Soru

Zorluk: OrtaPiyasa Şekillerinin Yansımaya Etkisi

Vergi yansıması analizinde piyasa yapılarının (piyasa şekillerinin) etkisi dikkate alındığında, malın ikame edilebilirliği ve piyasadaki firma sayısı ile vergi yükünün dağılımı arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Piyasa yapısı tam rekabetten monopole doğru değiştikçe, malın ikame edilebilirliği arttığı için verginin tüketiciye yansıtılma imkanı azalır.
  2. Monopolcü rekabet piyasasında, monopol piyasasına göre talebin fiyat esnekliği daha yüksek olduğu için verginin fiyat artışı yoluyla tüketiciye yansıtılma derecesi daha düşüktür.Cevap
  3. C
    Tam rekabet piyasasında çok sayıda firma bulunduğu için arz esnekliği her zaman sonsuz kabul edilir ve bu nedenle vergi hiçbir zaman tüketiciye yansıtılamaz.
  4. D
    Monopolcü, piyasadaki tek satıcı olma avantajını kullanarak talep esnekliğinden bağımsız olarak verginin tamamını ve hatta daha fazlasını her zaman fiyatlara yansıtır.
  5. E
    Mallar arasındaki ikame imkanı arttıkça talebin fiyat esnekliği düşer ve bu durum verginin tüketiciye daha fazla yansımasına neden olur.

Cevap

Monopolcü rekabet piyasasında talebin fiyat esnekliğinin monopol piyasasına göre daha yüksek olması nedeniyle vergi yansıtılma derecesinin daha düşük olduğunu belirten ifade doğrudur.
Vergi yansıması analizinde 'Genel Kural' şudur: Talebin fiyat esnekliği ne kadar yüksekse, vergi yükünün tüketiciye yansıtılma oranı o kadar düşük olur. Monopolcü rekabet piyasasında, tekel (monopol) piyasasına kıyasla çok sayıda firma ve ikame mal bulunduğu için talebin fiyat esnekliği daha yüksektir. Bu durum, monopolcü rekabet piyasasındaki bir firmanın, koyduğu vergiyi fiyat artışı yoluyla tüketiciye yansıtma kapasitesini tekelciye göre daha fazla sınırlandırır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapıları ile talep esnekliği arasındaki ilişkiyi belirlemek.
Piyasadaki firma sayısı arttıkça ve mallar birbirine benzer (ikame) hale geldikçe, bireysel firmanın karşılaştığı talep eğrisi daha esnek (yatay) hale gelir.
Monopolcü rekabette ürün farklılaştırması olsa da çok sayıda ikame vardır, bu da talebi monopole göre daha esnek kılar.
2
Talep esnekliği ile vergi yansıması arasındaki kuralı uygulamak.
Verginin tüketiciye yansıyan kısmı, talebin fiyat esnekliği ile ters orantılıdır (EdE_d arttıkça yansıma azalır).
Tüketiciler fiyat artışına karşı ne kadar duyarlıysa (yüksek esneklik), üretici vergiyi fiyata o kadar az yansıtabilir.
3
İki piyasayı karşılaştırmak.
Monopolcü rekabette esneklik yüksek olduğundan yansıma düşük; monopolde esneklik daha düşük olduğundan yansıma daha yüksektir.
Piyasa gücü ve ikame imkanları yansımanın temel belirleyicisidir.

Anahtar Kavram

Vergi Yansıması ve Talep Esnekliği İlişkisi
Bu soruyu puanla