Soru

Zorluk: Çok zorBaumol Hastalığı (Dengesiz Büyüme Modeli)

Bir OECD ülkesinin son elli yıllık bütçe verilerini inceleyen yapısal analiz raporunda şu tespitlere yer verilmiştir:

"Ekonominin teknoloji ve sermaye yoğun alanlarında marjinal işgücü verimliliği ve buna bağlı olarak reel ücretler hızla artarken; eğitim, sağlık ve güvenlik gibi doğası gereği emek-yoğun olan alanlarda teknolojik ikame imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle verimlilik durağan kalmıştır. Buna karşın, devletin bu hizmetleri sunabilmek için istihdam ettiği personele piyasa koşulları gereği verimliliği artan sektörlerdekiyle eşdeğer ücret artışları yapması, kamu bütçesi üzerinde ağır ve sürekli bir maliyet baskısı yaratmıştır."

Kamu harcamalarının artışını sektörel verimlilik farklarına ve ücret eşitleme mekanizmasına dayandıran bu yaklaşıma göre, ortaya çıkan maliyet enflasyonu ve bunun makroekonomik sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. Artan birim maliyetler karşısında kamu hizmetlerine yönelik talebin fiyat esnekliğinin yüksek olması, uzun dönemde bu hizmetlere ayrılan bütçe payının azalmasına ve devletin ekonomideki rolünün daralmasına neden olur.Cevap
  2. B
    Hizmetlerin fiziksel miktarında veya kalitesinde herhangi bir artış yaşanmasa dahi, salt nispi fiyat yapısındaki bu asimetrik değişim nedeniyle kamu harcamalarının milli gelir içindeki payı artış eğilimi gösterir.
  3. C
    Durağan nitelikli sektörlerde emeğin maliyetinin verimlilik artışından kopuk biçimde yükselmesi, devletin bütçe açığı vermesini önlemek için vergi yükünü sürekli olarak ağırlaştırmasını zorunlu kılan içsel bir dinamiktir.
  4. D
    Söz konusu harcama artışı, devletin fonksiyonlarındaki organik genişlemeye dayanan teorilerden farklı olarak, hizmet hacminden bağımsız biçimde, makroekonomik büyüme sürecinin kaçınılmaz bir yan etkisi olarak ortaya çıkar.
  5. E
    Bu modeldeki maliyet kaynaklı büyüme, olağanüstü sosyal çalkantıların yarattığı ani vergi toleransı kaymalarına ihtiyaç duymaksızın, olağan ekonomik işleyişin barındırdığı yapısal bir sonuç olarak sürekli bir biçimde gerçekleşir.

Cevap

Doğru cevap, kamu hizmetlerine yönelik talebin fiyat esnekliğinin yüksek olduğunu ve bunun devletin ekonomideki rolünü daraltacağını savunan ifadedir.
Baumol'un Dengesiz Büyüme Modeli'ne (Maliyet Hastalığı) göre, kamu harcamalarının GSYH içindeki payının sürekli artmasının can alıcı nedeni, kamu hizmetlerine olan talebin fiyat esnekliğinin düşük (katı) olmasıdır. Birim maliyetler (ve nispi fiyatlar) sürekli artsa bile toplum eğitim, güvenlik ve sağlık gibi temel hizmetlerden vazgeçmez. Yanlış olan seçenekte talebin fiyat esnekliğinin yüksek olduğu ve bu durumun kamu sektörünün daralmasına yol açacağı iddia edilmiştir. Oysa tam tersine, talebin inelastik olması nedeniyle artan maliyetler ekonominin giderek daha büyük bir kısmının kamu sektörü tarafından yutulmasına neden olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde tasvir edilen teorik çerçeveyi belirleme.
Metin, sektörel verimlilik farkları ve ücret eşitleme mekanizması üzerinden William Baumol'un 'Dengesiz Büyüme Modeli'ni (Baumol Hastalığı) açıklamaktadır.
İlerici (üretken) ve durağan (kamu) sektörler arasındaki teknolojik ikame asimetrisi açıkça vurgulanmıştır.
2
Modelin makroekonomik dinamiklerini ve varsayımlarını analiz etme.
Modelde kamu harcamalarının payının artmasının temel sebebi, birim maliyetleri sürekli artan kamu hizmetlerine (eğitim, sağlık vb.) yönelik talebin fiyat esnekliğinin düşük (inelastik) olmasıdır.
Toplum, maliyetler artsa dahi bu hizmetlerden vazgeçmez; dolayısıyla bu alanlara ayrılan kaynaklar sürekli büyür.
3
Seçenekleri bu teorik çerçevede değerlendirme ve yanlış olanı tespit etme.
Talebin fiyat esnekliğinin yüksek olduğunu ve bunun sektörde daralma yaratacağını iddia eden seçenek yanlıştır.
Eğer fiyat esnekliği yüksek olsaydı, artan maliyetler karşısında talep hızla düşer, sektör küçülür ve ortada çözülmesi gereken bir bütçe 'hastalığı' kalmazdı.

Anahtar Kavram

Baumol Hastalığı ve Fiyat Esnekliği
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla