Ekonomik birimlerin gelecekteki vergi yükümlülüklerini rasyonel biçimde öngördüğü, ancak firmaların aksak rekabet koşullarında faaliyet gösterip fiyat ayarlamalarını kademeli olarak (staggered) yaptığı bir makroekonomik modelde, genişletici bir maliye politikasının kısa dönemde reel üretimi artırabilmesinin temel teorik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Menü maliyetleri ve etkin ücret uygulamaları gibi unsurların yarattığı nominal katılıkların, piyasa temizlenme sürecini geciktirerek şokların miktar intibakıyla karşılanmasını zorunlu kılmasıCevap
- BKarar alıcıların tam bilgiye ve rasyonel beklentilere sahip olması sonucunda, maliye politikası şoklarının üretimden ziyade anında genel fiyat düzeyine yansıması
- CTüketicilerin adaptif beklentiler ve para aldanması (money illusion) altında hareket ederek, harcanabilir gelirlerindeki nominal artışı reel artış olarak algılaması
- DArtan kamu açığının finansmanının faiz oranlarını yükseltmesiyle ortaya çıkan dışlama (crowding-out) etkisinin, çarpan mekanizmasını geçici olarak hızlandırması
- EKamu harcamalarındaki artışın piyasalarda teknolojik şoklar yaratması ve bu sayede toplam arz eğrisini sağa kaydırarak reel dengeleri değiştirmesi
Cevap
Menü maliyetleri ve etkin ücret uygulamaları gibi unsurların yarattığı nominal katılıkların, piyasa temizlenme sürecini geciktirerek şokların miktar intibakıyla karşılanmasını zorunlu kılması
Yeni Keynesyen yaklaşımın makroiktisat teorisine en büyük katkısı, rasyonel beklentiler varsayımını koruyarak (Yeni Klasiklerin aksine) kısa dönemde politikaların neden reel etkiler yarattığını mikro temellerle açıklamasıdır. Aksak rekabetçi piyasalarda firmalar fiyatlarını değiştirmek için menü maliyetlerine katlanmak zorundadır ve işçiler etkin ücret sözleşmeleriyle çalışır. Bu unsurlar ekonomide 'nominal katılık' (yapışkanlık) yaratır. Nominal katılıkların varlığında, uygulanan genişletici bir maliye politikası fiyatlar genel düzeyini anında yukarı çekemez; piyasalar anında temizlenemediği için artan kamu talebi firmaların üretim miktarını artırmasıyla (miktar intibakı) karşılanır. Bu durum maliye politikasının kısa dönemde reel üretim üzerinde etkili olmasının temel teorik dayanağıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yeni Keynesyen Yaklaşımda Nominal Katılıklar ve Maliye Politikası