Soru

Zorluk: ZorVergi Gayreti (Çabası)

Bir ülkenin mali performansını ölçmek amacıyla yapılan bir çalışmada aşağıdaki veriler saptanmıştır:

DeğişkenTutar (Milyar TL)
Tahmin Edilen Vergi Kapasitesi800800
Fiili Vergi Tahsilatı600600
Vergi Harcamaları (İstisna ve Muafiyetler)100100
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH)4.0004.000

Bu verilere göre, söz konusu ülkenin vergi gayreti (çabası) endeksi kaçtır ve bu sonucun mali açıdan yorumu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 0,750,75; Ülke, mevcut ekonomik ve teknik vergi yaratma potansiyelini tam olarak kullanamamaktadır.Cevap
  2. B
    1,331,33; Ülkenin vergi idaresi, teknik kapasitesinin oldukça üzerinde bir etkinlik ve performans sergilemektedir.
  3. C
    0,8750,875; Vergi harcamaları (erozyon) dikkate alındığında, ülkenin vergi kapasitesine oldukça yaklaştığı görülmektedir.
  4. D
    0,150,15; Ülkenin toplam vergi yükü, vergi kapasitesinin ve ekonomik sınırların oldukça altında kalmıştır.
  5. E
    0,750,75; Ülke mutlak vergi kapasitesinin sınırına ulaştığı için vergi oranlarındaki artış hasılatı azaltacaktır.

Cevap

Vergi gayreti endeksi 0,750,75 olup, ülkenin mevcut ekonomik potansiyelini tam olarak kullanamadığı sonucuna varılır.
Vergi gayreti endeksi, fiili vergi hasılatının (600600 milyar TL) tahmin edilen vergi kapasitesine (800800 milyar TL) oranlanmasıyla hesaplanır (600/800=0,75600 / 800 = 0,75). Bu değerin birden küçük olması, ülkenin sahip olduğu ekonomik potansiyeli (kapasiteyi) çeşitli nedenlerle (idari yetersizlik, vergi kaçakçılığı, vergi harcamaları vb.) tam olarak vergiye dönüştüremediğini, yani vergi toplama çabasının düşük olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Vergi gayreti endeksi formülünü belirle.
Vergi Gayreti=Fiili Vergi HasılatıVergi KapasitesiVergi\ Gayreti = \frac{Fiili\ Vergi\ Hasılatı}{Vergi\ Kapasitesi}
Vergi gayreti, bir ekonominin teknik ve ekonomik şartlar altında toplayabileceği tahmin edilen vergi (kapasite) ile gerçekte topladığı vergi arasındaki ilişkiyi gösterir.
2
Tablodaki verilerden uygun olanları seç ve formüle uygula.
Fiili Hasılat = 600600, Vergi Kapasitesi = 800800. Hesaplama: 600/800=0,75600 / 800 = 0,75.
GSYH (4.0004.000) ve Vergi Harcamaları (100100) gibi veriler, temel vergi gayreti rasyosunun doğrudan bileşenleri değildir; ancak analizi derinleştirmek için verilirler.
3
Elde edilen endeks değerini yorumla.
Endeks <1< 1 (0,75<10,75 < 1).
Endeksin 11'den küçük olması, ülkenin vergi toplama kapasitesinin altında kaldığını, vergi idaresinin etkinliğinin düşük olduğunu veya vergi erozyonunun (muafiyet/istisna) yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kavram

Vergi Gayreti (Çabası) Endeksi

Daha Fazla Pratik

Vergi gayreti endeksinin 11'den büyük çıkması durumunda bunun vergi idaresinin başarısı mı yoksa aşırı vergileme mi olduğu konusundaki teorik tartışmaları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla