Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEnflasyonun Gelir Dağılımına Etkisi

Kamu açıklarının emisyon yoluyla finanse edilmesi sonucu paranın satın alma gücünde sürekli ve öngörülemeyen kayıpların yaşandığı bir ekonomide, farklı gelir gruplarının bu durumdan etkilenme dereceleri asimetriktir.

Bu asimetrik etkinin gelir dağılımı ve vergi yükü üzerindeki sonuçlarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi iktisadi olarak geçerlidir?

  1. A
    Fiyat artışlarının yarattığı ortamda, alacaklı konumunda olan bireylerin reel servetlerinde artış yaşanırken borçlu kesimlerin net değerinin azalması
  2. B
    Artan oranlı gelir vergisi tarifesinin enflasyonist dönemlerde otomatik istikrar sağlayıcı olarak tam randımanlı çalışıp, dar gelirlilerin vergi yükünü hafifletmesi
  3. Nominal olarak artan ancak reel olarak gerileyen kazançların üst vergi dilimlerine tabi olmasıyla, ücretli kesimin vergi sonrası harcanabilir gelirinin ekstra daralmasıCevap
  4. D
    Dolaylı vergilerin toplam kamu gelirleri içindeki ağırlığının enflasyona paralel artmasıyla, yüksek gelir gruplarının katlandığı efektif vergi yükünün nispi olarak ağırlaşması
  5. E
    Nispi fiyat mekanizmasındaki bozulmanın, kaynakları spekülatif alanlardan ziyade doğrudan yatırımlara yönlendirerek fonksiyonel gelir dağılımını iyileştirmesi

Cevap

Mali sürüklenme etkisiyle, ücretli kesimin sadece rakamsal (nominal) olarak artan ancak satın alma gücü düşen gelirlerinin üst vergi dilimlerine girmesi sonucu harcanabilir gelirinin daha da daralmasıdır.
Doğru ifade, iktisatta 'mali sürüklenme' (fiscal drag) olarak bilinen olgunun ücretli kesim üzerindeki yıkıcı etkisini net bir şekilde açıklamaktadır. Enflasyonist ortamlarda vergi dilimleri fiyat artışlarına paralel güncellenmediğinde, bireylerin sadece kağıt üzerindeki (nominal) maaş artışları onları daha yüksek vergi oranlarının uygulandığı üst gelir dilimlerine taşır. Bu durumda kişi, reel olarak fakirleşirken oransal olarak devlet tarafından daha ağır vergilendirilmiş olur ve vergi sonrası harcanabilir geliri çarpıcı biçimde düşerek gelir dağılımı adaletsizliği derinleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Enflasyonun nominal ve reel gelir üzerindeki ayrıştırıcı etkisinin belirlenmesi.
Enflasyonist süreçte sabit ve ücretli kesimlerin nominal gelirleri artsa da reel satın alma güçleri düşer.
Fiyat genel düzeyindeki artış hızı, genellikle ücretlerdeki telafi edici artış hızından daha yüksektir.
2
Mali sürüklenme (fiscal drag) mekanizmasının analize dahil edilmesi.
Vergi dilimleri enflasyon oranında güncellenmediğinde, sadece nominal olarak artan gelirler kişiyi daha yüksek orana tabi olan bir üst vergi dilimine sokar.
Artan oranlı vergi sistemleri reel satın alma gücü üzerinden değil, nominal matrah üzerinden hesaplama yapar.
3
Nihai gelir dağılımı ve vergi yükü etkisinin sentezlenmesi.
Ücretli ve sabit gelirli kesim hem enflasyon nedeniyle piyasada satın alma gücünü kaybeder hem de üst vergi dilimine girdiği için devlete oransal olarak daha fazla vergi öder.
Gizli vergi (enflasyon) etkisi ve mali sürüklenme eşzamanlı olarak ücretlilerin aleyhine, kamunun ve servet sahiplerinin lehine çalışarak gelir dağılımını bozar.

Anahtar Kavram

Mali Sürüklenme ve Enflasyon Vergisi
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyonun Gelir Dağılımına Etkisi

Bu konudan daha fazla soru