Soru

Zorluk: OrtaBağışlar ve Yardımlar

Maliye literatüründe devletin 'vergi dışı gelirleri' başlığı altında incelenen bağış ve yardımlar, hukuki ve ekonomik mahiyetleri bakımından diğer kamu gelirlerinden ayrılmaktadır. Buna göre, bağış ve yardımları harç, şerefiye ve resim gibi diğer vergi dışı gelir türlerinden ayıran en temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemeyi yapanın tamamen kendi özgür iradesiyle hareket etmesi ve karşılığında devletten doğrudan bir hizmet veya menfaat beklememesiCevap
  2. B
    Devletin egemenlik gücüne dayanarak, belirli bir kamusal ihtiyacı karşılamak üzere zorunlu (cebri) olarak tahsil edilmesi
  3. C
    Faydalanılan spesifik bir kamu hizmetinin maliyetine katılım payı olarak, hizmetten yararlananlardan alınması
  4. D
    Yapılan bir bayındırlık hizmeti sonucunda, taşınmaz sahiplerinin mülklerinde meydana gelen değer artışı nedeniyle alınması
  5. E
    Kamu kurumları tarafından bir işin yapılmasına veya bir faaliyetin yürütülmesine izin verilmesi karşılığında tahsil edilmesi

Cevap

Bağış ve yardımları diğer kamu gelirlerinden ayıran temel özellik, ödemeyi yapanın tamamen kendi özgür iradesiyle hareket etmesi ve karşılığında doğrudan bir kamu hizmeti beklememesidir.
Doğru seçenek, bağış ve yardımların en temel iki niteliği olan 'iradi olma' (gönüllülük) ve 'karşılıksız olma' (doğrudan hizmet beklememe) özelliklerini içermektedir. Kamu maliyesinde bağışlar, devletin cebri gücünü kullanmadan elde ettiği, özel hukuk sözleşmelerine benzer bir irade beyanıyla devlete aktarılan kaynaklardır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu gelirlerinin hukuki niteliğini analiz et
Bağış ve yardımların 'iradi' (isteğe bağlı) bir gelir türü olduğu tespit edildi.
Vergi, harç ve şerefiye gibi gelirler devletin egemenlik gücüne dayanırken, bağışlar bireylerin kendi isteğiyle gerçekleşir.
2
Karşılık (quid pro quo) ilkesini değerlendir
Bağışların 'karşılıksız' bir işlem olduğu belirlendi.
Harçlarda bir hizmet, şerefiyelerde bir değer artışı karşılığı varken; bağış yapan kişi doğrudan bir menfaat elde etmez.

Anahtar Kavram

Bağışlar ve Yardımların İradi ve Karşılıksız Niteliği
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla