Soru

Zorluk: OrtaRozenberg Sınıflandırması: Gerçek ve Gerçek Olmayan Giderler

Maliye literatüründe kamu giderlerini iktisadi mahiyetlerine göre gruplandıran Rozenberg; harcama sonucunda devletin mülkiyetine bir malın geçmesi veya devletin bir hizmetten yararlanması durumuna göre bir ayrım yapmaktadır. Bu yaklaşıma göre, devletin piyasadan herhangi bir mal veya hizmet satın almadığı, sadece belirli bir kesimden toplanan satın alma gücünün ihtiyacı olan bir başka kesime aktarıldığı harcama türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bakanlıkların bilişim altyapısı için ödenen yazılım lisans bedelleri
  2. B
    Devlet hastanelerinde görev yapan sağlık personeline ödenen maaşlar
  3. C
    Yerel yönetimlerin toplu taşıma hizmetlerinde kullandığı akaryakıt alımları
  4. Dar gelirli ailelere sağlanan eğitim ve sağlık amaçlı nakdi sosyal yardımlarCevap
  5. E
    Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okulların deprem güçlendirme ve inşaat harcamaları

Cevap

Dar gelirli ailelere sağlanan eğitim ve sağlık amaçlı nakdi sosyal yardımlar, Rozenberg'e göre gerçek olmayan (transfer) giderdir.
Rozenberg sınıflandırmasına göre 'gerçek olmayan giderler' (transfer giderleri), devletin piyasadan üretim faktörü, mal veya hizmet satın almadığı harcamalardır. Bu harcamalar toplumun bir kesiminden (vergi mükelleflerinden) alınan satın alma gücünün başka bir kesime (ihtiyaç sahiplerine, borç verenlere vb.) aktarılmasıdır. Dar gelirli ailelere yapılan nakdi sosyal yardımlar bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Rozenberg Sınıflandırmasının Temel Kriterini Belirleme
Rozenberg'e göre kamu giderleri; karşılığında bir mal veya hizmet alınıp alınmadığına göre 'gerçek' ve 'gerçek olmayan' (transfer) olarak ayrılır.
Sınıflandırmanın mantığını anlamak, seçenekleri doğru analiz etmeyi sağlar.
2
Harcama Kalemlerinin Karşılıklılık Analizini Yapma
Maaş, inşaat, lisans ve akaryakıt alımları bir mal/hizmet karşılığıdır; sosyal yardım ise karşılıksız bir aktarımdır.
Gerçek giderler reel kaynak kullanımına yol açarken, transfer giderleri sadece satın alma gücünü yer değiştirir.
3
Doğru Kategoriyi Tespit Etme
Sosyal yardımlar 'gerçek olmayan gider' (transfer gideri) kategorisinde yer alır.
Devlet bu harcama ile piyasadan bir üretim faktörü satın almaz, sadece sosyal amaçlarla fon aktarımı yapar.

Anahtar Kavram

Rozenberg'in Gerçek ve Gerçek Olmayan Gider Ayrımı
Bu soruyu puanla