Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'de İç Borç Stokunun Yapısı ve Gelişimi

2026 yılı başı itibarıyla Türkiye'nin iç borç stokunun yapısı, enstrüman çeşitliliği ve Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın "Stratejik Ölçütler" çerçevesinde yürüttüğü borç yönetimi politikaları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Değişken faizli ve TÜFE’ye endeksli senetlerin stok içindeki payının artması, borç servis maliyetinin piyasa faiz oranları ve enflasyondaki değişimlere karşı duyarlılığını artırarak "faiz yeniden fiyatlama riskini" (interest rate reset risk) yükseltir.
  2. B
    İç borç stokunda yer alan "Döviz Cinsi" ve "Döviz Endeksli" senetlerin payının azaltılarak Türk Lirası cinsi sabit faizli borçlanmaya ağırlık verilmesi, kur şoklarının borç stokunun GSYH'ye oranı üzerindeki doğrudan etkisini minimize etmeyi hedefler.
  3. C
    Vade yapısı açısından iç borçlanma senetleri; vadesi 11 yıldan kısa (genellikle iskontolu) olan "Hazine Bonosu" ve vadesi 11 yıl veya daha uzun olan "Devlet Tahvili" olarak ayrılır; bu ayrım stokun "yenileme riskinin" (rollover risk) analizinde temel veridir.
  4. İç borç stokunun bir bileşeni olan "Nakit Dışı" (Özel Tertip) senetler; Hazine'nin cari finansman ihtiyacını karşılamak üzere birincil piyasada "ihale yöntemi" ile ihraç edilen ve ikincil piyasada likidite derinliği en yüksek olan DİBS grubudur.Cevap
  5. E
    TÜFE’ye endeksli tahviller, yatırımcıya reel getiri garantisi sunarak borçlanmanın ortalama vadesini uzatma işlevi görse de, gerçekleşen enflasyonun beklentilerin üzerinde çıkması durumunda merkezi yönetim bütçesi üzerindeki nakit çıkış baskısını artırır.

Cevap

İç borç stokunda yer alan 'Nakit Dışı' (Özel Tertip) senetlerin ihale yöntemiyle ihraç edildiğini ve en likit enstrümanlar olduğunu iddia eden seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 'Nakit Dışı' (Özel Tertip) iç borçlanma senetleri piyasa finansmanı için ihale yöntemiyle ihraç edilmezler. Bu senetler, 47494749 sayılı Kanun uyarınca bütçe dışı bazı yükümlülüklerin (örneğin geçmişte bankacılık operasyonları veya sosyal güvenlik açıkları) tasfiyesi için doğrudan ilgili kurumlara verilir. Bu nedenle piyasada likiditeleri oldukça düşüktür ve en likit enstrümanlar değillerdir.

Adım Adım Çözüm

1
İç borç stokunun nakit ve nakit dışı ayrımını analiz et.
Nakit borçlar bütçe finansmanı için ihale ile ihraç edilir; nakit dışı borçlar ise özel yasalarla (4749 s.k. m.12) belirli kurumların yükümlülükleri için doğrudan ihraç edilir.
Nakit dışı senetlerin piyasada işlem görme amacı gütmediğini anlamak gerekir.
2
Enstrümanların likidite özelliklerini değerlendir.
Piyasa yapıcı bankaların kullandığı "gösterge tahviller" (benchmark) en likit olanlardır; nakit dışı senetler genellikle ikincil piyasada işlem görmez.
Likidite derinliği nakit ihraçlara özgüdür.
3
Vade ve enstrüman sınıflarını kontrol et.
Hazine Bonosu (< 1 yıl) ve Devlet Tahvili (>= 1 yıl) ayrımı doğrudur; ancak nakit dışı senetler genellikle uzun vadeli tahvil niteliğindedir.
Sınıflandırma hatalarını ayıklamak için.

Anahtar Kavram

İç Borç Stokunun Nakit/Nakit Dışı Ayrımı ve Risk Profili
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla