Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGenellik İlkesinin İstisnaları

Kamu mali yönetiminde, bütçeye giren tüm gelirlerin herhangi bir ayrım yapılmaksızın tüm giderlerin finansmanında kullanılmasını öngören "adem-i tahsis" kuralı, bütçenin genellik ilkesinin iki temel ayağından biridir. Buna karşın, bazı gelirlerin doğası gereği sadece belirli hizmetlerin yerine getirilmesi için kullanılmasına izin verilerek bu kurala kanuni istisnalar getirilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu kapsamda değerlendirilebilecek bir "adem-i tahsis" kuralı istisnası değildir?

  1. A
    Özel bir kanunla belirli bir amaca tahsis edilen kamu idaresi gelirleri (Özel Gelirler)
  2. B
    Bağış yapanın belirli bir hizmetin yerine getirilmesi şartıyla verdiği şartlı bağış ve yardımlar
  3. C
    Uluslararası kuruluşlardan belirli projelerin finansmanı için sağlanan hibeler
  4. Bütçedeki ödeneklerin yetersiz kalması veya öngörülemeyen hizmetlerin karşılanması için ayrılan yedek ödeneklerCevap
  5. E
    Bir yatırım projesinin gerçekleştirilmesi amacıyla dış kaynaklardan sağlanan dış proje kredileri

Cevap

Bütçedeki ödeneklerin yetersiz kalması durumunda kullanılan yedek ödenekler, adem-i tahsis kuralının bir istisnası değil, bütçenin gider tarafında uygulanan bir ödenek türüdür.
Yedek ödenekler, bütçede öngörülemeyen hizmetlerin karşılanması veya yetersiz gelen ödeneklerin takviye edilmesi için kullanılan bir harcama kalemi ve yetkisidir. Bu uygulama, gelirlerin giderlere tahsis edilmesiyle (adem-i tahsis) ilgili bir istisna değil, bütçenin gider tarafındaki bir esneklik ve ödenek mekanizmasıdır. Bu nedenle adem-i tahsis istisnası olarak nitelendirilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Genellik ilkesinin alt kuralı olan 'adem-i tahsis' kavramı tanımlanır.
Bu kuralın, 'belirli gelirlerin belirli giderlere önceden tahsis edilmemesi' anlamına geldiği saptanır.
İstisnaları belirlemek için kuralın hangi mali işlemi kısıtladığını bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki uygulamaların gelir-gider bağlantısı incelenir.
Özel gelirler, şartlı bağışlar ve dış proje kredilerinin geliri doğrudan bir gider kalemine bağladığı görülür.
Bu uygulamalar, gelirin genel harcamalar için kullanılmasını engelleyerek kuralı esnetir.
3
Yedek ödenek uygulamasının mali niteliği analiz edilir.
Yedek ödeneğin bir gelir kaynağı değil, bütçenin giderler kısmında yer alan bir harcama yetkisi olduğu anlaşılır.
Adem-i tahsis gelirlerin yönetimiyle ilgiliyken, yedek ödenek giderlerin esnekliğiyle ilgilidir.

Anahtar Kavram

Genellik İlkesi ve Adem-i Tahsis Kuralı

İpuçları

1
Adem-i tahsis kuralı, 'gelirlerin giderlere bağlanmaması' demektir. Seçeneklerde hangi kalemlerin geliri belirli bir işe özgülediğine bakın.
2
Bir kalem eğer bir harcama türü veya ödenek mekanizması ise, bu gelir-gider bağlantısını bozan bir istisna olmayabilir.

Daha Fazla Pratik

Genellik ilkesinin diğer ayağı olan 'Gayrisafi Usul' ve bunun istisnası olan 'Net Bütçeleme' (veya vergi iadelerinin mahsubu) konularını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Genellik İlkesinin İstisnaları

Bu konudan daha fazla soru