Bir ülkenin maliye yönetimi, artan kamusal harcamaları finanse etmek için gelir vergisi oranlarını artırmak yerine, uzun vadeli devlet tahvili ihraç etme yoluna gitmiştir. Aynı dönemde, artan borç servisinin (anapara ve faiz ödemelerinin) karşılanabilmesi için toplanan vergi gelirlerinin büyük bir kısmı, geniş halk kesimlerini doğrudan etkileyen dolaylı vergilerden (tüketim vergilerinden) elde edilmektedir.
Uygulanan bu maliye politikası bileşiminin, uzun dönemde gelir dağılımı ve nesiller arası yük aktarımı üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
- AKaynak tahsisinde etkinliği sağlayarak kamu projelerinin getirisini artırması ve böylece nesiller arası gelir dağılımında tam eşitliği tesis etmesi
- BDolaylı vergilerin ağırlığının artmasıyla vergi sisteminin artan oranlı bir yapıya kavuşması ve bunun sonucunda faiz ödemelerinin yarattığı eşitsizliklerin telafi edilmesi
- Düşük ve orta gelirli kesimlerden toplanan vergilerin faiz ödemeleri yoluyla yüksek gelirli tahvil sahiplerine aktarılmasına neden olarak gelir dağılımını bozması ve borç yükünü gelecek kuşaklara taşımasıCevap
- DTüketim vergilerinin tabana yayılması sayesinde rantiye kesiminin gelirini sınırlandırması ve borç yükünün sadece borcun alındığı dönemdeki nesil üzerinde kalması
- EKamu kesimi borçlanma gereğinin artmasıyla oluşan dışlama etkisinin (crowding-out) ortadan kalkması sonucu, tüm gelir gruplarının milli gelirden aldığı payın eşit oranda artması
Cevap
Düşük ve orta gelirli kesimlerden toplanan vergilerin faiz ödemeleri yoluyla yüksek gelirli tahvil sahiplerine aktarılmasına neden olarak gelir dağılımını bozması ve borç yükünü gelecek kuşaklara taşıması
İç borçlanmada devlet tahvillerini satın alacak tasarrufa sahip olanlar genellikle yüksek gelirli (rantiye) kesimdir. Devlet bu borçların faizini ve anaparasını ödemek için ağırlıklı olarak dolaylı vergilere (KDV, ÖTV vb. tüketim vergileri) başvurursa, vergi yükü daha çok düşük ve orta gelirli geniş halk kitlelerinin üzerinde kalır. Bu durum, toplumun yoksul kesiminden toplanan vergilerin faiz olarak zengin kesime aktarılmasına (tersine gelir transferine) yol açarak gelir dağılımını bozar. Ayrıca, uzun vadeli tahviller kullanılması, bugün yapılan kamu harcamalarının finansman yükünün gelecekteki vergi mükelleflerine kaydırılmasına, yani nesiller arası bir yük aktarımına neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İç Borçlanmanın Rantiye Etkisi ve Nesiller Arası Yük Transferi