Soru

Zorluk: Çok zorRozenberg Sınıflandırması: Gerçek ve Gerçek Olmayan Giderler

Bir ülkenin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Orta Vadeli Mali Plan'da şu stratejiye yer verilmiştir:

*'Küresel arz şokları sonrası artan iç talebi dizginlemek ve bütçe disiplinini tesis etmek amacıyla, devletin ulusal mal ve hizmet havuzundan doğrudan pay aldığı, üretim faktörlerini bizzat kullanarak kaynak tahsisini değiştirdiği harcama kalemlerinde daralmaya gidilecektir. Buna karşılık, devletin doğrudan bir reel kaynak talebi yaratmadığı, yalnızca satın alma gücünün toplumun farklı kesimleri arasında el değiştirmesini sağlayan harcama kalemleri, dar gelirli vatandaşları hayat pahalılığına karşı korumak amacıyla muhafaza edilecektir.'*

Rozenberg'in kamu harcamaları sınıflandırması dikkate alındığında, planda sırasıyla 'daralmaya gidilecek' ve 'muhafaza edilecek' olarak tanımlanan harcama grupları ile bu gruplara ait örnekler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Gerçek Giderler (Yeni otoyol ve baraj inşası için yapılan yatırım harcamaları) / Gerçek Olmayan Giderler (İhtiyaç sahibi ailelere yapılan nakdi sosyal yardımlar)Cevap
  2. B
    Verimli Giderler (Kamu iktisadi teşebbüslerine yapılan sermaye transferleri) / Verimsiz Giderler (Emekli sandığı açıkları için yapılan bütçe transferleri)
  3. C
    Gerçek Olmayan Giderler (Özel sektöre verilen üretim ve ihracat sübvansiyonları) / Gerçek Giderler (Kamu idarelerinin kırtasiye ve akaryakıt alımları)
  4. D
    Gerçek Giderler (Özel şahıslara ait arazilerin kamulaştırılması için ödenen bedeller) / Gerçek Olmayan Giderler (Kamu personeline ödenen maaş ve ek gösterge tutarları)
  5. E
    Cari Giderler (Devlet hastanelerinde kullanılan ilaç ve tıbbi malzeme alımları) / Transfer Giderleri (İşsizlik sigortası fonundan yapılan ödemeler)

Cevap

Planda daralmaya gidilecek harcamalar Rozenberg'in sınıflandırmasındaki 'Gerçek Giderler' (örneğin yatırım harcamaları), muhafaza edilecek harcamalar ise 'Gerçek Olmayan Giderler'dir (örneğin sosyal yardımlar).
Rozenberg sınıflandırmasında, devletin ulusal ekonomideki mal ve hizmet havuzundan doğrudan pay aldığı, üretim faktörlerini kullandığı harcamalar 'Gerçek (Tüketici) Giderler' olarak adlandırılır (örneğin; otoyol inşası, personel maaşları). Devletin mal ve hizmet talep etmediği, sadece vergi yoluyla topladığı satın alma gücünü belirli kesimlere aktardığı harcamalar ise 'Gerçek Olmayan (Transfer) Giderler'dir (örneğin; sosyal yardımlar, faiz ödemeleri). Soru kökünde ilk olarak daraltılacak (Gerçek), ikinci olarak korunacak (Gerçek Olmayan) harcamalar sırasıyla ve doğru örneklerle sunulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki kavramsal tanımları analiz etme
'Doğrudan pay alan/kaynak tahsisini değiştiren' harcamaların Rozenberg teorisinde Gerçek Gider; 'satın alma gücünün el değiştirmesini sağlayan' harcamaların ise Gerçek Olmayan Gider olduğunu belirlemek.
Teorisyen ile kavramsal çerçevenin eşleştirilmesi.
2
Soru kökündeki sıralama şartını tespit etme
Birinci sırada daralmaya gidilecek (Gerçek Gider), ikinci sırada muhafaza edilecek (Gerçek Olmayan Gider) aranacaktır.
Seçeneklerdeki kronolojik/sıralama tuzaklarını elemek.
3
Seçeneklerdeki örneklerin ve teorik isimlerin doğruluğunu test etme
Doğru seçenekte sınıflandırma adının Rozenberg'e ait olması (Gerçek/Gerçek Olmayan) ve verilen harcama örneklerinin (Yatırım/Sosyal Yardım) bu kavramların makroekonomik tanımına uyması teyit edilir.
Ekonomik, Hukuki veya Pigou gibi diğer sınıflandırmalarla karıştırılmasını önlemek.

Anahtar Kavram

Rozenberg Sınıflandırmasında Gerçek ve Gerçek Olmayan Gider Ayrımı
Bu soruyu puanla