin kazançları, ciro limitlerine bakılmaksızın gerçek usulde tespit edilir. Ayrıca, bir mükellefin ticari faaliyetlerinden birinin gerçek usulde vergilendirilmesini gerektiren bir durumun ortaya çıkması halinde, diğer tüm ticari faaliyetleri de (nüfusu küçük yerlerde olsa dahi) gerçek usulde vergilendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyetlerin niteliğini belirlemek.
Hem bakkaliye hem de yedek parça ticareti GVK 37 kapsamında ticari kazançtır.
Her iki iş de sermaye ve emeğin bir organizasyon dahilinde birleşmesiyle yürütülen emtia ticaretidir.
2
Basit usulden yararlanma şartlarını özel mevzuat (BKK 95/6430) açısından değerlendirmek.
Büyükşehir sınırları içinde oto yedek parçası ticareti yapanlar basit usulden yararlanamaz.
95/6430 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (ve güncel Cumhurbaşkanı Kararları), büyükşehir merkezlerinde belirli iş kollarını (yedek parça, inşaat malzemesi vb.) kesin olarak gerçek usule tabi kılmıştır.
3
Mükellefiyetin bütünlüğü ilkesini uygulamak.
Mükellefin bakkaliye faaliyeti de gerçek usule geçer.
Gelir Vergisi hukukunda bir mükellef aynı tür kazanç (ticari kazanç) için aynı anda iki farklı tespit usulüne (basit ve gerçek) tabi olamaz.

Anahtar Kavram

Mükellefiyetin Bütünlüğü ve 95/6430 Sayılı Kararname Kapsamındaki Sınırlamalar

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken öncelikle yeni faaliyetin 'Büyükşehir - Yedek Parça' kombinasyonuna girip girmediği kontrol edilmelidir. Eğer bu ikili varsa, ciro sınırları etkisiz kalır ve doğrudan gerçek usul sonucu doğar.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla