Kanuni merkezi Almanya'da bulunan ancak yönetim işlerinin fiilen toplandığı ve stratejik kararlarının alındığı merkezi (iş merkezi) Ankara'da olan (A) Kurumu ile Türkiye'de faaliyet gösteren (B) Kollektif Şirketi, bir kamu altyapı projesini birlikte yürütmek amacıyla bir araya gelmişlerdir. Bu iki yapı, aralarındaki iş birliğini ticaret siciline tescil ettirmemiş ve vergi dairesine kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi yönünde herhangi bir yazılı talepte bulunmamışlardır.
sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun ve maddeleri hükümleri uyarınca; (A) Kurumu'nun mükellefiyet statüsü ve kurulan bu iş birliğinin vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- (A) Kurumu, iş merkezinin Türkiye'de bulunması nedeniyle tam mükellefiyet esaslarına göre vergilendirilir; tarafların mükellefiyet tesisi yönünde iradi talebi bulunmadığı için kurulan yapı adi ortaklık hükmünde kalır ve kurumlar vergisi mükellefi olamaz.Cevap
- B(A) Kurumu'nun kanuni merkezi yurt dışında olduğu için her halükarda dar mükellef statüsündedir; (B) Kollektif Şirketi ise bir sermaye şirketi ile ortaklık kurduğu için re'sen kurumlar vergisi mükellefi haline gelir.
- CKanuni veya iş merkezinden her ikisinin de Türkiye'de bulunması zorunlu olduğundan (A) Kurumu dar mükelleftir; kurulan ortaklık ise ticaret siciline tescil edilmediği için vergi hukuku açısından verginin konusu dışında kalır.
- D(A) Kurumu tam mükellef statüsündedir; ancak sayılı Kanun uyarınca bir kurumun bir şahıs şirketiyle kurduğu ortaklıkların 'İş Ortaklığı' olarak tescil edilmesi hukuken mümkün değildir.
- E(A) Kurumu'nun iş merkezinin Türkiye'de olması sadece tevkifat matrahını ve oranlarını etkiler, mükellefiyet statüsünü değiştirmez; ortaklık yapısı ise taraflardan biri kurum olduğu için re'sen kurumlar vergisi mükellefi kabul edilir.
Cevap
(A) Kurumu, iş merkezinin Türkiye'de bulunması nedeniyle tam mükellefiyet esaslarına göre vergilendirilir; tarafların mükellefiyet tesisi yönünde iradi talebi bulunmadığı için kurulan yapı adi ortaklık hükmünde kalır ve kurumlar vergisi mükellefi olamaz.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre tam mükellefiyet için kurumun kanuni merkezinin veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması yeterlidir; (A) Kurumu'nun iş merkezi Ankara'da olduğu için tam mükelleftir. Öte yandan, kurumların diğer yapılarla kurduğu ortaklıkların kurumlar vergisi mükellefi (iş ortaklığı) olabilmesi için yazılı talep şarttır. Senaryoda talep olmadığı belirtildiğinden, bu yapı bir adi ortaklıktır ve kurumlar vergisi mükellefi olamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kurumlar Vergisinde Tam/Dar Mükellefiyet Ayrımı ve İş Ortaklığı Tesisi