Examkin

Soru

Zorluk: OrtaStagflasyonla Mücadelede Maliye Politikası (Arz Yönlü Politikalar)

Ekonomi Politikaları Kurulunda yapılan bir toplantıda, son dönemde yaşanan maliyet enflasyonu ve ekonomik durgunluk (stagflasyon) sarmalına yönelik iki farklı görüş tartışılmaktadır:

I. Görüş: "Kurumlar ve gelir vergilerinde yapılacak genel bir indirim, harcanabilir geliri artırarak piyasadaki daralmayı kıracak ve talebi canlandıracaktır."

II. Görüş: "Uygulanacak maliye politikasının asıl amacı tüketimi uyarmak olmamalıdır. Temel hedefimiz, marjinal vergi oranlarını düşürerek çalışma ve üretim yapma isteğini caydıran 'vergi takozu' (tax wedge) yükünü daraltmak olmalıdır."

Buna göre, II. görüşü savunan kurmayların, önerdikleri spesifik vergi politikasının stagflasyon açmazını çözeceğine dair dayandıkları temel teorik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Vergi yükünün hafiflemesiyle faktör sahiplerinin net getirisinin artması sonucu ikame etkisinin devreye girmesi ve toplam arz eğrisinin sağa kaymasıCevap
  2. B
    Vergi indirimlerinin çarpan mekanizması aracılığıyla efektif talebi uyararak fiyatlar genel düzeyini dalgalandırmadan istihdam hacmini büyütmesi
  3. C
    Kısa dönem Phillips eğrisi mantığıyla, maliyet enflasyonundaki bir miktar artışın sineye çekilerek ekonomik durgunluğun aşılması
  4. D
    Vergi oranlarındaki düşüşün Laffer eğrisi doğrultusunda vergi gelirlerini maksimize ederek bütçe fazlası yaratması ve dışlama etkisini sıfırlaması
  5. E
    Düşük vergi dilimlerinin otomatik istikrar sağlayıcı bir rol üstlenerek otonom tüketim harcamalarını kısıp maliyet enflasyonunu baskılaması

Cevap

Doğru yanıt, vergi yükünün hafiflemesiyle faktör sahiplerinin net getirisinin artması sonucu ikame etkisinin devreye girmesi ve toplam arz eğrisinin sağa kaymasını ifade eden seçenektir.
Arz Yönlü İktisat teorisine göre stagflasyondan çıkışın yolu, Toplam Arz (ASAS) eğrisini sağa kaydırmaktır. Karar alıcıların vergi takozunu (tax wedge) daraltarak marjinal vergi oranlarını düşürmesi, çalışmanın ve tasarruf etmenin maliyetini (fırsat maliyetini) değiştirir. Net getiri artacağı için bireyler boş zaman yerine çalışmayı tercih eder (ikame etkisi). Üretim faktörleri arzındaki bu genişleme maliyet enflasyonunu aşağı çekerken, ekonomik daralmayı ortadan kaldırır. Bu nedenle doğru yanıt, ikame etkisinin devreye girmesiyle toplam arz eğrisinin sağa kaymasını ifade eden seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Stagflasyonun dinamiklerini tanımlama
Stagflasyon, yüksek enflasyon (maliyet enflasyonu) ile yüksek işsizliğin (durgunluk) aynı anda yaşandığı durumdur. Bu durum Toplam Arz (ASAS) eğrisinin sola kaymasından kaynaklanır.
Sorunun ekonomik temelini ve geleneksel politikaların neden başarısız olduğunu anlamak için mevcut denge durumunu tespit etmek gerekir.
2
Talep yönlü politikaların (I. Görüş) etkisini analiz etme
Keynesyen yaklaşıma dayalı genel vergi indirimleri harcanabilir geliri artırır ve Toplam Talebi (ADAD) sağa kaydırır. Bu durum üretimi artırsa da, halihazırda yüksek olan fiyatlar genel düzeyini daha da artırarak enflasyon sorununu şiddetlendirir.
Soru metnindeki I. görüşün neden stagflasyon için yetersiz bir çözüm olduğunu kavramak için gereklidir.
3
Arz yönlü vergi takozu indiriminin (II. Görüş) aktarım mekanizmasını çözümleme
Marjinal vergi oranlarının düşürülmesi (vergi takozunun daraltılması), brüt ücret ile net ücret arasındaki makası kapatır. Çalışmanın ve yatırım yapmanın net getirisi artar. Gelir etkisinden ziyade ikame etkisinin baskın gelmesiyle bireyler daha fazla çalışmak ve üretmek ister.
Arz yönlü iktisadın talep yönlü iktisattan ayrıştığı temel noktayı belirlemek için.
4
Makroekonomik denge üzerindeki nihai etkiyi belirleme
Artan faktör arzı, Toplam Arz (ASAS) eğrisini sağa doğru kaydırır. ASAS eğrisinin sağa kayması, piyasada daha fazla mal üretilmesini sağlarken (durgunluğu çözer), artan arz sayesinde birim maliyetler ve fiyatlar genel düzeyi düşer (enflasyonu çözer).
Arz yönlü vergi indiriminin stagflasyon açmazını tek bir hamleyle nasıl çözdüğünü teorik olarak doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Arz Yönlü İktisat ve Vergi Takozu (Tax Wedge)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Stagflasyonla Mücadelede Maliye Politikası (Arz Yönlü Politikalar)

Bu konudan daha fazla soru