Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Borçlanmanın Tarihsel Gelişimi

Türkiye'de kamu borçlanmasının tarihsel gelişimi içerisinde 20012001 krizi sonrası mali disiplini tesis etmek amacıyla yürürlüğe giren 47494749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, borçlanma yetkisini merkezileştirmiş ve 'net borçlanma limiti' mekanizmasını getirmiştir. Bu yasal düzenleme çerçevesinde borçlanma limitinin belirlenmesi ve artırılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Net borçlanma limiti; ilgili yıl bütçe kanununda öngörülen başlangıç ödenekleri ile gelir tahminleri arasındaki fark kadar belirlenir ve yıl içinde Bakan tarafından %5\%5, Cumhurbaşkanı kararıyla ise ilave %5\%5 oranında artırılabilir.Cevap
  2. B
    Borçlanma limiti, brüt borçlanma tutarı üzerinden hesaplanır; bu hesaplamaya vadesi gelen anapara ve faiz ödemelerinin tamamı dahil edilir ancak yürütme organının limit artırma yetkisi bulunmaz.
  3. C
    Bu limit uygulaması, Osmanlı Devleti'nin 18751875 Ramazan Kararnamesi ile başlattığı borç yönetimi geleneğinin bir devamı olarak Cumhuriyet döneminde de kesintisiz uygulanmıştır.
  4. D
    Net borçlanma limiti sadece dış borçlar için geçerli olup iç borçlanma limitleri Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından para politikası hedeflerine göre serbestçe belirlenir.

Cevap

Net borçlanma limitinin bütçe kanunundaki ödenek ve gelir farkı (bütçe açığı) kadar belirlenmesi; Bakan ve Cumhurbaşkanı kararlarıyla toplamda %10'a kadar artırılabilmesi.
4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca; bir mali yıl içerisinde yapılabilecek net borçlanma limiti, bütçe kanununda yer alan başlangıç ödenekleri ile gelir tahminleri arasındaki fark (yani bütçe açığı) kadar belirlenir. Bu limit, bütçe disiplinini korumak amacıyla yıl içinde Hazine ve Maliye Bakanı tarafından %5\%5 oranında ve bu artışın yetmemesi durumunda Bakanın teklifi üzerine Cumhurbaşkanı kararıyla ilave %5\%5 oranında artırılabilmektedir. Bu yapı, borçlanmanın yasal bir disipline bağlanmasını ve tek elden yönetimini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
4749 sayılı Kanun'un borçlanma limiti tanımını analiz etme
Net borçlanma limiti = Bütçe Başlangıç Ödenekleri - Bütçe Gelir Tahminleri.
Yasal sınırın hangi büyüklük üzerinden hesaplandığını belirlemek için gereklidir.
2
Limit artırım yetkilerini ve oranlarını belirleme
Hazine ve Maliye Bakanı %5, Cumhurbaşkanı ise Bakanın teklifi üzerine ilave %5 artırım yetkisine sahiptir.
Mali yıl içindeki olağanüstü durumlarda borçlanma kapasitesinin nasıl genişletileceğini anlamak için gereklidir.
3
Tarihsel ve kurumsal bağlamı kontrol etme
Bu mekanizma 2002 yılında 4749 sayılı Kanun ile getirilmiş, Osmanlı'daki Düyun-u Umumiye veya Ramazan Kararnamesi gibi uygulamalardan yapısal olarak ayrılmıştır.
Seçeneklerdeki tarihsel yanılgıları elemek ve modern merkezi borç yönetimini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

4749 Sayılı Kanun ve Net Borçlanma Limiti Mekanizması
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Borçlanmanın Tarihsel Gelişimi

Bu konudan daha fazla soru