J.M. Keynes'in 'İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi' (1936) adlı eserinde geliştirilen analitik çerçeveye göre; tasarruf ve yatırım kararlarının farklı aktörler tarafından, farklı saiklerle alınması sistemde kronik bir efektif talep noksanlığı yaratabilmektedir.
Bu bağlamda, iktisadi birimlerin geleceğe yönelik derin belirsizlikler nedeniyle nakit tutma eğilimlerinin (likidite tercihi) aşırı yükseldiği bir kriz ortamında, sistemde gözlemlenen yaygın 'gayri iradi işsizlik' (involuntary unemployment) sorununun çözümü için Keynesyen yaklaşımın önerdiği politika stratejisi ve bunun teorik gerekçesi aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde ifade edilmiştir?
- Para politikasının faizleri düşürerek özel yatırımları teşvik etmede işlevsiz kalması nedeniyle, devletin iradi kamu harcaması artışlarıyla bütçe açığı vererek otonom talebi doğrudan yükseltmesi.Cevap
- BEmek piyasasını temizleyen fiyat mekanizmasının çalışabilmesi için nominal ücretlerin aşağı yönlü esnekliğinin sağlanması ve bu yolla firmaların işgücü talebinin piyasa dinamikleriyle artırılması.
- Cİradi mali müdahalelerin dışlama etkisine yol açması kaçınılmaz olduğundan, sistemin kendi içindeki otomatik istikrar sağlayıcı araçların doğal seyrinde çalışmasına izin verilmesi.
- DToplam talep yönetiminin enflasyonist baskılar yaratacağı endişesiyle, marjinal vergi oranlarında yapısal indirimlere gidilerek bireylerin çalışma ve üretme teşviklerinin güçlendirilmesi.
- EÖzel sektör kararlarının rasyonel beklentiler etrafında şekillenmesi sebebiyle, bütçe açıkları yerine merkez bankasının önceden ilan edilmiş sabit bir para arzı kuralını tavizsiz uygulaması.
Cevap
Para politikasının faizleri düşürerek özel yatırımları teşvik etmede işlevsiz kalması nedeniyle, devletin iradi kamu harcaması artışlarıyla bütçe açığı vererek otonom talebi doğrudan yükseltmesi gerektiğini savunan seçenektir.
Keynesyen makroekonomik modele göre; ekonominin likidite tuzağına girdiği ve beklentilerin aşırı kötümser olduğu bir ortamda para talebi faize karşı sonsuz esnek hale gelir. Bu durumda para arzının artırılması faiz oranlarını düşürmez ve yatırımları teşvik edemez. Efektif talep yetersizliğinden kaynaklanan gayri iradi işsizliği gidermenin tek yolu, devletin piyasa mekanizmasını beklemeden iradi (ihtiyari) maliye politikası uygulamasıdır. Özellikle bütçe açığı vermek pahasına kamu harcamalarının artırılması, çarpan mekanizması aracılığıyla toplam talebi doğrudan yükselterek ekonomiyi eksik istihdam dengesinden çıkarır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Efektif Talep Yetersizliği ve Likidite Tuzağında İradi Maliye Politikası
Alternatif Yöntem
IS-LM modeli üzerinden geometrik yorumlama: LM eğrisinin yatay olduğu likidite tuzağı bölgesinde, IS eğrisini sağa kaydıracak politikaların (genişletici maliye politikası) milli geliri faizi artırmadan maksimize edeceği hatırlanarak doğru sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s