Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSağlandığı Para Cinsine Göre Kamu Borçları

Kamu borçlarının sınıflandırılmasında kullanılan 'sağlandığı para cinsi' ölçütü, borcun itfası aşamasında hazinenin karşılaşacağı risklerin niteliğini ve politika araçlarını belirlemede kritik bir öneme sahiptir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde görülen 'iç piyasadan döviz cinsinden borçlanma' (dövizli iç borç) uygulaması dikkate alındığında; bu borç türünün 'kaynağına göre' sınıflandırılması ile itfa sürecindeki 'transfer sorunu' ve 'monetizasyon' (parasal genişleme) potansiyeli bakımından değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kaynağına göre 'iç borç' niteliğindedir; ülke sınırları dışına reel kaynak çıkışı gerektirmediğinden 'transfer sorunu' yaratmaz, ancak ulusal para basımıyla ödenemeyeceği için 'monetizasyon' imkânını ortadan kaldırır.Cevap
  2. B
    Sağlandığı para cinsi döviz olduğu için kaynağına bakılmaksızın 'dış borç' olarak kabul edilir ve itfa aşamasında devletin 'senyoraj geliri' elde ederek borç yükünü hafifletmesine imkân tanır.
  3. C
    Kaynağına göre 'iç borç' niteliğindedir; ancak döviz cinsinden olması nedeniyle itfa aşamasında ülke dışına kaynak transferi gerektirerek 'transfer sorunu' yaratır ve enflasyonist baskıyı azaltır.
  4. D
    Kaynağına göre 'dış borç' niteliğindedir; ödemeler dövizle yapıldığı için uluslararası piyasalarda hazinenin kredi itibarını artırırken, merkez bankasının para politikası üzerindeki kısıtları kaldırır.
  5. E
    Kaynağına göre 'iç borç' niteliğinde olup; döviz kurlarındaki artış durumunda borcun reel yükünü sabit tutarken, devletin borç yönetiminde 'mali baskınlık' kurmasını kolaylaştırır.

Cevap

Döviz cinsinden iç borçlar, kaynağına göre iç borç niteliğinde olup transfer sorunu yaratmazken monetizasyon imkânını kısıtlar.
İç piyasadan dövizle borçlanma durumunda, alacaklılar yerleşik olduğu için borç 'iç borç' kategorisindedir. İç borçlar, ülke sınırları içinde bir satın alma gücü transferi olduğu için dış borçlardaki gibi bir 'transfer sorunu' (reel kaynak çıkışı) yaratmaz. Ancak, borç döviz cinsinden olduğu için devlet bu borcu para basarak (monetizasyon) ödeyemez; bu da hazine üzerinde kur riski ve ödeme disiplini açısından ciddi bir kısıt oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Kaynağına göre borç sınıflandırmasını yap.
Borç, yurt içi yerleşiklerden (iç piyasadan) sağlandığı için yerleşiklik ilkesine göre 'İç Borç' olarak tanımlanır.
Kaynağına göre borç ayrımında belirleyici olan borcun sağlandığı paranın cinsi değil, kredi verenin ikametgâhıdır.
2
Transfer sorunu analizini gerçekleştir.
İç borç ödemelerinde kaynak ülke içinde el değiştirdiği (özel kesimden kamu kesimine ve tekrar yerleşik alacaklılara) için 'reel transfer sorunu' (ülke dışına kaynak çıkışı) oluşmaz.
Transfer sorunu, dış borç itfasında döviz temini ve bu kaynağın yurt dışına aktarılması sürecinde ortaya çıkan makroekonomik bir engeldir.
3
Monetizasyon (paraya çevirme) imkânını değerlendir.
Borç ulusal para (TL) cinsinden değil, yabancı para (Döviz) cinsinden olduğu için Merkez Bankası bu parayı basarak borcu itfa edemez.
Monetizasyon, sadece devletin egemenlik gücüne dayanarak basabildiği ulusal para birimi üzerindeki borçlar için teknik bir imkândır; dövizli borçlarda bu yol kapalıdır.

Anahtar Kavram

Sağlandığı Para Cinsi vs. Kaynak Ayrımı ve İtfa Riskleri
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sağlandığı Para Cinsine Göre Kamu Borçları

Bu konudan daha fazla soru