Soru

Zorluk: OrtaOsmanlı Devleti'nde Bütçe Hakkı ve Uygulamaları

18761876 Kanun-i Esasi’nin bütçe ile ilgili hükümleri dikkate alındığında; bütçede ödeneği (tertibi) bulunmayan bir kamu hizmetinin yerine getirilmesi veya bütçede belirlenen ödenek tutarının aşılması durumunda izlenmesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Padişahın çıkaracağı bir İrade-i Seniyye ile harcamanın onaylanması
  2. Konuyla ilgili özel bir kanun çıkarılmasıCevap
  3. C
    Maliye Nezareti tarafından Tahsisat-ı Mesture (Örtülü Ödenek) kullanılarak karşılanması
  4. D
    Harcamanın bir sonraki mali yılın bütçesinden mahsup edilmesi
  5. E
    Divan-ı Muhasebat'ın (Sayıştay) önceden onayının alınması

Cevap

Konuyla ilgili özel bir kanun çıkarılması zorunludur.
Doğru yanıt olan seçenek, 18761876 Kanun-i Esasi'nin 101101. maddesinde açıkça belirtilen hükmü yansıtmaktadır. Bu maddeye göre, bütçede yer almayan bir hizmetin gerçekleştirilmesi veya belirlenen ödenek limitlerinin aşılması ancak yasama organı tarafından kabul edilecek yeni bir kanunla (ek ödenek/ek bütçe kanunu) mümkündür. Bu durum bütçe hakkının ve 'ödenek olmadan harcama yapılamaz' ilkesinin anayasal güvenceye alındığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe hakkı ve yasallık ilkesinin kapsamını belirle.
Bütçe hakkı, halkın temsilcilerinin gelir toplama ve harcama yapma yetkisini onaylamasıdır.
Anayasal sistemlerde harcamaların sınırı bütçe kanunu ile çizilir.
2
1876 Kanun-i Esasi'nin bütçe dışı harcamalara ilişkin 101. maddesini analiz et.
Madde metni: 'Bütçede tertibi bulunmayan veyahut bütçeye vaz' olunan miktardan ziyade masraf vukuu ancak bir kanun ile olabilir.'
Yürütme organının bütçe sınırlarını tek başına aşması engellenerek yasama denetimi sağlanır.
3
Verilen seçenekler arasında yasal zorunluluğu karşılayan yöntemi seç.
Özel bir kanun çıkarılması yöntemi anayasal zorunluluktur.
Bütçe bir kanun olduğu için, onda yapılacak değişiklikler veya eklemeler de ancak kanun düzeyinde bir düzenleme (ek bütçe/ek kanun) ile mümkündür.

Anahtar Kavram

Bütçenin Yasallığı (Ödenek Olmadan Harcama Yapılamaması)

Daha Fazla Pratik

1876 Kanun-i Esasi'nin 102. maddesinde yer alan 'Yeni bütçe onaylanana kadar eski bütçenin uygulanması' kuralını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla