Soru

Zorluk: OrtaGenellik İlkesinin İstisnaları

Bütçe hukukunda 'Genellik İlkesi'; gayrisafi usul ve adem-i tahsis olmak üzere iki temel kuraldan oluşmaktadır. Adem-i tahsis kuralı, belirli kamu gelirlerinin belirli kamu giderlerine tahsis edilmemesini ve tüm gelirlerin tek bir havuzda toplanarak giderlerin bu havuzdan karşılanmasını ifade eder.

Buna göre, 50185018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi 'adem-i tahsis' kuralının doğrudan bir istisnası niteliğindedir?

  1. Genel bütçe kapsamındaki idarelere ait özel gelir ve şartlı bağış uygulamalarıCevap
  2. B
    Bütçe dışı fonların ve döner sermayelerin bütçe yapısı dışında kullanılması
  3. C
    Kamu idarelerinin gelir ve giderlerinin bütçede birbirine mahsup edilerek sadece farkın gösterilmesi
  4. D
    Bütçe kanununda yer alan örtülü ödeneklerin harcama detaylarının gizli tutulması
  5. E
    Yıl içinde ortaya çıkan ödenek yetersizliklerini gidermek için ek bütçe kanunu çıkarılması

Cevap

Genel bütçe kapsamındaki idarelere ait özel gelir ve şartlı bağış uygulamaları
Genellik ilkesinin 'adem-i tahsis' kuralı, devletin gelirlerinin bir havuzda toplanmasını (non-assignment) öngörür. 50185018 sayılı Kanun uyarınca, genel bütçeli idarelerin elde ettiği bazı özel gelirler ve şartlı bağışlar, doğrudan belirli bir giderin finansmanı için ayrılır. Bu durum, 'her gelirin her gidere harcanabilmesi' kuralını bozduğu için adem-i tahsisin temel istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Genellik İlkesi'nin alt kurallarını tanımlayın.
Genellik ilkesi; gayrisafi usul (gelir ve giderlerin netleştirilmeden gösterilmesi) ve adem-i tahsis (gelirlerin giderlere önceden ayrılmaması) kurallarından oluşur.
Soruda istenen 'adem-i tahsis' kuralının hangi bağlamda olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Adem-i tahsis kuralının özünü belirleyin.
Tüm kamu gelirleri tek bir havuzda toplanır ve herhangi bir harcama birimine veya amaca doğrudan tahsis edilemez.
İstisnayı bulmak için kuralın neyi yasakladığını anlamak gerekir.
3
50185018 sayılı Kanun'daki istisnaları analiz edin.
Kanunda düzenlenen 'Özel Gelirler' ve 'Şartlı Bağış ve Yardımlar', elde edildikleri andan itibaren belirli bir hizmetin veya kurumun giderine ayrıldığı için bu havuz mantığının (adem-i tahsis) dışına çıkar.
Doğru seçeneği yasal dayanakla doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bütçenin Genellik İlkesi (Adem-i Tahsis Kuralı)
Bu soruyu puanla