Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Tercihi Teorisi, Anayasal İktisat ve Maliye Politikası

Bir ülkede yasama organı, belirli bir endüstri dalına yüksek tutarda sübvansiyon ve vergi muafiyeti sağlayan bir yasa tasarısını tartışmasız bir şekilde kabul etmiştir. Bu düzenlemenin maliyeti, tüm vergi mükelleflerine yansıtılan ancak kişi başına düşen miktarı oldukça düşük olan genel bir vergi artışıyla karşılanacaktır. Düzenlemeden fayda sağlayan nispeten küçük grup, tasarının yasalaşması için yoğun bir lobi faaliyeti yürütürken; geniş seçmen kitlesi, kendilerine düşen maliyetin düşüklüğü ve bilgi toplamanın katlanılacak zahmete değmeyeceği düşüncesiyle politikaya karşı herhangi bir muhalefet sergilememiştir.

Kamu Tercihi Teorisi'ne göre, söz konusu maliye politikası kararının alınmasında ve kamu harcamalarının genişlemesinde etkili olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Siyasal karar alıcıların ve bürokratların, piyasa başarısızlıklarını gidermek ve toplumsal refahı maksimize etmek amacıyla kaynak tahsisinde kamu yararını gözeten adımlar atması
  2. B
    Eksik istihdam dengesindeki ekonomiyi canlandırmak amacıyla, Keynesyen müdahaleci yaklaşım çerçevesinde iradi kamu harcamalarının artırılması
  3. Faydaların dar bir zümrede yoğunlaşması ve maliyetlerin topluma yayılmasının, seçmenleri bilgi edinme maliyetlerinden kaçınmaya iterek özel çıkar gruplarının karar alıcılar üzerindeki asimetrik etkisini pekiştirmesiCevap
  4. D
    Geleneksel maliye politikası ilkeleri doğrultusunda, kamu harcamalarının tarafsız vergilerle finanse edilerek bütçe denkliğinin kendiliğinden sağlanması
  5. E
    Uygulanan mali politikanın, kaynak dağılımında etkinlik amacından ziyade doğrudan fonksiyonel gelir dağılımında adaleti sağlamaya yönelik olarak tasarlanması

Cevap

Faydaların dar bir zümrede yoğunlaşması ve maliyetlerin topluma yayılmasının, seçmenleri bilgi edinme maliyetlerinden kaçınmaya iterek özel çıkar gruplarının karar alıcılar üzerindeki asimetrik etkisini pekiştirmesi
Doğru yanıt, faydaların dar bir zümrede yoğunlaşıp maliyetlerin topluma yayılmasının seçmenleri bilgi edinmekten alıkoyduğu ve çıkar gruplarının gücünü artırdığı seçenektir. Kamu Tercihi Teorisi'ne göre, politik süreçlerde maliyeti tüm topluma yayılan (kişi başı düşük maliyet) ancak faydası belirli bir gruba aktarılan politikalar hızla yasalaşır. Çünkü elde edeceği fayda yüksek olan küçük grup organize olarak etkili lobi faaliyetleri yürütür; geniş kitleler ise kişi başına düşen maliyetin bilgi edinme ve örgütlenme zahmetinden az olması nedeniyle bu durumu görmezden gelir. Bu asimetrik yapı, kamu bütçesinin sürekli ve etkinsiz biçimde genişlemesine neden olan temel unsurdur.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki maliyet ve fayda dağılımını analiz etmek.
Politikanın faydasının küçük bir gruba yoğunlaştığı, maliyetinin ise tüm topluma yayıldığı tespit edilir.
Kamu Tercihi Teorisi'nde harcama kararlarının politik dinamiğini belirleyen en önemli unsur maliyet-fayda asimetrisidir.
2
Geniş seçmen kitlesinin tepkisiz kalma nedenini belirlemek.
Kişi başına düşen maliyetin, konu hakkında bilgi edinme ve siyasi tepki gösterme zahmetinden düşük olması sebebiyle seçmenler bilinçli olarak eylemsiz kalmıştır.
Seçmenlerin kendi çıkarları doğrultusunda bilgi toplama maliyetinden kaçınması, teorideki temel davranış kalıplarından biridir.
3
Seçenekleri Kamu Tercihi Teorisi varsayımlarına göre değerlendirmek.
Kamu yararı, Keynesyen talep yönetimi veya geleneksel denk bütçe yaklaşımlarını savunan seçenekler elenir. Fayda-maliyet asimetrisine ve çıkar gruplarının etkisine vurgu yapan ifade doğru yanıt olarak belirlenir.
Soru kökündeki siyasi destek ve kamu harcaması artışı mekanizmasını doğrudan açıklayan yegane yaklaşım çıkar grubu asimetrisidir.

Anahtar Kavram

Kolektif Eylem Mantığı ve Seçmenlerin Bilinçli Bilgisizliği (Kamu Tercihi Teorisi)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi Teorisi, Anayasal İktisat ve Maliye Politikası

Bu konudan daha fazla soru