Soru

Zorluk: OrtaBağışlar ve Yardımlar

Kamu gelirleri, devletin egemenlik gücüne dayalı olup olmamasına göre cebri (zorunlu) ve iradi (gönüllü) gelirler olarak sınıflandırılmaktadır. Bu ayrım dikkate alındığında, vergi dışı kamu gelirleri içerisinde yer alan "bağış ve yardımlar"ı; vergi, harç ve resim gibi gelirlerden ayıran en temel karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemeyi yapan kişi veya kurumun tamamen kendi isteğine bağlı, iradi bir nitelik taşımasıCevap
  2. B
    Devletin egemenlik gücüne dayanılarak tek taraflı bir kararla belirlenmesi
  3. C
    Sunulan özel bir kamu hizmetinden yararlanma karşılığında ödenmesi
  4. D
    Özerk bütçeli parafiskal kuruluşlar tarafından üyelerinden zorunlu olarak tahsil edilmesi
  5. E
    Devlet bütçesinde her yıl düzenli olarak yer alan olağan bir gelir kaynağı olması

Cevap

Bağış ve yardımların en temel özelliği, ödemeyi yapanın tamamen kendi isteğine bağlı (iradi) olması ve herhangi bir kanuni zorunluluk içermemesidir.
Bağış ve yardımlar, kamu gelirleri sınıflandırmasında 'iradi gelirler' başlığı altında incelenir. Diğer kamu gelirlerinin büyük çoğunluğu (vergi, harç, resim, şerefiye, para cezaları) devletin egemenlik gücüne dayanan ve ödenmesi zorunlu olan 'cebri' nitelikteki gelirlerdir. Bağışların ayırt edici farkı, hiçbir hukuki zorlamaya dayanmadan, tamamen bağışçının özgür iradesiyle gerçekleştirilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu gelirlerinin cebri ve iradi ayrımını analiz et.
Vergi, resim, harç ve şerefiye gibi gelirler devletin egemenlik gücüne dayalı (cebri) gelirlerdir.
Bu gelirlerde kanuni bir yükümlülük söz konusudur.
2
Bağış ve yardımların hukuki niteliğini belirle.
Bağışlar, gerçek veya tüzel kişilerin devlet hizmetlerine destek olmak amacıyla kendi rızalarıyla yaptıkları ödemelerdir.
Hukuk sisteminde bağış yapmayı zorunlu kılan bir mekanizma bulunmaz.
3
Seçenekleri karşılaştırarak diğer gelir türlerinden farkını netleştir.
Hizmet karşılığı (harç), egemenlik gücü (vergi) veya süreklilik (olağan gelir) gibi kriterlerin bağışlarla örtüşmediği görülür.
Bağışlar karşılıksız, gönüllü ve genellikle süreksizdir.

Anahtar Kavram

İradi Kamu Gelirleri

Daha Fazla Pratik

Bağış ve yardımların bütçe ilkeleri (özellikle 'adem-i tahsis' ilkesi) ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla